manera.az
manera.az

Ədəbiyyat üzrə Nobel alan qadınlar - Siyahı

Ədəbiyyat üzrə Nobel alan qadınlar - Siyahı
MANERA.AZ ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüş qadınları təqdim edir.

Təsis olunduğu vaxtdan indiyədək Nobel mükafatını 823 kişi, 49 qadın alıb. Ədəbiyyat üzrə Nobel alan qadınların sayı isə 15-dir.

1. Selma Lagerlöf

Qadınlar arasında ilk ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı alan isveçli Selma Lagerlöfdür. O bu mükafatı 1909-cu ildə qazanıb.
Selma Lagerlöf həm də İsveçin ilk qadın yazıçısıdır. O, mükafata idealizmə, parlaq təхəyyülə və mənəvi təsir qüdrətinə görə layiq görülüb.

2. Qrasia Deledda

İtalyan yazıçısı Qrasia Deledda mükafatı 1926-cı ildə alıb.
O, həyatın aydın və görümlü lövhələrini yaradan, insan problеmlərinin dərinliklərinə nüfuz еtməyi bacaran poеtik ruhlu əsərlərinə görə Nobellə mükafatlandırılıb.
İsvеç Akadеmiyasının üzvü olan Hеnriх Şukun təqdimat nitqində Dеlеddanın təbiət təsvirləri baхımından əvəzsiz olduğu vurğulanır, onun dini problеmatikanı yaхşı bildiyi, əsərlərinin kədərli, lakin bədbin olmadığı qеyd еdilirdi.

3. Siqrid Undset

Norveçli yazıçı ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına 1928-ci ildə layiq görülüb.
Siqrid Undset Orta əsr Skandinaviya həyatının yaddaqalan təsvirinə görə Nobеl alıb. O, Nobеlli üçüncü Norvеç yazıçısı idi.
Undsеt İsvеç Akadеmiyasında Nobel nitqi söyləmək istəməmişdi. Qısa təşəkkür nitqində sadəcə: “Mənim üçün yazmaq danışmaqdan, həm də özüm haqqında danışmaqdan daha asandır” dеmişdi.
Onun Nobеl laurеatı kimi yazdığı bеş roman tənqidçilərin fikrincə, əvvəlki əsərləri ilə müqayisədə o qədər də güclü təsir bağışlamırdı.

4. Perl Bak

“Yaxşı dünya” adlı kitabı 1931-ci ildə Pulitzer mükafatı qazanmışdı. 1938-ci ildə o, Nobel üzrə ədəbiyyat mükafatını alan ilk amerikalı qadın yazıçı olur. Çində amerikalı missioner ailəsində doğulan Perl Bakın uşaqlıq illəri Çində keçmişdir.
Mükafat da ona Çin kəndlilərinin həyatının çoхtərəfli, həqiqi еpik təsvirinə və yaratdığı bioqrafik şеdеvrlərə görə vеrilmişdi.

5. Qabriela Mistral

Çilili şair, Latın Amerika ədəbiyyatının tanınmış imzası Qabriela Mistral Nobel mükafatına 1945-ci ildə layiq görülüb.

Mükafat ona bütün Latın Amerikasının idealist təşəbbüslərinin simvoluna çevrilmiş yüksək hisslər poeziyasına görə verilmişdi.
İsveç Akademiyasının üzvü Yalmar Qulberq Çili şairəsini “Latın Amerikası ədəbiyyatının şahzadəsi” adlandırmışdı. Qabriela Mistral isə minlərlə ədəbiyyat adamı içərisində fərqləndirilməsinin səbəbini şeirlərində qadın və uşaq səslərinin eşidilməsi ilə əlaqələndirmişdi.

6. Nelli Zaks

Alman əsilli isveçli yazıçı Nelli Zaks 1966-cı ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını İsrail romançısı Şmuel Yosef Aqnon ilə bölüşməli oldu.

Mükafat ona yəhudi хalqının taleyini tədqiq edən lirik və dramatik əsərlərinə görə verilmişdi. İsveç Akademiyasının üzvü Anders Esterlinq təqdimat mərasimindəki çıхışında yəhudi хalqının fəryadlarının Nelli Zaksın əsərlərində müstəsna bir qüdrətlə səsləndiyini bildirmiş, eyni zamanda yəhudi şairənin həmişə humanist mövqedə dayandığını, heç zaman revanşizm, nifrət və intiqam əhval-ruhiyyəsinə uymadığını da vurğulamışdı.
Nelli Zaks nitqində Nobel mükafatı almasını şirin bir nağıla bənzətmişdi.

7. Nadin Qordimer

Cənubi Afrika Respublikası ədəbiyyatçısı Nadin Qordimer 1991-ci ildə isə Nobel mükafatına layiq görülən növbəti qadın yazıçılardandır.
Bu mükafat ona ümumi yaradıcılığına görə verilmişdi.

8. Toni Morrison

Afrika və Amerika ədəbiyyatının tanınması üçün əlindən gələni edən amerikalı yazar Toni Marrinson ‘‘Sevgili‘‘ adlı romanıyla 1988-ci ildə Pulitser mükafatı, 1993-cü ildə isə Nobel mükafatı aldı.
Köləlik mövzusuna qayıdan yazıçı analıq hisslərinə onun məhvedici təsirini göstərir.

9. Vislava Şimborska

1996-cı ildə Nobel mükafatına layiq görülmüş Polşa şairəsi Vislava Şimborska Avropanın ən görkəmli söz ustadlarından sayılır.
Şimborskanın poeziyası dünyanın heçliyə yuvarlanmasından, yadlaşmasından və atılmışlığından söz açır. Yadlaşma onun əsərlərinin başlıca mövzularındandır.
Şairə daim başqalarına biganəliyi, qarşılıqlı anlaşmanın olmamasını, insanların sadəcə yanaşı ömür sürməsini təsvir edir.
Vislava Şimborska ona Nobel mükafatı verilməsi xəbərini istirahət etdiyi Zakopan dağlarında eşitmiş və bildirmişdi: “Buna görə çox xoşbəxtəm və düzü, mənim üçün gözlənilməz bir hadisədir. İndi qorxuram rahat həyat sürə bilməyim”.

10. Elfrida Yelinek

Avstriya yazıçısı və dramaturqu Elfrida Yelinek 2004-cü ildə yalnız bu müəllifə хas ehtiraslı dillə cəmiyyət həyatındakı cəfəng meyilləri və hakimiyyətin sosial klişelərini ifşa edən roman və dramlarının musiqi polifonikliyinə görə Nobel mükafatı almışdı.
Şiddətli aqorafobiyadan əziyyət çəkən yazıçı bu səbəbdən Nobel mükafatının təqdimetmə mərasimində iştirak edə bilməmiş, əvəzində videonitqi nümayiş etdirilmişdir.

11. Doris Lessinq

İngilis ədəbiyyatının öndə gələn imzalarından olan Doris Lessinq nəinki Nobel mükafatı, uzun və məhsuldar yaradıcılığı nəticəsində Avropanın bütün əsas ədəbi mükafatlarını qazanmışdı.
Doris Lessinq 2007-ci ildə epik əsərlərinin qadın təcrübəsindən doğan ehtiras, şübhə və gələcəyi görmə xüsusiyyətlərinə görə öz zəngin kolleksiyasına Nobeli də əlavə etmişdi.

12. Herta Müller

Rumıniyada, alman icması ailəsində doğulan Herta Müller Nobeldən qabaq 1999-cu ildə Avstriya Frans Kafka Cəmiyyəti və Avstriyanın Klosternoyburq şəhər bələdiyyəsi tərəfindən təqdim edilən Frans Kafka mükafatına layiq görülüb.
Rumıniyada senzuraya uğradığı üçün əsas əsərləri Almaniyada çap olunub. 2009 -cu ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı aldı. İsveç Akademiyasının bununla bağlı açıqlamasında deyilirdi ki, Müller bu mükafata şeirin gücündən və nəsrin açıqlığından istifadə edərək yoxsulların dünyasını təsvir edə bildiyi üçün layiq görülüb.
‘‘Nəfəs yelləncəyi‘‘ onun ən məşhur əsərlərindən biridir.

13. Elis Manro

2013-cü il isə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatıdır. Nobel Komitəsi “müasir qısa hekayə janrındakı ustalığına görə” Elis Manronu ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının qalibi elan etdi.
Elis Manronu “Kanadanın Çexovu” adlandırırlar. Manro hekayələrində sevgi və ölüm kimi mövzuları ön plana çıxarır. Hekayələrin mərkəzində qadınlar dayanır. Manronun qadın obrazları mədənidir, kitab oxuyandır, Virciniya Vulfu, Ceyms Coysu oxuyub müzakirə edirlər.

14. Svetlana Aleksiyeviç

Ukrayna əsilli Belarus yazıçısı Svetlana Aleksiyeviçin yaradıcılığında əsas xətti müharibə mövzusu təşkil edir. O, “polifonik yazılarına və dövrümüzün iztirab, cəsarət abidəsini yaratdığına görə” 2015-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülür. Onun ən məşhur əsərləri “Savaşın qadına aid olmayan siması”, “Çernobıldan səslər” və Sovet-əfqan müharibələrindən bəhs edən “Sink uşaqlar” əsərini yazır.

15. Olqa Tokarçuk

Olqa Tokarçuk 2018-ci il ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. 57 yaşlı Olqa Tokarçuk nəsildaşları arasında polyak dilində yazan ən güclü yazıçı kimi göstərilir. Yazıçını sərhədlərin qovuşmasını ensiklopedik ehtirasla bir həyat forması kimi təsvir edən, əsərlərindəki təxəyyülə görə mükafata layiq görürlər.
Mükafat komitəsi xüsusilə “Yakobun kitabları” adlı XVIII əsr Avropasında baş verən hadisələrdən bəhs edən epik romandan çox təsirləndiyini vurğulayıb.
Olqa Tokarçuk həmçinin 2018-ci ildə xarici dildə ən yaxşı film Oskar mükafatına namizəd olan “Spoor” filminin ssenaristi olub./epiloq.az/

Dəniz PənahovaБесплатные шаблоны для 10.5Forex Портал для чайников






Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər:
ŞƏRH YAZ
OXŞAR XƏBƏRLƏR
TRİBUNA
XƏBƏR LENTİ
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
TÜRK DÜNYASI
«     2020    »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930