Manera.az tanınmış şair Adil Cəmilin şeirlərini təqdim edir:

MƏN YAŞAMAQ İSTƏDİM

Bu dünyaya göz açdım, dünya açdı gözümü,
Körpəcə varlığımda gizləndi fil dözümü.
Haqsızların içində haqqa tutdum üzümü,
Mən yaşamaq istədim,
Mən yaşaya bilmədim.

Uşaqlığım sovuşdu ata-anadan uzaq,
Onlara uzaq oldum başdan-binadan uzaq...
Adamlara uzaqmış demə bu adam, uzaq -
Mən yaşamaq istədim,
Mən yaşaya bilmədim.

Gəncliyimə gəlincə öz oduma alışdım,
Bəşərə dil açdıran söz oduna alışdım.
Yavaş-yavaş dünyanın təzadına alışdım,
Mən yaşamaq istədim,
Mən yaşaya bilmədim.

Saçlarıma dən düzdü illərimin düzümü,
Qəm əydi qamətimi, kədər bükdü dizimi.
Qara buludlar aldı bəmbəyaz gündüzümü -
Mən yaşamaq istədim,
Mən yaşaya bilmədim.

Bir də gördüm, ilahi, tayalarım taylanıb,
Gedən ömrüm sən demə gələnlərə paylanıb.
Doğulduğum torpağa yetim-yetim boylanıb,
Mən yaşamaq istədim,
Mən yaşaya bilmədim.

NİYƏ GƏLMƏDİN

Şirin xəyalımda bəslədim səni,
Səsim yetməsə də səslədim səni.
Bir ömür boyunca gözlədim səni,
Bəs niyə gəlmədin, niyə gəlmədin?

Dönüb yuvasına durnalar gəldi,
Sənsiz yaşamağım mənə ar gəldi.
Bəlalı başıma hər nə var gəldi,
Bəs niyə gəlmədin, niyə gəlmədin?

Qoyuldum bir dəli dərviş yerinə,
Soyuldum meşədə göyrüş yerinə.
Pıçıltın gül açan görüş yerinə
Bəs niyə gəlmədin, niyə gəlmədin?

Niyə xilaf çıxdın söylə, əhdinə,
Həsrətin çevrildi saçımda dənə.
Bu eşqin yolunda imana, dinə
Bəs niyə gəlmədin, niyə gəlmədin?

Yaşayan ruhumdur, daha canım yox,
Vəslinə yetməkçün ağ yalanım yox...
Sənsiz mən ölmüşəm - ağlayanım yox,
Bəs niyə gəlmədin, niyə gəlmədin?

YARIDAN KEÇİB
(təcnis)

Ömrümün-günümün fəsillərindən
Yarı zülmət keçib, yarı dan keçib.
Ay ürək, gözləmə vüsal dəmini,
Yar səni danırsa, yarı dan, keçib…

Baxt yazan baxtıma dönüb baxdımı?
Ay baxtı olanlar, bu da baxtdımı?
Mələklər beləcə yazıb baxtımı -
Məni yarıtmadı yarıdan, keçib.

Bir baxan olmadı gözümdə yaşa,
Ay Adil, oğulsan gəl belə yaşa.
İnana bilmirəm çatdığım yaşa -
Deyəsən bu ömür yarıdan keçib.

BOĞULAN FƏRYAD

"Hər şeyin zamana ehtiyacı var" -
Belə deyirsiniz inanıram mən.
Fəqət gözləməkdən solur arzular,
Səbrim də daşanda qınanıram mən.

Hədəfə dəyməyən kəlməmiz hədər,
"Qarabağ" sözünün əyarı yoxdur.
"Qırmızı kitab"a düşən quş qədər
Yurdsuz bir insanın dəyəri yoxdur.

Bu ömür mənimçün divan qurmasın,
Kimdən yarıdım ki, kimə yarayam?!
Dost deyil səhvimi üzə vurmasın,
Düşmənin yanında üzüqarayam.

Ayvuran, Kolabad düşür yadıma,
Şırşırın yoxuşu yuxumdan keçir.
İçimdə boğulan bu fəryadıma
Torpaq üz çevirir, yurdum yan keçir.

…"Hər şeyin zamana ehtiyacı var" -
Belə deyirsiniz, inanıram mən.
Fəqət gözləməkdən solur arzular,
Səbrim də daşanda qınanıram mən.

YURD YERİM - DƏRD YERİM

İlahi, yurd yerim dərd yerim oldu,
Torpaqla sınağa çəkilməyəydim.
Dağlara baxıram dağlanır sinəm -
Bu dağla sınağa çəkilməyəydim.

Gəzir xəyalımda gəzdiyim yaylaq,
Saralmış yarpağam, qurumuş budaq.
Ürəyim deyəni demir ha dodaq,
Dodaqla sınağa çəkilməyəydim.

Bilmirəm qorxduqmu bir qaşıq qandan -
O torpaq uğrunda keçmədik candan.
Kişilik çıxmadı bu imtahandan,
Papaqla sınağa çəkilməyəydim.

Adiləm, özümdən bəzən küsdüm də.
Yansam "Vətən" deyər göydə tüstüm də…
Döyüşdə öləydim ayaq üstündə,
Yataqla sınağa çəkilməyəydim.

BƏDBİN TANIŞIMA NİKBİN MƏKTUB

Ölən arzuların dərdini çəkmə,
Bir daha acıma talesizliyə.
Ürək qübarını gözündən tökmə,
Polad da güc gəlməz poladdizliyə.

Elə bu dizlərlə can at zirvəyə,
Qalib dedikləri o ad belədir.
Əzizim, and olsun bu yerə, göyə
İnsan doğulandan həyat belədir.

Taleyin yolları döyüş yoludur,
Əriyən qaranlıq işığa qənşər.
Dünya dedikləri hələ də budur:
Barışa bilməyir xeyir ilə şər.

Yazılan yazıdır çəkilən ağrı,
Gərək naxış düşə öz məqamına.
Ucaltmaq istəsə bir kəsi Tanrı
Onu ucaldırmış söz məqamına.

Yoluna atılan daş-kəsəkləri
Əzm ilə əzməsə əzilər insan.
Məzarçün düşünsə gül-çiçəkləri
Ölüm havasında üzülər insan.

Belədir dünyanın gəldi-gedəri,
Biz kimik gələndən, gedəndən ayrı.
Canımız yanmasın candan ötəri -
Ruh olub gəzərik bədəndən ayrı.

PAYIZLA ÜZ-ÜZƏ

Ayağım altına sərilib payız,
Yarpaqlar yaşayır xəzan ömrünü.
Meşə çeviribdir əlvan rənglərə
Günəşdən nur alıb qızan ömrünü.

Çöl-çəmən qızarır dan yeri kimi,
Qızılı payızın gəlişidir bu.
Gözəllik bu qədər göz oxşamazdı -
Ana təbiətin əl işidir bu.

İlk bahar, son bahar fərqli biçimdə,
Fəslin önəmi yox bu həyat üçün.
Yaman səbirsizdir sevənlər indi -
Payızı gözləmir toy-büsat üçün.

Ömrün fəsilləri ürəkdən keçir -
Ürəkdə bahar var, ürəkdə payız.
İnsanın ruhuna qatıla bilə
Bu rəngdə son bahar, bu rəngdə payız….

SƏNİN ŞƏHƏRİN

Şəhər dəyişibdir öz görkəmini,
Elə adamlar da tanınmaz olub.
İllər bu şəhərdən ayırıb məni
Neçə qış keçibdir, neçə yaz olub.

Köhnə küçənizin dəyişib dəbi,
Nə qədər göydələn evlər tikilmiş…
Sən demə qaldığım bu qonaq evi
Ata evinizin yerində imiş.

Bu bağça nə bilir bu gələn kimdi,
Qızılgül közərir mən yanan yerdə.
Az qalır ürəyim dayana indi
O zaman ikimiz dayanan yerdə.

Gəlib qapınıza sevginə təşnə,
Doğma səkinin də daşı dəyişib.
Sənsiz dəyişməyib əslində heç nə,
Səni sevən kəsin yaşı dəyişib.

O EŞQİN SARAYI UÇMAYIB,GÜLÜM

Könlüm açılmayıb, üzüm gülməyib
Mən sənə könlümü açandan bəri.
O eşqin sarayı uçmayıb, gülüm,
Xəyalım keçmişə uçandan bəri.

…Üzünə çıxmışdı sevginin rəngi,
Sükutla deyərdin sözünü sən ki…
Bir ömür boyunca nə biləsən ki,
Bu cana nə gəldi o candan bəri.

Vaxt keçib - varımla yoxum dəyişib,
Elə düşünmə ki, ruhum dəyişib.
And olsun Allaha yuxum dəyişib
Sən mənim yuxumdan qaçandan bəri.

Adiləm, heyim yox coşub-daşmağa,
Razıyam - mənimlə gəl "dalaşmağa".
Səni gözləyirəm vidalaşmağa,
Gözlərim yol çəkir haçandan bəri.

QAYIT

Zirvəyə çıxardım bircənəfəsə,
Hardasan, ey mənim o yaşım, qayıt.
Yaşamaq xətrinə yaşa doluram,
Yaylağım, oylağım, dağ-daşım, qayıt.

Daşan səbrimizə dözən can deyil,
Hələ də arzumuz "qana qan" deyil.
Yaylağım, oylağım qayıdan deyil,
Özün öz yuvana, yurddaşım, qayıt.

Kəlbəcər deməkdən dilimiz qabar,
Nəyi dəyişir ki, bu qəm, bu qübar?
Yolumu gözləyən bir səltənət var -
Yurda qayıtmağa, yaddaşım, qayıt.

KƏLBƏCƏR