Karl Marxın "Kapital"ı müasir oxucular üçün yığcam formada çap olundu


Məşhur dünya mütəfəkkiri, alman filosofu və siyasətçisi, marksizm nəzəriyyəsinin bani­si Karl Marxın «Kapi­tal» əsərinin azərbaycan dilində yeni nəşri – qısaldılmış versiyası işıq üzü görüb. Kitabın annotasiyasında belə yazılıb:

Bu kitab «Kapital»ın (1-ci cild) xüla­səsi, başqa sözlə, konspektidir. Tərtibçi olduqca çətin, mürək­kəb və tarixi bir missiyanı öz üzərinə götürərək, təxmi­nən 1200 səhifədən artıq olan əsərin orijinalı­nın ən əhəmiy­yətli, ən məzmunlu, ən prinsipial və ən məlumatlı hissələrini seçərək onu konspekt halına salıb. Nəticə etibarı ilə Siyasi iqtisad dərsliyini xatırladan bu kitabı indi daha çox adam zaman ayırıb oxuya bilər.

«Kapital»ın 1-ci cildinin dərc olunmasından nə az, nə çox – düz 150 il keçir. Marks bu əsəri 10 il ərzində kapitalizmin dünyada ən çox inkişaf etdiyi ölkədə – İngiltərədə yaşayar­kən yazıb yaratmışdı... Kitabda əsas ixtisarlar o dövrlər üçün aktual olan həddən artıq misallar və iqtibaslar üzərində gedib. Orijinalı konspektlə müqayisə edən olsa o dəqiqə gözə çarpar ki, konspekt yüzlərlə iqtibaslardan (əksəriy­yəti indiki oxucu üçün tamamilə gərəksiz) – sitat və isti­nad­lar­dan azad olunub. Hesab etsək ki, Marks yəhudi hövsə­ləsi və alman dəqiq­liyi ilə müəllif haqlarını qoruyaraq bircə sitatı belə iqtibassız buraxmamışdır, onda kitabın orijinalında 1000-ə yaxın (!) iqtibasın (bəziləri 2-3 səhifə həcmində) tutduğu yeri təsəvvür etmək çətin deyildir.

Konspektin üstünlüyü təkcə onun yığcam olmasında de­yil. Müəllif orijinalın ən sadə və bir dəfə oxumaqla anlaşılan məz­mununu saxlamağa çalışmı­şdır. Kitab nisbətən çətin qavra­nılan ağır cümlələrdən azad olunub, im­kan daxilində və zaman çərçivəsində çətin cümlələr yeniləri ilə əvəz olunub.

Konspektdə orijinalın ağır, çox yer tutan tərtibatı da tama­milə dəyişdirilərək sadələşdirilib, hissə bölümlərindən imtina edilərək, an­caq bölmələr saxlanılıb.

Nəticədə kitabın səhifə sayı azı (!) üç dəfə azalıb.

Konspektin tərtibçısı Rafiq Məmmədli, çap edən isə Kitab Klubu(Kitabklubu.org) nəşriyyatıdır.