Dünya şöhrətli qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun bacısı, tanınmış pedaqoq, alim və ictimai xadim Roza Aytmatova 89 yaşında vəfat edib.**

Manera.az xəbər verir ki, Qırğızıstanın elm, təhsil və ictimai həyatında mühüm xidmətləri olan Roza (Rozetta) Aytmatova oktyabrın 26-da dünyasını dəyişib.

1937-ci il martın 8-də Moskvada anadan olan Roza Aytmatovanın uşaqlığı Stalin repressiyalarının ailəsinə vurduğu ağır zərbənin kölgəsində keçib. Atası, görkəmli dövlət xadimi Törəqul Aytmatov 1938-ci ildə repressiya qurbanı olaraq güllələnib. Həmin vaxt Roza hələ körpə olduğundan atasını tanımaq imkanı olmayıb.

Roza Aytmatova Qırğızıstanda ali təhsil alıb, V. V. Mayakovski adına Qırğız Qadın Pedaqoji İnstitutunun fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirib. Sonrakı illərdə elmi fəaliyyətlə məşğul olub, Qırğızıstan Elmlər Akademiyasında çalışıb, ali məktəblərdə pedaqoji fəaliyyət göstərib.

O, ölkəsində qadın hüquqlarının müdafiəsi və maarifçiliyin inkişafı istiqamətində fəal fəaliyyəti ilə də tanınıb. 1995-ci ildə Pekində keçirilən Ümumdünya Qadın Konfransında iştirak edib, 1996-cı ildə isə həmkarları ilə birlikdə Qadınlara Yardım Mərkəzinin yaradılmasında yaxından iştirak edib.

Roza Aytmatova qadınların təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, cəmiyyətdə fəallığının artırılması və hüquqlarının qorunması istiqamətində mühüm təşəbbüslərlə çıxış edib.

Onun fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri də ailəsinin faciəli taleyinin və Stalin repressiyaları qurbanlarının xatirəsinin yaşadılması olub.

1991-ci ildə Qırğızıstanın Çon-Taş bölgəsində aşkar edilən kütləvi məzarlıqda 1938-ci ildə güllələnmiş 137 nəfərin qalıqları tapılıb. Onların arasında Roza Aytmatovanın atası Törəqul Aytmatov da olub. Sonralar həmin ərazidə repressiya qurbanlarının xatirəsinə həsr edilmiş Ata-Beyit memorial kompleksi yaradılıb.

Roza Aytmatova atasının həyatını, ailəsinin üzləşdiyi faciələri və sovet repressiyalarının tarixi həqiqətlərini araşdırmağa uzun illər sərf edib.

Onun 2009-cu ildə nəşr olunan və Azərbaycan dilinə “Tarixin boş qalmış səhifələri” kimi tərcümə edilə bilən əsərində Aytmatovlar ailəsinin taleyi, Törəqul Aytmatovun həyatı və Stalin dövrünün siyasi təqibləri əksini tapıb.

Roza Aytmatova həmçinin qardaşı Çingiz Aytmatovun ədəbi irsinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması istiqamətində fəaliyyət göstərib.

Ömrünü elmə, maarifçiliyə, qadın hüquqlarının müdafiəsinə və tarixi yaddaşın qorunmasına həsr edən Roza Aytmatovanın vəfatı Qırğızıstanın elmi və mədəni ictimaiyyətində dərin kədərlə qarşılanıb.

Manera.az