https://manera.az/ Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=18318 https://manera.az/index.php?newsid=18318 ]]>

Bunu jurnalıstlərə müsahibəsində elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev deyib.

“Nəzərə almaq lazımdır ki, biz müxtəlif dillərdə 300-dən çox dərslik çap edirik və “səhvlər” deyəndə hansı səhvlərdən danışdığımız da vacibdir. Dərsliklər, müəyyən mənada, qısa müddətdə hazırlanır. Əvvəllər bu müddət daha qısa idi. İndi isə bu proses bəzi hallarda 2-3 il çəkir. Yəni əvvəlki dövrlərdə 6 ay ərzində kiməsə tapşırıq verilirdi ki, yüz minlərlə uşağın istifadə edəcəyi dərslik hazırlasın. O dərslikdə səhv olma ehtimalı var idimi? Əlbəttə. İndi isə proses fərqlidir. Dərslik yazılır, sonra ümumtəhsil müəssisələrinə bir illik sınaq üçün göndərilir. Daha sonra müəllimlərdən, şagirdlərdən rəylər toplanılır, dərslik yenidən işlənilir. Ondan sonra müvafiq qurumlara, yəni sahəvi müəssisələrə göndərilir. Dövlət İmtahan Mərkəzinin ekspertləri tərəfindən də rəy verilir. Ən vacibi isə bütün dərsliklər ictimaiyyət üçün açıqdır. Yəni dərslik çap olunmamışdan əvvəl Azərbaycan vətəndaşları onu görə, oxuya və rəy bildirə bilirlər. Ona görə mənim ikinci arqumentim bundan ibarətdir ki, dərslik üçün ürəyi yanan insanlar çapdan əvvəl həmin səhvləri tapsa, bu uşaqlar üçün də, bizim üçün də faydalı olar. Amma dərslik çap olunandan sonra kimsə çay içə-içə orada bir hərf səhvi tapıb bunu Azərbaycan təhsilinin ən böyük problemi kimi təqdim edirsə, mən bunu əhəmiyyətli hesab etmirəm."

"Dərsliklərdə hərf səhvləri həmişə olub. Məncə, bundan sonra da olacaq. Həm də biz çox qeyri-müəyyən saylardan danışırıq. Səhv deyəndə neçə səhvdən söhbət gedir? Mənə görə, riyazi olaraq, çox vacibdir ki, neçə səhifə dərslik çap olunur və onun neçəsində səhv var? Amma məndən soruşsanız ki, dərsliklərdə problem varmı? Bəli, bizim dərsliklərdə ciddi problemlər var. O mənada ki, bizim əsas məzmun problemimiz var. Yəni biz oturub fizika, kimya, biologiyanın gələcək nəslə uyğun olub-olmamasının mübahisəsini edək. Burada, daşıdığım vəzifənin funksiyası olmasa da, tənqid edən tərəf də ola bilərəm. Dərslikdə hansısa mövzu ümumiyyətlə yoxdursa, bu artıq ciddi problemdir. Hansısa mövzu artıqdırsa, bu da ciddi problemdir. Biz bu qədər mövzunu keçməliyikmi? Bəlkə, daha az mövzu keçməliyik? Bəlkə, fərqli mövzular keçməliyik? Bəlkə, Azərbaycan tarixi, Azərbaycan dili, kimya və ya biologiya dərsliklərinə yeni elmi nailiyyətləri daxil etməliyik? Mən nə mediada, nə də ictimai müzakirələrdə bu tip narazı mövqe görmüşəm. Görsəm, çox sevinərdim”, - nazir vurğulayıb.

Manera.az

]]> Mehemmed Mon, 22 Jun 2026 15:17:33 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18317 https://manera.az/index.php?newsid=18317 ]]>
Bu gün Gürcüstan azərbaycanlıları arasında elə şəxslər var ki, onlar təkcə Gürcüstan və Azərbaycan deyil, bütün dünya elminə, arxitekturasına layiqli töhfələr verir, ölkəmizin, xalqımızın adını uca tutur, tanıdır və şöhrətləndirir. Onlardan biri də Gürcüstanın Marneuli rayonunun Kirəc-Muğanlı kəndində anadan olan və hazırda İtaliyanın “Politecnico di Milano” Universitetində doktorantura təhsili alan Təhmasib Mollaəyyubludur.

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri Təhmasib Mollaəyyublu ilə söhbət edib, onun keçdiyi yol və qazandığı uğurlarla maraqlanıb.

Təhmasib Mollaəyyublu bildirib ki, 2005–2016-cı illər ərzində Bakı şəhərinin Nərimanov rayonunda yerləşən 200 nömrəli Məktəb-Lisey Kompleksində təhsil alıb. 2016-cı ildə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Memarlıq fakültəsinə daxil olub və memarlıq ixtisası üzrə təhsil alıb: “Təhsilə Azərbaycan dilində başladım, birinci kursu başa vurduqdan sonra yenidən imtahan verərək ingilisdilli təhsil proqramına keçdim və təhsilimi ingilis dilində davam etdirdim. Universitetdə təhsil aldığım müddətdə əldə etdiyim yüksək akademik nəticələrə görə bir il ərzində Azərbaycan Memarlar İttifaqının təqaüdünə layiq görüldüm. Eyni zamanda, müxtəlif beynəlxalq və yerli tədbirlərdə könüllü kimi iştirak etməyə başladım. Bu tədbirlər sırasında Beynəlxalq Memarlar İttifaqının 2019-cu ildə Bakıda keçirilən tədbiri də var”.

Universitet təhsilinin ikinci və üçüncü kurslarından etibarən müxtəlif memarlıq şirkətlərində təcrübə proqramlarında iştirak etməyə başlayan Təhmasib Mollaəyyublu ilk peşəkar təcrübəsini “AtaLight” şirkətində memarlıq işıqlandırma həlləri sahəsində keçib. Daha sonra Azərbaycanın aparıcı tikinti şirkətlərindən birində fəaliyyət göstərib. 2020-ci ildə bakalavr təhsilini uğurla başa vuran gənc memar diplom layihəsi ilə Moskva Memarlıq İnstitutu tərəfindən təşkil olunan “Memarlıq, Dizayn və İncəsənət Sahəsində Ən Yaxşı Diplom İşlərinin XXIX Beynəlxalq Müsabiqəsi”ndə Birinci Dərəcəli Diplom mükafatına layiq görülüb. O, eyni zamanda, Memarlıq Təhsilinin Təşviqi üzrə Regionlararası İctimai Təşkilatın keçirdiyi eyniadlı beynəlxalq müsabiqədə də Birinci Dərəcəli Diplom alıb.

Təhmasib Mollaəyyublu bundan sonra təhsilini xarici ölkələrdə davam etdirmək qərarına gəlib: “Bakalavr təhsilimin son illərində magistr təhsilimi xaricdə davam etdirmək və beynəlxalq təcrübə qazanmaq qərarına gəldim. Universitetdə əldə etdiyim akademik nailiyyətlər, xarici dil biliklərim, müxtəlif seminar və tədbirlərdə iştirakımı təsdiqləyən sertifikatlar, eləcə də peşəkar təcrübələrim bir sıra xarici universitetlərə dəvət almağıma imkan yaratdı. Mən Cənubi Koreyanın ən nüfuzlu dövlət təqaüd proqramlarından biri olan GKS-ı (Global Korea Scholarship) seçdim. 2020-ci ildə bu proqram çərçivəsində Cənubi Koreyaya getdim. Təqaüd proqramının tələblərinə uyğun olaraq ilk bir il ərzində Koreya dili üzrə hazırlıq təhsili aldım. Bu təhsilimi Koreyanın Gvanqju şəhərində yerləşən “Chonnam National University”də tamamladım. Birillik dil proqramının sonunda tələb olunan Koreya dili sertifikatını əldə etdikdən sonra əsas magistr təhsilinə başladım”.

Beləliklə, o, magistr təhsilini Seul yaxınlığında yerləşən Suvon şəhərindəki Ajou Universitetinin Memarlıq fakültəsində Memarlıq ixtisası üzrə alıb. Təhsil müddətində professor Hwang Yinin rəhbərlik etdiyi ARTS laboratoriyasında tədqiqatçı assistent kimi fəaliyyət göstərən Təhmasib burada müxtəlif elmi və tətbiqi layihələr üzərində çalışıb, xüsusilə ağıllı və kinetik fasad sistemləri üzrə araşdırmalar aparıb. 2022-ci ildə Seul şəhərində keçirilən Koreya Memarlıq İnstitutunun Yaz Konfransında “Kinetik fasadların proqnozlaşdırılan idarəedilməsi üçün süni intellekt alqoritmlərinin performans müqayisəsi: Daxili məkanlarda gün işığı və parıltı simulyasiyaları üçün maşın öyrənməsi əsaslı əvəzedici modellər” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. 2022–2023-cü illərdə Ajou Universitetində müəllim köməkçisi kimi fəaliyyət göstərib. Bu müddət ərzində “Memarlığın anlaşılması”, “Məkanın formalaşdırılması”, “Memarlıq layihələndirilməsi” və “Rəqəmsal dizayna giriş” kimi fənlərin tədris prosesində iştirak edib, tələbələrin layihələrinin qiymətləndirilməsi və akademik fəaliyyətlərinin dəstəklənməsi ilə məşğul olub.

Təhmasib Mollaəyyublu təhsilinin doktorantura pilləsini İtaliyada davam etdirmək qərarına gəlib. O deyib: “Magistr təhsilimi başa vurduqdan sonra bir il ərzində Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərən “M3 Systems” şirkətində memar kimi çalışırdım. Peşəkar fəaliyyətim zamanı anladım ki, özümü daha çox akademik mühitdə və elmi tədqiqat sahəsində görürəm. Buna görə də müxtəlif universitetlərin doktorantura proqramlarına müraciət etməyə başladım. Eyni zamanda, ADA Universitetinin xaricdə doktorantura təhsilinin maliyyələşdirilməsi proqramına müraciət etdim və uğurla qəbul oldum. ADA Universitetinin dəstəyi ilə 2024-cü ildə İtaliyanın Politecnico di Milano Universitetində doktorantura təhsilinə başladım”.

Hazırda Politecnico di Milano Universitetinin Material Balance Research Lab Laboratoriyasında doktorant tədqiqatçı kimi fəaliyyət göstərən Təhmasibin elmi fəaliyyəti əsasən müasir tikinti metodları, fasad sistemləri, modul tikinti texnologiyaları və layihələndirmə metodologiyalarını əhatə edir. Bununla yanaşı, universitetdə müxtəlif fənlər üzrə müəllim köməkçisi kimi fəaliyyət göstərir, mühazirələrin keçirilməsində iştirak edir və tələbələrlə layihələri üzərində işləyərək onlara akademik dəstək göstərir.

O, Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyasında (WUF13) da iştirak edib. “ADA Universiteti WUF13 tədbirinin elmi tərəfdaşlarından biri olduğu üçün mən də universitetin nümayəndələrindən biri kimi 2026-cı ilin may ayında Bakıda keçirilən tədbirdə iştirak etdim. WUF13-ün əsas mövzusu “Hamı üçün mənzil: Təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və icmalar” idi. Forum çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən gəlmiş ekspertlər, tədqiqatçılar və siyasətçilər şəhərsalma, mənzil siyasəti, sosial yaşayış layihələri və dayanıqlı inkişaf mövzularında çıxışlar etdilər. Vətənim Azərbaycanda hamı üçün əlçatan mənzil təminatı, qeyri-rəsmi yaşayış məskənlərinin transformasiyası, şəhərlərin bərpası və yenidən qurulması, eləcə də iqlim dəyişikliklərinə qarşı dayanıqlılığın artırılması bu sahədə prioritet istiqamətlərdən hesab olunur. Tədbir mənim üçün həm peşəkar, həm də şəxsi inkişaf baxımından olduqca faydalı oldu. Müxtəlif ölkələrdən olan mütəxəssislərlə tanış olmaq, təcrübə mübadiləsi aparmaq və gələcək əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etmək imkanı əldə etdim. Ümumilikdə WUF13-ün şəhərsalma sahəsində aktual problemlərin müzakirəsi üçün mühüm beynəlxalq platforma rolunu oynadığını düşünürəm”, - deyə o vurğulayıb.

Təhmasib Mollaəyyublu gələcək planlarından da danışıb. O diqqətə çatdırıb ki, həm öz layihələri üzərində çalışmaq, həm də akademik fəaliyyətini davam etdirmək niyyətindədir. Təhmasib Mollaəyyublu elmi tədqiqatların və praktik memarlıq fəaliyyətinin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsinin daha uğurlu nəticələr verdiyinə inanır. O, Politecnico di Milano Universitetində doktorantura təhsilimi başa vurduqdan sonra Azərbaycana qayıdaraq ADA Universitetinin Memarlıq fakültəsində fəaliyyət göstərməyi planlaşdırır. Əsas məqsədi xaricdə təhsil və iş fəaliyyəti dövründə qazandığı beynəlxalq təcrübəni, bilik və bacarıqları azərbaycanlı gənclərlə bölüşməkdir: “İstəyirəm ki, gələcək nəsil memarlar və tədqiqatçılar beynəlxalq səviyyədə rəqabət apara bilən, öz bilik və ideyaları ilə dünya miqyasında tanınan mütəxəssislərə çevrilsinlər. Bu istiqamətdə onların peşəkar və akademik inkişafına töhfə verməyi özüm üçün vacib məqsədlərdən biri hesab edirəm”.
]]> Mehemmed Mon, 22 Jun 2026 15:13:30 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18316 https://manera.az/index.php?newsid=18316 ]]>

Əminəm ki, Azərbaycanın peşəkar klassik musiqisi, o cümlədən onun əsas və ən nüfuzlu istiqamətlərdən biri olan Qarabağ musiqi məktəbi dünya mədəniyyətinə fundamental töhfələr verməyə davam edəcək.

Bu fikri AZƏRTAC-a müsahibəsində azərbaycanlı bəstəkar, Ankara Musiqi və Gözəl Sənətlər Universitetinin (MGÜ) müəllimi Əli Əlizadə bildirib.

Həmyerlimiz 1999-cu ildən bəri qardaş ölkənin müxtəlif universitetlərində dərs deyərək Türkiyədə gənc musiqi istedadlarının hazırlığına töhfə verir.

Musiqi məktəbi sisteminin mövcudluğunu hər bir ölkənin mədəniyyəti üçün xüsusilə vacib adlandıran Ə.Əlizadə musiqi təhsilinə çox erkən yaşlarda başlamağın zəruriliyini vurğulayıb. Onun fikrincə, bu prosesə 13-14 yaşlarında başlamaq gənc musiqiçi üçün artıq çox gecdir: “Yeniyetməlik dövründə insan musiqi öyrənməməli, artıq virtuoz ifaçı olmalıdır”.

Türkiyə universitetinin müəllimi olan həmyerlimiz Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin, daha sonra isə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının məzunu olduğunu, yaradıcılıq illəri ərzində onlarla bəstəyə imza qoyduğunu diqqətə çatdırıb.

“Pedaqoji fəaliyyətim dövründə Arif Babayev, İlyas Mirzəyev, Nazim Mirişli, Sərdar Fərəcov və bir çox digər tanınmış Azərbaycan musiqiçiləri ilə tanış olmaq imkanı qazanmışam”, - deyən 65 yaşlı bəstəkar Vətəni ilə əlaqələrini heç vaxt kəsmədiyini bildirib.

Bəstəkar əsərlərində Azərbaycan mövzusunun ana xətt təşkil etdiyini vurğulayıb: “Buna misal olaraq, 1998-1999-cu illərdə qələmə aldığım “Serenata dolore” əsərini göstərə bilərəm. Bakıda da dəfələrlə səsləndirilən bu serenadada hər bir dinləyici Qarabağ mövzusunu, torpaqlarımızın işğal altında olduğu dövrün acısını hiss edir”.

Ə.Əlizadə bu və digər əsərlərinin Şuşa da daxil olmaqla, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində keçirilən musiqi proqramlarının repertuarına daxil ediləcəyinə ümidvar olduğunu ifadə edib. O, həmçinin Türkiyə ilə Azərbaycan arasında mədəni körpülərin möhkəmləndirilməsinə töhfə verməyə və bu istiqamətdə birgə təşəbbüslərdə iştirak etməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Qeyd edək ki, bəstəkarın əsərləri təkcə Azərbaycan və Türkiyədə deyil, həm də Rusiya, Ukrayna, Almaniya, Belçika, Niderland, Filippin və Yaponiyanın tanınmış səhnələrində ifa olunub. ]]> Mehemmed Mon, 22 Jun 2026 15:10:51 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18315 https://manera.az/index.php?newsid=18315 ]]>
Çağdaş Azərbaycan ziyalılığının, dövlətçilik təfəkkürünün və milli maraqlara sədaqət ənənəsinin daşıyıcısı olan dəyərli diplomat, fövqəladə və səlahiyyətli səfir Hüseyn Quliyevin mənalı ömür yoluna ehtiramla...

Bu gün 80 illik mənalı ömrünü Vətəninə, dövlətinə və xalqına həsr etmiş Azərbaycanın Özbəkistan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Hüseyn Rzaqulu oğlu Quliyevin yubileyi ərəfəsində onun haqqında ürəyimdən keçənləri qələmə almağı özümə mənəvi borc bildim.

Ömrün hər anı gözəldir. İnsan ömrü təbiətin fəsilləri kimi öz rəngini, öz hikmətini, öz işığını daşıyır. Baharın təravəti, yayın hərarəti, payızın kamalı, qışın müdrikliyi necə təbiətin bütöv ahəngini yaradırsa, ləyaqətlə yaşanmış ömür də zamanın yaddaşında elə bir iz buraxır ki, illər keçdikcə daha aydın görünür, daha böyük ehtiram doğurur. Hüseyn müəllimin ömür yolu da məhz belə talelərdəndir. Bu ömürdə xidmət var, sədaqət var, zəhmət var, dövlətə bağlılıq var, insanlara sevgi var.

Çağdaş Azərbaycan ziyalılığının tarixinə adını yazdıran elə şəxsiyyətlər var ki, onların çoxölçülü mənəvi portreti zamanın sərhədlərini aşaraq geniş bir mənəvi coğrafiyaya çevrilir. Hüseyn Quliyev də məhz bu qəbildən olan insanlardandır. O, daşıdığı məsuliyyət, qoruduğu etimad və təmsil etdiyi dövlətin nüfuzuna verdiyi töhfələrlə seçilib.

Hüseyn Rzaqulu oğlu Quliyev 23 iyun 1946-cı ildə Naxçıvanda dünyaya gəlib. Orta təhsilini Naxçıvan şəhərində alıb, daha sonra M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunda mühəndis-texnoloq ixtisası üzrə ali təhsil alıb. Sonrakı illərdə həyat yolu onu daha böyük məsuliyyət meydanlarına aparıb. 1970–1991-ci illərdə Moskva şəhərində SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin əməkdaşı kimi çalışıb. 1978–1982-ci illərdə SSRİ-nin Kiprdəki səfirliyində birinci katib-müşavir, 1984–1990-cı illərdə SSRİ-nin Türkiyədəki səfirliyində birinci katib-müşavir kimi mühüm diplomatik fəaliyyət göstərib. 1991–1995-ci illərdə Xarici Kəşfiyyat Xidmətində çalışıb. 1995–1997-ci illərdə “İDİL” Türk inşaat şirkətinin Rusiya nümayəndəliyində, 1997–2007-ci illərdə Rusiyanın “Trans-Nafta” şirkətində vitse-prezident vəzifəsində fəaliyyət göstərib. 2007–2009-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində şöbə müdiri, 2009–2012-ci illərdə idarə rəisi kimi çalışıb. 2012-ci ildən etibarən Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri kimi ölkəmizi yüksək peşəkarlıqla təmsil edir.

Bu zəngin və çoxşaxəli fəaliyyət yoluna diqqətlə baxanda aydın görünür ki, Hüseyn müəllimin ömür salnaməsi ayrı-ayrı vəzifələrin ardıcıllığı kimi yox, Azərbaycan dövlətçiliyinə xidmətin müxtəlif mərhələləri kimi oxunur. O, təhlükəsizlik sahəsində, diplomatik xidmət xəttində, iqtisadi əlaqələrin qurulması istiqamətində və beynəlxalq münasibətlər müstəvisində bir amala sadiq qalıb: dövlət maraqlarına sədaqət.

Belə bir ömür təsadüfən formalaşmır. Bu yolun mənəvi başlanğıcı ailədən, kökdən, tərbiyədən gəlir. Hüseyn müəllim elə bir ocağın övladıdır ki, həmin ocaq Azərbaycan yaddaşında mərdlik, sədaqət, təmizlik və Vətən sevgisi ilə yaşayır. Atası, “unudulmaz kəşfiyyatçı” kimi anılan Rzaqulu Quliyev peşə fəaliyyəti ilə yanaşı, yüksək mənəvi keyfiyyətləri, insanlara yaxınlığı, haqqın yanında dayanması ilə xalqın qəlbində dərin yer tutub. Mərhum prezident, ümummilli lider Heydər Əliyevin ailəsində böyüyən, o böyük məktəbin mənəvi nəfəsini duyan Rzaqulu Quliyevin övladı kimi Hüseyn müəllimin də həyat yolunda dövlətçilik ruhunun xüsusi bir xətt kimi uzanması tam təbiidir.

Bu gün ömür sarayının 80-ci qapısına yetişən yubilyar uzun illər müxtəlif dövrlərdə daşıdığı yüksək məsuliyyətli vəzifələrdə, eləcə də Azərbaycanın Özbəkistandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri kimi fəaliyyət göstərdiyi illərdə bir çox bağlı qapıların açılmasına, yeni körpülərin qurulmasına, ölkələr və insanlar arasında etimad mühitinin güclənməsinə böyük töhfələr verib. O, öz aydınlığı, dövlətçilik ərkanına bağlılığı, sözdə və əməldə dürüstlüyü ilə seçilib. Ömrünün az qala iki qərinəsini Azərbaycan dövlətçiliyi naminə fəaliyyətə həsr edən Hüseyn müəllim harada çalışıbsa, özünü ləyaqətlə təmsil edib, etibarı qoruyub, adı ilə nüfuz qazanıb.

Mən Hüseyn müəllimi səciyyələndirən üç əsas keyfiyyəti xüsusilə qeyd etmək istəyirəm.

Birincisi, dövlətə sədaqətdir. Bu, onun həyat yolunun ana xəttidir. Vətənindən uzaqda yaşayıb Vətənə uzaqdan xidmət edən, Azərbaycan adını müxtəlif ölkələrdə ləyaqətlə təmsil edən, hər zaman milli maraqları üstün tutan bir insanın iç dünyasında dövlət sevgisi xüsusi bir məqam tutur. Hüseyn müəllim üçün vəzifə etimadın məsuliyyəti, bayrağın yükü, dövlət adının şərəfi mənasını daşıyıb.

İkincisi, insanlıq və sadəlikdir. Yüksək məqam sahibi olmaqla bərabər əlçatan qalmaq, insanlarla səmimi ünsiyyət qurmaq, qarşısına çıxan hər kəsdə əvvəlcə insanı görmək hər adama nəsib olmur. Onu tanıyanların dilində ən çox səslənən ifadələrdən biri məhz budur: “çox sadə insandır”. Bu sadəlik zahiri davranış çalarları ilə məhdudlaşmır; bu, onun daxili mədəniyyətindən, ailə tərbiyəsindən, həyat təcrübəsindən gələn dəyərdir.
Üçüncüsü, haqqa və ədalətə bağlılıqdır. İllər ərzində onda dürüstlüyü, insanlara yardım etmək əzmini, haqqın və ədalətin yanında dayanmaq bacarığını görmüşəm. Bu keyfiyyətlərindən saatlarla danışmaq olar. Hər nümunə onun xarakterinin daha bir işıqlı tərəfini açır. O, münasibətlərdə ölçünü qoruyan, sözdə səmimiyyətə, davranışda ləyaqətə üstünlük verən insanlardandır.

Mənim üçün Hüseyn müəllimlə bağlı ən yaddaqalan və qürurverici məqamlardan biri də şəxsi yaradıcılıq yolumun mühüm bir səhifəsi ilə bağlıdır. Gənc yazar olaraq 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra qələmə aldığım və Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevaya həsr etdiyim ikinci kitabım — “Qalib sərkərdənin zərif gücü — Mehriban Əliyeva” adlı əsərim üçün ön söz müəllifi qismində məhz Hüseyn müəllimə müraciət etdim. Bu müraciət mənim üçün həm yaradıcı məsuliyyət, həm də mənəvi həyəcan idi. Hüseyn müəllim kitabı böyük diqqətlə oxuyub, onu duyub, dəyərləndirib və ön söz müəllifi olmağı qəbul etdi. Bu qərar mənim üçün böyük etimad idi, eyni zamanda yaradıcılıq yoluma verilən dəyərin ifadəsi idi.
Daha sonra Mehriban xanım Əliyevanın ad günü ərəfəsində — avqustun 26-da həmin kitabın təntənəli imza günü Hüseyn müəllimin təşkilatçılığı ilə məhz Özbəkistan Respublikasında keçirildi. Bu mərasim böyük mədəni hadisəyə çevrildi. Özbəkistanın rəsmi dövlət nümayəndələrinin, Azərbaycandan dəvət olunan yüksək vəzifəli şəxslərin iştirakı ilə keçirilən həmin tədbirdə Azərbaycanın Birinci xanımının çoxşaxəli fəaliyyəti, humanitar missiyası, mədəniyyətə, təhsilə, milli-mənəvi dəyərlərə verdiyi töhfələr geniş şəkildə təqdim olundu. Bu tədbirin yüksək səviyyədə təşkili, onun məzmununa verilən diqqət, Azərbaycanın dövlətçilik və mədəniyyət xəttinin qardaş ölkədə ehtiramla təqdim olunması Hüseyn müəllimin təşkilatçılıq bacarığının, Azərbaycan adına göstərdiyi həssas münasibətin parlaq nümunəsi kimi yaddaşıma həkk olundu.

Bu fürsəti dəyərləndirib belə bir mənəvi mühiti birlikdə yaşamaq mənim üçün böyük qürur oldu. Bu hadisə bir daha göstərdi ki, Hüseyn müəllim üçün diplomatik fəaliyyət rəsmi təmsilçilik çərçivəsindən daha geniş məna daşıyır; o, həm də Azərbaycan həqiqətlərinin, Azərbaycan mədəniyyətinin, Azərbaycan qadınının nəcib simasının, Azərbaycan dövlətçiliyinin ali dəyərlərinin tanıdılması istiqamətində könüldən çalışan ziyalı diplomatdır.
Hüseyn müəllimin ömür yolu həm də bir ailə adamının, bir nəslin dəyərlərini yaşadan insanın ömür yoludur. O, harada çalışıbsa, ailəsini, milli kökünü, mənəvi dayaqlarını özü ilə aparıb. Böyük həyat təcrübəsi, müxtəlif ölkələrdə qazandığı müşahidələr, insan xarakterinə bələdliyi, hadisələrə soyuqqanlı yanaşmaq bacarığı onun şəxsiyyətinə ayrıca dərinlik verib. Yaşının bu müdrik çağında da gənclik enerjisini qoruyub saxlaması, daim hərəkətdə olması, həyata maraqla yanaşması, insanlarla ünsiyyətdən zövq alması onun daxili dinamizmini aydın göstərir.

Hüseyn Quliyev haqqında düşünərkən bir həqiqət bütün parlaqlığı ilə üzə çıxır: belə insanlar ömrün yalnız illərini yaşamırlar, hər ilin içinə məna, hər mərhələsinə isə ləyaqət möhürü vururlar. Onların həyatında zaman ard-arda düzülən təqvim vərəqləri ilə yadda qalmır, Vətənə xidmətin, dövlətə sədaqətin və insanlıq məsuliyyətinin ucaltdığı mənəvi pillələrlə dəyər qazanır. Elə buna görə də Hüseyn müəllimin 80 illik yubileyi ehtiram, qürur və mənəvi kamilliklə işıqlanan bir ömür salnaməsi kimi səslənir.

Bu ömür gün zirvəsində, müdriklik pilləsində onu tanıyan, sevən insanların ortaq bir arzusu var: Hüseyn müəllimin sağlam, gümrah, işıqlı ömrü uzun olsun; onun təcrübəsindən, həyat məktəbindən, mənəvi duruşundan hələ uzun illər faydalanaq. Çünki belə ömürlər təkcə bir ailənin, bir çevrənin, bir vəzifə sahibinin sərvəti sayılmır; belə ömürlər millətin mənəvi kapitalıdır.

Doğum günü münasibətilə qələmə aldığım bu yazıda onu səciyyələndirən üç əsas keyfiyyətdən söz açdım: dövlətə sədaqət, insanlıq və ədalət duyğusu. Əslində bu keyfiyyətlərin hər biri ayrıca bir ömür hekayəsidir. Hüseyn Quliyevin ömür yolu bir insan taleyindən daha böyük məna daşıyır; bu yol Vətənə bağlılığın, dövlətə sədaqətin, mənəvi bütövlüyün və ləyaqətli xidmətin zaman içində ucalan abidəsidir. Elə buna görə də bu şərəfli ömrə yazılan hər söz, göstərilən hər ehtiram əslində Azərbaycan dövlətçiliyinə xidmət etmiş bir ömür qarşısında duyulan mənəvi borcun ifadəsidir. Onu tanıyan, ona dəyər verən hər kəsin qəlbindən gələn səsi bu sətirlərdə ifadə edə bildimsə, bunu özüm üçün xoşbəxtlik sayıram.

Böyük qürur hissi ilə qeyd etmək istəyirəm ki, Hüseyn müəllimin 80 illik yubileyi ərəfəsində həyatının və fəaliyyətinin ən yaddaqalan, ən şərəfli məqamlarından ikisi ard-arda yaşanıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə onun 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif olunması uzunmüddətli səmərəli diplomatik fəaliyyətinə, dövlətə sədaqətlə bağlı xidmətlərinə verilən yüksək dəyərin parlaq ifadəsi kimi yadda qalıb. Eyni zamanda, iyunun 22-də Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin ölkədə diplomatik fəaliyyətini başa vuran Hüseyn müəllimi qəbul etməsi, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqliyin inkişafı naminə göstərdiyi səmərəli fəaliyyəti və şəxsi töhfəsini xüsusi vurğulaması, sonda isə ona Özbəkistan-Azərbaycan çoxşaxəli münasibətlərinin möhkəmləndirilməsinə verdiyi mühüm töhfələrə görə “Mexnat Şuxrati” ordenini təqdim etməsi bu mənalı ömrün, bu şərəfli xidmət yolunun ən uca qiymətlərindən biri kimi böyük ehtiram doğurur. Bu iki sevinc bir daha göstərir ki, Hüseyn müəllimin ömür yolu Vətənə sədaqətin, dövlətə xidmətin və beynəlxalq etimad qazanan ləyaqətli fəaliyyətin parlaq nümunəsidir.
Hörmətli Hüseyn müəllim!

Sizin 80 illik yubileyiniz münasibətilə ən səmimi təbriklərimi qəbul edin. Ömrünüzün hər anı ləyaqətin, zəhmətin, nəcibliyin, Vətən sevgisinin və dövlətə sədaqətin işığında keçib. Siz ailənizin şərəfli soyadını, atanızdan gələn mənəvi irsi və Azərbaycan dövlətinin etimadını böyük məsuliyyətlə daşıyıb, bu yolda özünüzə məxsus parlaq iz qoyubsunuz.

Arzu edirəm ki, bu nurani ömrün yeni səhifələri sizə cansağlığı, qəlb rahatlığı, ailə səadəti, övlad və nəvə-nəticə sevinci gətirsin. Qardaş Özbəkistanda Azərbaycanı təmsil etdiyiniz illərin işığı daim yolunuzu aydınlatsın. Sizi tanıyan hər kəsin qəlbində yaşayan ehtiram daha da ucalaraq davam etsin.

Doğum gününüz mübarək olsun, dəyərli Hüseyn müəllim.
Dərin hörmət və ehtiramla,

Aygül Bağırova
Yazıçı-publisist, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı ]]> Mehemmed Mon, 22 Jun 2026 15:08:27 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18314 https://manera.az/index.php?newsid=18314 ]]>

Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyinin nəzdində Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin layihəsi ilə Qazi Universitetində təşkil olunan Azərbaycan Türkçəsi Tədris Ocağında Dil kursunda təhsil alan müdavimlər üçün tədris proqramı üzrə yekun imtahanlar keçirilib.

Mərkəzdən manera.az-a verilən məlumata görə, şifahi imtahanın qiymətləndirmə komissiyasının tərkibində Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin Başkanı Samir Abbasov, Qazi Universitetinin Türk Dünyası Araşdırmaları və Tətbiqi Mərkəzinin müdiri, professor Bülənt Aksoy və kursun təlimçisi, dr. Şəhla İbişova iştirak ediblər.

Kurs iştirakçıları əvvəlcə yazılı imtahanda iştirak ediblər. İmtahan zamanı onların qrammatika, oxuyub-anlama, dinləyib-anlama və yazı bacarıqları yoxlanılıb. Yazılı mərhələni uğurla başa vuran müdavimlər daha sonra şifahi imtahana cəlb olunublar.

Şifahi imtahan öncəsi Azərbaycan dili kursunun təlimçisi, dr. Şəhla İbişova kursların fəaliyyəti və tədris prosesi barədə ətraflı məlumat verib. O, bu tədris dövründə kurslarda əsasən Türkiyə vətəndaşları iştirak etsələr də, Qazaxıstan, Şimali Makedoniya və Özbəkistandan olan tələbələr də Azərbaycan dilini öyrəndiyini, Türkiyədə bakalavr, magistratura və doktorantura səviyyələrində təhsil alan tələbələr Azərbaycan dilinin başlanğıc səviyyəsi üzrə proqramı uğurla tamamladığını qeyd edib.

Bildirilib ki, dərslər çərçivəsində yalnız Azərbaycan dilinin qrammatikası tədris edilməyib, eyni zamanda ölkəmizin tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, musiqisi və ümumi mədəni irsi ilə bağlı mövzulara da geniş yer ayrılıb.

Qeyd olunub ki, Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi tərəfindən kurs müdavimləri üçün Bakı şəhərində yay məktəbi proqramı təşkil olunub. Proqram çərçivəsində iştirakçılar müxtəlif təhsil müəssisələrini, tarixi və mədəni məkanları ziyarət edib, tanınmış ədəbiyyat və elm xadimləri ilə görüşlər keçiriblər. Bildirilib ki, bu səfər tələbələrin dərslərdə əldə etdikləri bilikləri praktik şəkildə möhkəmləndirmələrinə və Azərbaycanı daha yaxından tanımalarına mühüm töhfə verib.

Daha sonra keçirilən şifahi imtahanda müdavimlərə kurs proqramı və ümumi dünyagörüşü ilə bağlı suallar ünvanlanıb.

İştirakçılar sualları Azərbaycan dilində cavablandıraraq dil üzrə əldə etdikləri başlanğıc səviyyəli bilik və bacarıqları nümayiş etdirib, eyni zamanda kurslarla bağlı təəssüratlarını bölüşüblər.

Həm yazılı, həm də şifahi imtahanlardan müvafiq nəticə əldə edən müdavimlərə Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi ilə Qazi Universitetinin birgə əməkdaşlığı çərçivəsində rəsmi sertifikatların təqdim olunacağı bildirilib.

Məhəmməd,
Manera.az




]]> Mehemmed Fri, 19 Jun 2026 11:49:45 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18313 https://manera.az/index.php?newsid=18313 ]]>

İllər öncə Yeni Azərbaycan Partiyasının Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının 20-ci ildönümü münasibətilə gənclər arasında keçirdiyi “Müasir Azərbaycan-20” adlı müsabiqəyə “Mənim yaşıdım” adlı yazı ilə qatıldım.Qaliblər sırasında yer almağımı bu gün də böyük iftixar hissi ilə xatırlayıram. Aradan illər keçdi. O yazıya yenidən baxanda gördüm ki, zaman dəyişib, Azərbaycan böyüyüb, dövlətimiz daha da qüdrətlənib, bir vaxtlar arzu kimi yazılan cümlələr bu gün tariximizin ən şərəfli həqiqətinə çevrilib.Bu gün həmin yazının ruhunu 15 İyun – Milli Qurtuluş Gününün işığında yenidən oxucularla bölüşürəm.

Mən Azərbaycanın müstəqillik nəfəsini uşaqlıq yaddaşında daşıyan nəslin nümayəndəsiyəm. Şəxsiyyət vəsiqəmin lap yuxarısında böyük hərflərlə yazılan “AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI” kəlməsi mənim üçün sənəd üzərindəki rəsmi ifadədən artıqdır. Bu söz mənim taleyimin, kimliyimin, qürurumun adıdır.
1993-cü ilin o ağır yayında mənim 8 yaşım vardı. Uşaq idim. ölkənin üzərindən keçən narahatlığı, evlərdəki nigaran söhbətləri, böyüklərin üzündəki qayğını tam dərinliyi ilə anlamırdım. Ancaq insanın uşaqlıq yaddaşı qəribədir: sözlərin mənasını sonradan anlayırsan, həmin günlərin havası, həyəcanı, səsi, qorxusu ruhunda qalır.

Mən Gəncədə doğulub böyüyən bir uşaq kimi o illərin ağrılarını daha yaxından hiss etmişəm. 1993-cü ilin Gəncəsi mənim yaddaşımda uşaqlığın qayğısız çağları kimi qalmayıb; qorxu, silah səsləri, çaşqınlıq, evlərə çökən nigaranlıq, böyüklərin üzündəki səssiz narahatlıq kimi qalıb. Sürət Hüseynovun silahlı dəstələrinin özbaşınalığı elə həddə çatıb ki, insan həyatı bir anın içində təhlükə ilə üz-üzə qalırdı. Mən bunu hər zaman böyük kədərlə xatırlayıram: atamgil yolda bir maşını ötdüklərinə görə maşının içində güllə atəşinə tutulublar. Bu hadisə mənim uşaq yaddaşımda dövlətin zəiflədiyi, qanunun susduğu, insanların taleyinin silahlı dəstələrin ixtiyarına buraxıldığı ağır günlərin simvolu kimi qalıb.

O illərdə Gəncədə yaşananlar bir şəhərin ağrısından qat-qat böyük idi; bütöv Azərbaycanın taleyindən keçən sarsıntı idi. Dövlət dayaqları laxlayanda, qanun gücünü itirəndə, insan öz doğma yurdunda təhlükənin nəfəsini duyanda bir xalqın xilasa necə ehtiyac duyduğunu daha dərindən anlayırsan. Mən bu gün 15 İyunun böyüklüyünü məhz o səkkiz yaşlı uşağın yaddaşı ilə də ölçürəm. Çünki həmin uşaq xaosun nə olduğunu görüb, dövlətin varlığının insan həyatı üçün necə böyük nemət olduğunu illər sonra daha aydın dərk edib.

O illər Azərbaycan üçün taleyüklü illər idi. Dövlətin varlığı böyük sınaq qarşısında idi. Xalqın sabaha inamı ilə dövlətin xilası arasında nazik, lakin müqəddəs bir körpü yaranırdı. Həmin körpünün adı Heydər Əliyev idi.

15 İyun həmin körpünün tarixə çevrildiyi gündür.

O gün xalq öz taleyini müdrikliyə, qətiyyətə, dövlətçilik zəkasına etibar etdi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanı uçurumun kənarından aldı, dövlətçiliyimizi qorudu, sabitliyin, birliyin, milli dirçəlişin əsasını qoydu. Həmin gün Azərbaycan tarixində adi siyasi tarix kimi qalmadı; bir xalqın qurtuluş duasına çevrildi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Azərbaycan sanki ağır nəfəsdən sonra yenidən dirçəldi. Ölkədə sabitlik bərpa olundu, dövlət idarəçiliyində möhkəm nizam yarandı, qanunun aliliyi dövlət həyatının əsas dayağına çevrildi. Silahlı qarşıdurma təhlükəsi aradan qalxdı, xalqın sabaha inamı qayıtdı, Azərbaycan parçalanma təhlükəsindən xilas olaraq vahid dövlətçilik xətti ətrafında birləşdi. Məhz həmin qayıdışdan sonra ölkənin nəfəsi dəyişdi: qorxunun yerini inam, pərakəndəliyin yerini birlik, ümidsizliyin yerini quruculuq ruhu aldı.

Mən Azərbaycanımı çox sevirəm. Çünki bu Vətən mənim uşaqlığımın ağrılı xatirəsindən gəncliyimin quruculuq sevincinə, bu günümün Zəfər qüruruna qədər ömrümün bütün mərhələlərindən keçib. Mən bu ölkənin necə ayağa qalxdığını, necə böyüdüyünü, necə gücləndiyini görən nəsildənəm.Bir vaxtlar “Müstəqil Azərbaycan” deyəndə qəlbimizdə həm sevinc, həm nigaranlıq vardı. Bu gün isə həmin sözlərdə bütöv bir qüdrət dayanır. Azərbaycan artıq regionun söz sahibi, beynəlxalq aləmdə nüfuzlu dövlət, güclü ordusu, möhkəm iqtisadiyyatı, zəngin mədəniyyəti, milli dəyərləri, elmi, təhsili, gəncliyi və müasir inkişaf yolu ilə seçilən bir ölkədir.

Müstəqilliyin ilk illərində xalqın içində bir sual vardı: bu dövlət ayaqda qalacaqmı? Bu gün o sualın cavabını tarix özü verib. Azərbaycan ayaqda qalıb, Azərbaycan güclənib. Azərbaycan qalib xalq kimi dünyaya meydan oxuyur.

Bu gün 15 İyun haqqında düşünəndə o tarixdə başlanan böyük dövlətçilik yolundan danışırıq. O yol Ulu Öndərin ideyaları ilə başladı, Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti, siyasi iradəsi və liderlik məharəti ilə Zəfərə çatdı.
Heydər Əliyev Azərbaycanı xilas etdi.

İlham Əliyev Azərbaycanı qalib ölkə etdi.

Bu iki cümlənin içində çağdaş tariximizin ən böyük həqiqəti dayanır.Mən vaxtilə yazırdım ki, doğma Qarabağa getmək arzusu qəlbimi daim yaşadır. Böyüklərimin, valideynlərimin söhbətlərindən Qarabağın xəyali obrazını gözlərim önündə canlandırırdım. Ağdamı, Şuşanı, Laçını, Kəlbəcəri, Füzulini, Cəbrayılı, Zəngilanı, Qubadlını xəritədə axtarırdıq, xəbərlərdə dinləyirdik, dualarımızda yaşadırdıq. Biz Qarabağı xəyallarda sevən, Qarabağın həsrəti ilə böyüyən nəsil idik.Bu gün isə həmin cümlələri başqa ürəklə yazıram.
Qarabağ azaddır.

Şuşa azaddır.

Ağdam azaddır.

Laçın, Kəlbəcər, Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı azaddır.

Xankəndidə Azərbaycan Bayrağı dalğalanır.

Azərbaycan öz suverenliyini tam bərpa edib.

Bir vaxtlar “Qələbə paradını görəcəyik” deyə arzu edirdik.Bu gün Azadlıq meydanında Qələbə paradının qürurunu yaşayan xalqıq. Bir vaxtlar “bu bayrağın altından keçib Qarabağa gedəcəyik” deyə yazırdıq. Bu gün üçrəngli bayrağımız Qarabağın dağlarında, şəhərlərində, kəndlərində dalğalanır.Bu, adi tarixi hadisə çərçivəsinə sığmayan məsələdir. Bu, bir xalqın 30 illik həsrətinin göz yaşına, duasına, səbrinə, şəhid qanına, əsgər hünərinə, Ali Baş Komandanın qətiyyətinə yazılan möhtəşəm cavabdır. Uşaqlığımız Qarabağ həsrəti ilə keçdi.Övladlarımızın gəncliyi azad Qarabağın qüruru ilə böyüyür.

Bu fərq bir millətin taleyində əsrlərə bərabər dəyişiklikdir.15 İyun Milli Qurtuluş Gününün böyüklüyü də buradadır. Həmin gün qorunan Azərbaycan dövlətçiliyi bu gün Zəfər salnaməsini yazan, öz torpağını azad edən, suverenliyini tam bərpa edən qüdrətli dövlətə çevrilib. Qurtuluşdan Zəfərə aparan yolun başlanğıcı məhz həmin tarixi gündən keçdi.Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanı parçalanma təhlükəsindən qurtarıb vahid dövlət məfkurəsi ətrafında birləşdirdi. O, xalqın özünə inamını qaytardı. O, dövlətin sütunlarını möhkəmləndirdi. O, ordunun, iqtisadiyyatın, təhsilin, mədəniyyətin, milli ideologiyanın təməlini yenidən qurdu. O, Azərbaycan adlı müqəddəs evi qorudu və onu etibarlı əllərə əmanət etdi.Bu etibarlı əllər həmin evi möhkəm qalaya çevirdi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan dünyada öz sözü, öz mövqeyi, öz gücü ilə tanınan dövlətə çevrildi. Bakıdan bölgələrə uzanan yollar, yenilənən şəhərlər, abadlaşan kəndlər, müasir məktəblər, səhiyyə ocaqları, idman kompleksləri, mədəniyyət mərkəzləri bu inkişafın gözlə görünən tərəfidir. Amma bu inkişafın daha böyük mənası var:Azərbaycan insanı öz dövlətinə güvənir, öz sabahına inanır, öz bayrağının kölgəsində başı uca yaşayır.

Bu gün Bakının küçələrində gəzdikcə, Heydər Əliyev Mərkəzinin işıqlı memarlığına baxdıqca, Dənizkənarı Milli Parkda Xəzərin nəfəsini dinlədikcə, Dövlət Bayrağı Meydanında üçrəngli bayrağımızın əzəmətini gördükcə, insanın içindən bir səs keçir: bu Vətən çox əzizdir, bu dövlət çox qiymətlidir.
Bölgələrimizə səfər edəndə də eyni hissi yaşayıram. Şəki, Qəbələ, Quba, Şamaxı, Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik... Hər bölgənin öz nəfəsi, öz gözəlliyi, öz insanı, öz ruhu var. Bu torpağın təbiəti Tanrının lütfüdür. Bu torpaqda qurulan yollar, məktəblər, mədəniyyət ocaqları, sosial layihələr isə dövlət qayğısının, insan zəhmətinin, sabaha inamın bəhrəsidir.

Bu gün Azərbaycanın inkişaf xəritəsinə azad Qarabağın bərpası da əlavə olunub. Füzulidə hava limanı, Zəngilanda yeni yaşayış məntəqələri, Laçına qayıdan həyat, Şuşanın yenidən dirçələn mədəni nəfəsi, Ağdamın xarabalıqdan böyük quruculuq meydanına çevrilməsi qəlbimizdə ayrıca bir qürur yaradır. Qarabağ artıq dirçəlişin, qayıdışın, Zəfərin, böyük gələcəyin ünvanına çevrilib.

Mən bu gün 15 İyun haqqında yazanda səkkiz yaşlı o uşağı da xatırlayıram. O uşaq ölkəsində nə baş verdiyini tam dərk etmirdi. Amma bu gün yetkin bir Azərbaycan vətəndaşı kimi həmin günün mahiyyətini daha dərindən anlayıram: 15 İyunla qorunan dövlətçilik bugünkü güclü Azərbaycanın, qalib Azərbaycanın, azad Qarabağın, bütöv suverenliyin, yüksələn dövlətçilik yolunun başlanğıcına çevrilib.

Fəxri Xiyabana gedəndə Ulu Öndərin məzarı önündə dayanarkən insanın ürəyindən çox söz keçir. Bəzən söz də aciz qalır. Düşünürsən ki, bu millətin taleyinə elə şəxsiyyətlər yazılıb ki, onlar dünyadan köçəndən sonra da Vətənin taleyində yaşamağa davam edirlər.Heydər Əliyev adı bu xalqın dövlətçilik yaddaşında əbədi yaşayır. Onun ideyaları Azərbaycanın bugünkü qüdrətində, hər qaldırılan bayraqda, hər açılan məktəbdə, hər qurulan yolda, hər azad edilən torpaqda, hər qayıdan ailənin gözündə yaşayır.

Bu gün biz 15 İyunu minnətdarlıqla qeyd edirik. Bu minnətdarlıq həm də şəhidlərimizin müqəddəs ruhuna yönəlir. Çünki Qurtuluşdan başlayan dövlətçilik yolu Zəfər zirvəsinə şəhid qanı ilə yüksəldi. O zirvədə Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığı, qazilərimizin mərdliyi, xalqımızın birliyi, Ali Baş Komandanın iradəsi dayanır.

Mən bu gün yenidən yazıram:Hamımızın bir Vətəni var – Azərbaycan.Bu Vətən artıq qalib Vətən kimi sevilir. Bu Vətən bütöv xəritənin qürurunu yaşayır. Bu Vətən qayıdan xalqın sevincini, qurub-yaradan dövlətin əzmini, gələcəyə inanan gəncliyin gücünü ifadə edir.Bizim borcumuz bu Vətənin qədrini bilməkdir. Müstəqilliyin, dövlətçiliyin, Qurtuluşun, Zəfərin dəyərini anlamaqdır. Gənclər olaraq bu torpağın sabahına biliklə, savadla, zəhmətlə, vətən sevgisi ilə xidmət etməkdir.

Bu gün mən böyük fəxrlə deyirəm:Mən o günün səkkiz yaşlı şahidiyəm.Mən Qurtuluşdan Zəfərə uzanan yolun canlı şahidiyəm.Mən azad Qarabağın qürurunu yaşayan Azərbaycan vətəndaşıyam.Mən qalib ölkənin dövlətin vətəndaşıyam.Və şəxsiyyət vəsiqəmin yuxarısında yazılan “AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI” kəlməsinə baxanda bir daha anlayıram: Tanrının insana verdiyi ən böyük xoşbəxtliklərdən biri məhz müstəqil, qalib, bütöv Azərbaycanın vətəndaşı olmaqdır.

15 İyun Milli Qurtuluş günün mübarək, Azərbaycanım!
Qurtuluşun mübarək, qalib Vətən!

Ruhun şad olsun, Ulu Öndər!

Bu gün azad Qarabağdan yüksələn bayraq sənin ruhuna ən böyük ehtiramdır.

Aygül Bağırova ]]> Mehemmed Mon, 15 Jun 2026 12:49:35 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18312 https://manera.az/index.php?newsid=18312 ]]>

Türkiyənin Ankara şəhərində “Bir şəhər, iki baxış: Ziddiyyətlər və harmoniya” adlı beynəlxalq tələbə foto-müsabiqəsi çərçivəsində təşkil olunan sərginin açılışı və mükafatlandırma mərasimi keçirilib.

İyunun 12-də Ankara Musiqi və İncəsənət Universitetinin sərgi salonunda baş tutan tədbir Azərbaycan Respublikasının Türkiyədəki Səfirliyi nəzdindəki Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi, Qazi Universiteti və Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti tərəfindən təşkil olunub. Tədbirdə mədəniyyət və incəsənət xadimləri, dövlət qurumlarının nümayəndələri, mütəxəssislər, müəllimlər və tələbələr iştirak ediblər.

Tədbirdə Qazi Universitetinin Memarlıq fakültəsinin dekanı professor Ülkü Duman, Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Samir Abbasov, Qazi Universitetinin Memarlıq fakültəsinin müəllimi professor Çiğdem Varol Özden və Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Memarlıq fakültəsinin dekanı professor Zahidə Məmmədova çıxış ediblər.

Çıxışlarda vurğulanıb ki, minilliklər boyu müxtəlif mədəniyyətlərin qovuşduğu Azərbaycanda formalaşmış memarlıq irsi xalqımızın zəngin tarixini, mədəni müxtəlifliyini və estetik dünyagörüşünü əks etdirən əvəzsiz xəzinədir. Qeyd olunub ki, qədim yaşayış məskənlərindən orta əsr qalalarına, karvansaralardan saray və məscidlərə, eləcə də müasir memarlıq nümunələrinə qədər uzanan bu irs milli kimliyimizin canlı ifadəsidir.
Natiqlər müasir şəhərsalma ilə tarixi ənənələrin vəhdətini araşdıran gənclərin estetika və mədəniyyət arasında körpülər qurduğunu bildirərək, ali təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıblar.

Daha sonra foto-sərginin açılışını simvolizə edən lent kəsilib, foto-müsabiqənin qaliblərinə mükafatlar təqdim olunub və sərgiyə baxış keçirilib.

Qeyd edək ki, layihə çərçivəsində Qazi Universitetinin Memarlıq fakültəsinin müəllim və tələbələri Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin eyni ixtisas üzrə təhsil alan tələbələri ilə birlikdə Bakıya səfər edərək şəhərin tarixi və mədəni mühiti ilə yaxından tanış olublar. Onlar yaradıcılıq məqsədilə müxtəlif fotoşəkillər çəkərək müsabiqəyə təqdim ediblər.






]]> Mehemmed Fri, 12 Jun 2026 16:09:09 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18311 https://manera.az/index.php?newsid=18311 ]]>
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda görkəmli ictimai və siyasi xadim, Türk Dövlətləri Təşkilatının Ağsaqqallar Şurasının üzvü professor Həsən Həsənovun "Macar-Azərbaycan ortaq etnik kökləri" kitabının təqdimat mərasimi keçirilib.

Kitab bu günə qədər rus və macar dillərində çap olunsa da, ilk dəfə Azərbaycan dilində oxucuların ixtiyarına verilir.

Təqdimatda çıxış edən Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Aktotı Raimkulova "Macar-Azərbaycan ortaq etnik kökləri" kitabında Azərbaycan və macar xalqlarının dünyagörüşü, mifologiyası, musiqisi və ənənələri arasındakı çox maraqlı oxşarlıqlardan bəhs olunduğunu qeyd edib. O, kitabın böyük bir hissəsinin macarların və digər türk xalqlarının dillərinin oxşarlığına həsr olunduğunu deyib. Fondun prezidenti əsərin Azərbaycan və Macarıstan dövlətlərinin mədəni, ədəbi və tarixi bənzərliklərini öyrənmək istəyənlər üçün olduqca qiymətli bir mənbə olduğunu vurğulayıb.

Macarıstanın Azərbaycandakı səfiri Tamaş Torman əsərin ortaq linqvistik, tarixi, mifoloji və musiqi ənənələrimizə dair ədəbiyyatı zənginləşdirdiyini, bir-birimizi daha yaxşı anlamağa və tanımağa imkan verdiyini diqqətə çatdırıb. “Kitab müəllifin xalqlarımızın qədim tarixinə olan dərin marağını əks etdirir. Onun Macarıstan və Azərbaycanın qədim tarixi üzrə bilikləri heyrətamizdir”, - deyə səfir əlavə edib.

Nəşrin tarixçəsinə toxunan kitabın müəllifi Həsən Həsənov qədim türklərlə fin-uqor xalqları arasında qohumluq əlaqələrinin olduğunu diqqətə çatdırıb. O, 1980-ci illərdə Finlandiyanın Baş nazirinin Azərbaycana səfəri zamanı bu barədə keçirilən görüşü və maraqlı söhbətləri xatırladıb. Müəllif məhz bu tarixi-mədəni yaxınlığı əsas götürərək, sonradan diplomatik fəaliyyət üçün Macarıstanı seçdiyini və orada Azərbaycanı tanıdan 40 kitab nəşr etdirdiyini vurğulayıb.

Kitabın altayşünaslığın dəyərli nümunələrindən biri olduğunu qeyd edən Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin direktoru akademik Nizami Cəfərov deyib: “Həsən müəllimin apardığı müqayisələr birbaşa Azərbaycan və macar dillərindəki söz köklərinə əsaslanır. Müəllif bu dillər arasında birbaşa əlaqələrin olmadığını, oxşarlıqların ümumi Altay mənşəyindən qaynaqlandığını vurğulayır. Həmçinin hər iki dildə qorunub saxlanılan ortaq sözlər və qrammatik xüsusiyyətlər diqqətə çatdırılır. Kitabın böyük bir hissəsi dilçilik məsələlərinə həsr olunsa da, əsərdə ciddi etnoqrafik müqayisələr, tarixi proseslərin və siyasi coğrafiyanın dərindən təhlili də yer alıb”.

Əsərin yazılma məqsədinin kifayət qədər aktual və vacib olduğunun vurğulayan Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq problemləri komitəsinin sədri Hicran Hüseynova müasir dövrdə Azərbaycanın ortaq mədəni və tarixi dəyərlərin araşdırılmasına xüsusi diqqət yetirdiyini söyləyib. “Bu baxımdan, Həsən müəllimin Azərbaycan–Macarıstan elmi və mədəni əlaqələrinin inkişafındakı uğurlu fəaliyyəti hər kəsə məlumdur. Müəllif bu əsərlə iki xalq arasındakı mümkün və real tarixi bağları dərindən araşdıraraq, bu əlaqələrin elmi zəmində inkişafına dəyərli töhfə verib”, - deyə H.Hüseynova bildirib.

Qeyd edək ki, "Macar-Azərbaycan ortaq etnik kökləri" kitabında macar-türk xalqları arasında tarixi paralelləri və leksik əlaqələri sistemli şəkildə araşdırılır. Dyula Nemet, Layoş Liqeti, Zoltan Qomboç və digər macar alimlərinin türk dili haqqında irəli sürdükləri fikirlər ümumiləşdirərək mövzunun kompleks elmi təhlili təqdim olunur. Əsər macar-türk münasibətlərinin dərin tarixi köklərini və dil müstəvisində formalaşmış qarşılıqlı təsirləri aydın şəkildə ortaya qoyulması baxımından mühüm elmi əhəmiyyətə malikdir.

]]> Mehemmed Thu, 11 Jun 2026 09:59:14 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18310 https://manera.az/index.php?newsid=18310 ]]>
Avdı Qoşqar barmaqla sayılacaq beş-altı dostumdan biridir. Bu yerdə barmaqlarımı daha çox sevməyə başladım...

"Şər çiçəkləri"nin (Şarl Bodler) bol-bol intişar etdiyi, mərhəmətin azaldığı, bəni-insanın tədricən azğınlaşıb qəddarlaşdığı dünyada Avdı kimi hər şeyə tezcənə inanan, uşaq kimi pak, təmiz birisinin hələ də "ayaq üstə" - qələminin və balalarının başı üstündə durduğunu görərkən heyrətlənir və üzümü uca göylərə tutub pıçıldayıram: Şükür sənə, İlahi!

Avdı, necə deyərlər, "canlı-canlı" gördüyüm ilk şair və ya şair obrazıdır. Tələbəliyimiz bir yerdə keçib. O, yaxşı şeir yazmamışdan öncə şairliyi "imitasiya" eləyirdi. Səməd Vurğunun təbirincə desək, "şairlər oylağı" gözəl Qazaxdan olmasından dolayı özünə nəsə təlqin edir, öz-özü ilə hey danışır, cəzm edib "havalandırırdı" özünü. Elə bil dünyanın ən qədim mistik rituallarını yerinə yetirirdi. Həm də bu "ayinlər"də qəribə bir taktiki gediş, "biclik" vardı - sanki gözümüzün odunu almağa hesablanmışdı. Və o, "istəyinə" çatdı - hələ şəhər mühitinə tam alışmamış "zəif" çiyinlərimiz bu ədəbi "basqı"ya tab gətirə bilmədi. ("Biz" deyəndə Adil, Hüseyn, Şakir, Hacı, Fərzuq, Murad, Əsgər və Şahidi nəzərdə tuturam) "Qələbəsi"ndən ruhlanıb bir az da "irəli" getdi, başladı səsinə xüsusi bir pafos qatmağa! Şeirləri o pafosun boyuna çatmazdı, amma ciddi-cəhdlə "çatdırardı". Elə o pafos da bizim "axırımıza" çıxdı - birinci mərhələdə onun yanında öz şeirlərimizi oxumaqdan vaz keçdik, sonra iş o yerə çatdı ki, daha üzə çıxarmadıq onları...

O, lapdan - ilin, ayın, günün istənilən anında, saatında, dəqiqəsində Yesenin kimi ilk baxışdan vurulduğu hər hansı bir qadına qoşulub Amerikaya da gedə bilərdi. Çatmır mənə, öldürsəniz də çatmayacaq: Onun sevimli qadını ipə-sapa yatmayan bu dəli-dolu, ərköyün adamı necə ram edə bilib? Ram olubmu? İnanmıram! Dəqiq cavabım belədir: Əlli əlliyədir! Xanımına sonsuz təşəkkürlər... Gəlin, Avdının da etirafını eşidək:

Bezikmiş gözündə qalaqlı nifrət,
"Bu necə məhəbbət, necə ailə?..."
Bəri bax, yolunda çıxıb bu qismət,
Gərək barışasan öz taleyinlə -
Bilirəm, mən səni yarıdammıram.

Onun şeirləri ideoloji rakursa "arxa" çevirib. Yaxşı olar ki, heç "baxmayasınız". O yalnız özünü yazır. Özü isə bitib-tükənən deyildir:

Dayan, qəhr olası amansız tale,
Mənə aşinadır ayrılıq, kədər,
Elə gümanım yox, vüsala yetim -
Başqası əyəni yenə birtəhər...
Özün əydiyini düzəltmək çətin...

Avdı Qoşqar mənim nəsildaşımdır. Onlar "itirilmiş" və ya "bəxti gətirməmiş" nəsil kimi də səciyyələndirilir. Guya parlaq istedadları 80-90-cı illərə - "bulanıq" dövrə təsadüf etdiyindən belədir. Heç cür qəbul edə bilmirəm! Elə bil kimsə özünə və əsrdaşlarına bəraət qazandırmaq üçün əcaib zaman kəsimləri, saxta ədəbi-bədii bölgülər uydurub. Buna inandınmı, işin bitdi. Səni vurub ədəbi savaşlar kanatından çölə atacaqlar. Dilindən yalan da deyəcəklər: "Könüllü" getdi! Ədəbiyyatın əraziləri çox böyük olduğundan orada "itmək" ehtimalı sıfra bərabərdir. Və ya bəxtləri gətirsəydi, nə olasıydı ki?! "İncəsənət, həyat gözəl olmadığı üçün mövcuddur". (Tarkovski)

Azərbaycan poeziyasında Avdı Qoşqarın "yeri"ni bilirəm. Həm də o yerin bineyi-qədimdən heç mövcud olmadığını da "bilirəm". Sadəcə, özümüzü aldadırıq. Biryolluq bilməliyik: Yoxdu o yer! Amma sosrealizmdən qalma şakərimizdən də əl çəkmirik. Çünki o şakər qanımızdakı şəkərə qarışıb: Kimisə nəyinsə banisi etmək! Ədəbiyyat tariximiz "banilər"lə doludur. Ədəbiyyat qədim Roma teatrının lojası deyildir ki, hər kəsin yeri cəmiyyətdəki statusuna görə əvvəlcədən məlum ola! Hər kəs özünü ifadə edib gedir. Özünəməxsus halətdə! Buna "üslub" deyirlər. Məhz ifadə forması sənə məxsus olmalıdır. Yoxsa, bu köhnə dünyada heç nə yeni deyildir. Nə yazdıqların, nə də ədəbi "oyunbazlıq"ların. Hər şey deyilib! (Elə indi yazdıqlarım da!) Bircə dəfə bütün ruhunla Nizamiyə boylansan, (Burada fiziksəl oxu-boylanış rol oynamır, boylan bütün kökün, rişənlə - gövdəni bu dünyadan qoparıb boylan!) özünün zavallı, miskin halını görüb deyəcəksən: Ay dadi-bidad, gör öz ömrümü necə fənaya vermişəm?!

Şairlik düşündüyümüz dar anlamda (Olsun geniş anlamda!) nə zamandan "sənət" olub? Aristotelin "Poetika"sı səni aldatmasın! Poetika o dahi üçün bir düzən, nizam, harmoniya sənətidir! Yəni, dünyanı dərk etməyin bir yolu! Məgər dünyanı yalnız şeirlə dərk etmək olar? Absurddur! Nizamimiz də Aristotelin yolu ilə getdi. O gəldi ki, bizə Tanrı nizamını göstərsin, həm də Yerdə nəyisə nizama salıb getsin! O, bütün varlığı ilə inanırdı ki, nəyəsə nail olacaq? Hətta bu ehtiraslı canatımını təxəllüsündə də maddiləşdirdi. Nizama sala bildimi?! Yer üzünün bütün şairləri o nizama can atır. Elə dostumuz da:

İlahi, bu nədir içimə çökən,
İlahi, bu nədir duyğumda bitib?!
Şeir isitmirsə, deməli, mənlə -
Dünya arasında nə isə itib.

Əziz dost, "itən", söhbət açdığımız həmin nizamdır...

Sözün insanı, insanlığı xilas edəcəyinə inanmır Avdı! Düz də eləyir! Söz heç kəsi xilas etməyəcək. Heç Markes kimi bir dahi də belə uşaq söhbətlərinə inanmırdı. Yadımda belə bir fikri qalıb: "Bir polis dəyənəyinin cəmiyyətdə gördüyü iş ədəbiyyatın gördüyü işdən çox-çox üstündür". Avdının baxışı bir az fərqlidir: "Ədəbiyyatla cəmiyyətin tərbiyə olunmasına ümidim çox azdır. Ancaq onunla yanaşı sözün, bədii mətnin islah edən tərəfini daha çox sevirəm. Ömrüm boyu bir şeyə özümü inandırmağa çalışmışam ki, nə vaxtsa insan cəmiyyətinin çox vaxt özündən qaçdığı ruhi məqama, özündə gizlənən idrak işığına dönüşü başlanacaq. Belə olmasaydı minillik söz ağacının kökü də, budaqları da çoxdan quruyub, çürüyüb gedərdi". ("Canımın içi. Borçalıya Rafiq Hümmətə açıq məktub"undan)

"Dağ boyda" Avdını bircə sözlə də mum etmək olar. Amma o söz ürəkdən gəlməlidir! Ürək, Avdının sığındığı yeganə və sonuncu məkandır. Onun son illər bir-birinin ardınca şairlərə ünvanladığı "Açıq məktub"ları və ədəbi-bədii təhlilləri dediyimizi sübutlayır. Bu, hansı daxili-mənəvi ehtiyacdan doğur? Cavabını hörmətli akademikimiz Nizami Cəfərovdan eşidək: "Avdının şair-mütəfəkkir istedadının mühüm əlamətidir ki, özgənin ağıllı, müdrik sözünə öz sözü qədər həssas yanaşır, dəyər (və şərh) verir, özgənin sözünü öz sözünə çevirir... Və bütün varlığı ilə dərk edir (və dərk etdirir) ki, bu dünyada "mənim-sənin" yoxdur, dünyanın sözü dünyada qalacaq".

Avdı dost yolunda "taran"a da gedə bilər. Özü də heç nəyi təftiş eləmədən. Götür-qoy eləmək onluq deyil. Dostdur, vəssalam! Zəng eləyib desən ki, dur, gəl Astaraya, sual verib "niyə"sini soruşmadan iş-gücünü buraxıb gələr! Mətnlərində də belədir - laməkandır. Onu monoton bir hiss, duyğu məkanında "haqlamaq" olmur. Daima öz yerini dəyişir. O yerlər "şair xalq" tərəfindən tamam tutulanda arxetipləri dağıdıb özünə yol açır. Onun belə bir şeiri vardır: "Məni qorxudurdu onun sağlığı". Anası haqqındadır. Şüuraltımızda oturuşan çox mübhəm bir "sirrin" üstündən pərdəni qəddarcasına çəkir - haradasa analarımızın (Şair anasının!) sağlığı azadlıq və sərbəstliyimizə "mane olur". Dünyaya sığmayan şair sanki anasının ölümü ilə "rahatlıq" tapır. Lənətə gəlmiş bu "raharlıq növü" ruhumuzu alt-üst edir:

"İndi daha elə bir yananım yox,
Nə də insanlara elə inanım...
...nə vaxtsa qorxduğum bir qarı vardı,
torpaq əllərimdən alıb apardı...
məni qorxudurdu onun sağlığı...
Amansız həqiqətdir!

Avdı öz ömürlüyünün fəlsəfəsini yaradır. Onun bütün həyatı "Ya olduğun kimi görün, ya da göründüyün kimi ol"un (Mövlanə) üzərində dayanıb. "Avdı Qoşqar mənim sevdiyim şairdir. Yazıları, həyatı, dünyanı dərk üstündə köklənib. Fəlsəfi fikirlərlə zəngindir. Bəziləri kimi fəlsəfəçilik eləmir. Həyata, dünyaya fəlsəfi baxış Avdı şeirlərinin ruhundadır". (Asif Ata)

Avdı nəinki özünü, heç ləhcəsini də dəyişmədi. Başkəndin buna gücü çatmadı! İntonasiyanın bütün komponentləri onun dilində qalıb. Bax, möcüzə budur! O yerlərin, konkret olaraq, Qazax camaatı dilinin bütün şəhdi-şirəsi, əsrarəngizliyi ürəyindən boğazına, boğazından dilinə, dilindən isə dünyamıza axır və dünyamızı daha rəngli, şirin və şux edir. Avdı olan məclislərimiz niyə bu qədər təbii, şən və bir sözlə, gözəl keçir?! Bu sualın cavabını indi-indi anlayıram...

Şeiri "ənənəvi"yə (klassik) və "modern"ə bölmək, oturuşmuş ədəbi gələnəkləri inkar etmək dəb halını alıb. Hətta bəziləri bir az da "irəli" gedib ənənəvi şeirə qarşı üsyan edirlər. Absurd bir nəsnədir! Onları başa düşmək olar: Görünür, ədəbiyyat tarixində o yalançı, anlamsız, illüzyor "üsyanlar"la qalmaq istəyirlər. Ədəbiyyatda (yaddaşda!) qalmağın bir yolu vardır: Özünü, öz ürəyini özünəməxsus formada və "format"da ifadə etməklə! Hətta bütün "izm"lər də o "öz"ün, özəyin - ürəyin ətrafında fırlanırlar. İstəyirsən, əruzda, hecada, ya da sərbəstdə yaz, fərqi yoxdur, özün öz şeirində yoxsansa, heç zad! Avdı taleyini yazır, nədən yazırsa, özüdür! O, gərəkən məqamda kənara çəkilməyi, lap ölməyi də göz altına ala bilən nadir bir şəxsiyyətdir:

Kənara çəkilmək - ölüm deməkdir?!
Lap ölüm sayılsın, - düşün, ölmüşəm...
"Ölü"yə "diri"nin yazığı gəlir...

Bu misralar "Yarış" şeirindəndir. Mənə yazılıb. Görünür, ədəbi polemikalarımızın birində özüm də bilmədən onun ürəyinə dəymişəm. Qınamışam ki, bu istedadınla kənara çəkilmə! Şeir mənə ibrətamiz bir dərs verdi. İlk dəfə "Azərbaycan" jurnalından oxuyanda öz "payımı" götürdüm. Həqiqətən, ədəbiyyat yarış meydanı ola bilməz! "Kənara çəkilən" meydanda olandan daha fəal ola bilər. İnsanın intibahı - mənəvi boyartımı yalnız daxilindəki çəkilmə və qabarmaların hesabına başagələndir. Avdı bu adi həqiqətə fəlsəfi bir yön verir, misraların ucluqlarını sonda gətirib olum və ölümlə düyünləyir:

Düşün ki, nə Avdı Qoşqar var idi, -
Nə də beş-on misra cızma-qarası...

"Var", zənnimcə, yerüstü keçiddir, "yox" - yeraltı... Avdının narahatlıqla dilə gətirdiyi həmin "beş-on..." misra öz yaşarılığını və ya "təhlükəsizliyini" çoxdan təmin edib! Bizə sevinmək qalır... ]]> Mehemmed Thu, 11 Jun 2026 09:25:00 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18309 https://manera.az/index.php?newsid=18309 ]]>

Respublika Gənclər Kitabxanasında Azərbaycan xalça sənətinin görkəmli nümayəndəsi, pedaqoq, sənətşünas-alim, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı və Xalq rəssamı Lətif Kərimovun 120 illik yubileyi münasibətilə “Lətif Kərimov naxışlarda yaşayan tarix” adlı təqdimat hazırlanıb.

Bu barədə Manera.az-a kitabxanadan məlumat verilib.

Bildirilib ki, təqdimat Prezident İlham Əliyevin 30 aprel 2026-cı il tarixli Sərəncamına əsasən həyata keçirilən yubiley tədbirləri çərçivəsində görkəmli sənətkarın çoxşaxəli fəaliyyətinin gənc nəslə müasir təqdimat üsulları ilə çatdırılması məqsədilə hazırlanıb.

Süni intellekt vasitəsilə hazırlanan təqdimat yalnız bioqrafik məlumatlar toplusu deyil, həm də təhlil xarakterli multimedia resursudur. Materialda Lətif Kərimovun sənətkar, alim, tədqiqatçı və milli irsin qoruyucusu kimi fəaliyyəti sistemli şəkildə araşdırılır, onun Azərbaycan xalça sənətinin dünya miqyasında tanıdılmasındakı tarixi rolu təhlil olunur.

Dörd bölmədən ibarət olan təqdimatda ilk olaraq böyük ustadın Şuşadan başlayan sənət yolu işıqlandırılır. Təqdimatda Lətif Kərimovun xalça sənətini sadəcə dekorativ tətbiqi sənət nümunəsi kimi deyil, xalqın tarixi yaddaşını yaşadan mədəniyyət salnaməsi kimi qiymətləndirildiyi diqqətə çatdırılır.

Təqdimatda onun Azərbaycan xalçaçılıq məktəblərinin elmi əsaslarla sistemləşdirilməsi istiqamətində gördüyü fundamental işlər təhlil edilir. Burada sənətkarın Qarabağ, Quba-Şirvan, Təbriz, Gəncə-Qazax və digər xalça məktəblərinin xüsusiyyətlərini araşdıraraq vahid elmi təsnifat yaratması xüsusi vurğulanır.

Materialda Lətif Kərimovun süjetli xalça sənətinin inkişafındakı rolu ayrıca təhlil olunur. Xüsusilə Nizami Gəncəvinin “Xəmsə”sinin xalça üzərinə köçürülməsinin sənət tarixində mühüm estetik hadisə olduğu bildirilir.

“İlmələrdən doğan elm, kitablar və muzeylər” adlı bölmədə alimin elmi yaradıcılığı geniş şəkildə işıqlandırılır. Təqdimatda Lətif Kərimovun milli ornamentləri elmi metodologiya ilə araşdıraraq xalça sənətini beynəlxalq elmi dövriyyəyə daxil etməyə nail olması qeyd edilir.

Təqdimatın yekun hissəsində sənətkarın qazandığı dövlət mükafatları, fəxri adlar və zəngin irsi haqqında məlumat verilir. Burada onun Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına verdiyi töhfələrin dövlət səviyyəsində yüksək qiymətləndirildiyi vurğulanır və bu irsin bu gün də milli-mədəni düşüncənin mühüm hissəsi olaraq yaşadığı bildirilir.

“Lətif Kərimov naxışlarda yaşayan tarix” adlı təqdimat kitabxananın rəsmi saytında yerləşdirilib. ]]> Mehemmed Thu, 11 Jun 2026 09:16:14 +0000