https://manera.az/ usaq - Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=17924 https://manera.az/index.php?newsid=17924 ]]>
MANERA.AZ Səma Muğannanın "Kabusların bulud parçası" hekayəsini təqdim edir.

Sən aldanmamısan... Sənin, bəlkə də, ən böyük günahın məni tanımamağın oldu. Sən məni tanısaydın, xəyallarımı və arzularımı da sevəcəkdin... Sən məni tanımadın və eləcə də qaçdın... Amma, bəlkə də...

“Bəlkə”lərlə dolu dünyada yaşamaq çox çətindir. Bəs xəyal və arzular? Bu, insanlar üçün, sadəcə, sevincli, kədərli bir duyğudur, amma onun üçün tamamilə fərqlidir. Mən o qızı tanıyıram. Bəzən dənizin kənarında çılpaq ayaqlarını quma basaraq hayqırar, bəzən isə kiçik ovucları ilə gözlərini qapayıb gülümsəyər.

Gözləri qəhvəyidir, günəşdə göz bəbəklərində sanki bir çılğın balaca qız rəqs edir, amma yağış yağanda elə kövrək olur ki, bu qumlu sahil belə onun göz yaşlarını dindirməyi bacarmır... Saçları uzundur... Rüzgar kimi sərtdir, amma qartopu qədər həssas... Toxunsan, qopar əllərindən. O qız saçlarına toxunduğundan qumlu sahilə hədiyyə vermək istədi, amma sonra ayaqlarının qumda titrədiyini görüb geri çəkildi. Məhz o an dedi ki, bəlkə... Bu qızın taleyində yazılan o “bəlkə”, əslində, bütün alın yazısının cavabı idi.

Göy guruldadı. Şimşək çaxanda göylərdən balaca, xəfif bir bulud parçası yerə qondu və çırpınmağa başladı. O, parçalanan, yaralı bulud parçasına toxunanda bulud parçası qışqırdı:

– Toxunma!

Araya dərin bir sükut çökdü. Necə ola bilərdi ki, bir bulud parçası ağlayaraq çırpınsın?

Bəlkə də, mən dəli olmuşam, insanların “şizofrenik” adlandırdığı dəlilik... Bəlkə də, arzular və xəyallar yaratmaq da bir dəlilikdir.

Qız bulud parçasından yavaş-yavaş uzaqlaşmağa başladı. Ayaqları qumlu sahildən uzaqlaşdıqca üşüyürdü. Bədəninin hər zərrəsi titrədikcə ayaq barmaqları onu getdikcə qaçmağa vadar edirdi:

– Getmə! Sənə sözüm var! Səni biri ilə tanış edəcəm!

– Sən?

– Mənim adım yoxdur. Mən dünyaya gəldikdən sonra belə bir neçə dəqiqə içində ruhumu göylərə təslim etmişəm. İndi sənə deyiləsi vacib sözüm var. Məni diqqətlə dinlə.

Donub qalmışdı. Simasındakı cizgilər belə dəyişmişdi. Ovuclarını sıxıb yerində tullanaraq dinləyirdi.

– Sən... Sən axı buludsan!

– Bulud... Bax sən məni bulud olaraq görürsən. Mən sənə Tanrıdan ismarış gətirmişəm, amma sən hələ də xəyallarda yaşayırsan.

– Məgər xəyallarda yaşamaq bu qədər yanlışdır?

– Yox... Ancaq sənin bağışlamadığın insanlar çoxdur.

– Mən bağışlamağı bacarmıram.

– Bəlkə də, sən onları unutmamaq üçün bağışlamırsan. Bəlkə də, qorxursan ki, bağışlasan, yenidən həyatına qayıdacaqlar. Bəlkə də, sən özün özünü sevmədiyin üçün bu tozlu quma ayaqlarını basıb ruhunu qorxaq böyütmək istəyirsən?

– Axı...

– Sus. Bax görürsən, həyatında nə qədər “bəlkə”lər var? Arzuların və xəyalların da səndən yavaş-yavaş qaçır, çünki sən onları bir qutucuğun içində boğub öldürmək istəyirsən!

– Mən qatil deyiləm!

– Qatil... Qatil sən və insanlar üçün silahla öldürən adamdır, amma sən ruhundakı arzularını gizlədib torpağa basdırdıqca ən böyük qatil olacaqsan. Sənin bir arzun vardı. Yox, yox, hətta iki arzun.

– Sən hardan bilirsən axı?

Bu an arxadan kimsə onun çiyinlərinə toxunaraq adını çağırdı:

– Yasəmən...

– Qətiyyən arxaya çevrilmə, deyə bulud qışqırdı.

– Mən... Yasəmən? Adımı hardan bilirsiniz?

– Sənə dedim, sual vermə! Tez ol, diz çök, tez ol!

İllər sonra adı ilə ona kiminsə səsləndiyini eşitmişdi. O, həyatda nə xoşbəxt, nə də bədbəxt idi, amma arzuları yarımçıq qalan bir insan necə yarımçıqdırsa, o da elə idi. Yerə baxanda balaca bulud artıq qeyb olmuşdu. Geri çevrildi, yanmış bir məktub parçası gördü. Titrəyən bədənini xəfif rüzgarın səsi bir az sakitləşdirdi. Xatırladı ki, o hələ buradadır, kainatda. Yanmış məktubun parçaları ovuclarına töküldü. Bir neçə dəqiqə ovuclarına baxıb parçalanan hissələri dənizə atdı və əlində yarımçıq qalan parçanı oxumağa başladı:

Bax sənin arzuların da bu yarımçıq, yanmış məktub kimidir. Sənin qolların çox genişdir, Yasəmən. Açdıqca balaca körpələr sənə sığınmaq istəyir. Saçlarına toxunan xəfif rüzigar sənə heyranlıqla baxır. Göz bəbəklərinlə danışmaq istəyən ay gecənin hüznlü vaxtını gözləyir. Bəzən şimşək o qədər güclü qışqırır ki, yağış damlaları simandan süzülüb axmağa tələsir. Bax səninlə danışıram. İndi ayaqların qumdadır, amma qum torpaq deyil axı.

Sən bu dəniz sahilinə arzularını danışmaq üçün gəlmisən, amma düşünmürsən ki, torpaq, sadəcə, ölüm və kəfən deyil. Bəlkə də, sənin üçün elədir. Görürsən, artıq sənin kimi “bəlkə”lərlə danışıram, amma hələ də arzularından söz aça bilməmişəm. Sənin bağışlamadığın bir insan vardı. Xatırlayırsan onu? Onu xatırlamaq üçün sən bu qumlu sahildən çıxıb ayaqlarını dənizə atmalısan. Sən azad deyilsən, Yasəmən. Sənin ürəyindəki arzularını qəbul etmədikləri və sən o arzuların pilləkənlərini hələ qalxmadığın üçün azad deyilsən!

Bayaq balaca bulud parçası sənə arxaya baxmamağını söylədi, çünki bilirdi ki, sən hələ də küskünsən. Uşaqlığını xatırla, Yasəmən. Uzun saçlarınla danış, ona hər şeyi izah et. Axı sənin balaca barmaqların pianinonun üstündə gəzirdi. Bir gün o pianinodan əllərin qopdu, amma səni ən çox o səhnədə görmək istəyən bir şəxs vardı. Sən onu unutmusan. Bilirəm, ondan çox qırılmısan, amma qırılan parçaları tapmağa çalış! Biri bu gün qarşında idi. Bax, bulud...

İndi səninlə sağollaşıram, amma bu məktubu dənizə təslim et, görəcəksən, parçaları qumun üstünə çıxıb və səni gözləyir.

Yasəmən əlindəki məktub parçasını qatlayıb dənizə təslim etdi. Birdən barmaq uclarına kiçik yanmış kağız parçalarının yapışdığını gördü, amma yanmış kağız parçaları suda ovulmamışdı. Onları titrək əlləri ilə ovuclarına alıb diqqətlə baxdı. Qəribədir, kağız parçalarının yanmış hissəsindəki yazılar suda silinməmişdi. Bu, Tanrının lütfü idi! Parçaları birləşdirib qumun üstünə qoydu:

Məni bağışla, bəbəşkam. Sən bağışla ki, göylər də məni bağışlasın. İrəlidə səni gözləyən bir hədiyyə var. O hədiyyəyə yaxınlaş, xatırlayacaqsan. Atan...

Yasəmənin titrəyən bədəni və hıçqırıqla göz yaşları məktub parçasının üstünə töküldü. Göz yaşları ilə məktubdakı sözlər yavaş-yavaş silindi...

Ovcundakı parçaları sıxıb irəliyə doğru qaçdı. O qədər sürətlə qaçırdı ki, qəfildən balaca daş parçasına dəyib yıxıldı. Dizlərindən axan qanlı göz yaşları daha da incidirdi. Birdən kiminsə onun çiyninə toxunduğunu hiss etdi. Arxasına çevrilib baxmaq istəyəndə yenə də kimsə ona çevrilməməsini söylədi, amma bu dəfə Yasəmən bunu düşünmədən arxaya baxdı:

– Ata!

– Yasəmən, sakit ol, qızım.

– Sən məni 11 il öncə tərk etdin, ata. Tək məni deyil, hamımızı...

– Bilirəm, qızım, sizin yanınızda ola bilmədim, amma bax, yenə yanındayam.

– İndi səni görmək istəmirəm.

– Məni, sadəcə, bir neçə dəqiqə dinlə. Dizin yaralanıb, gəl həkimə gedək.

– Sən axı bu dünyada deyilsən.

– Deyəsən, göy üzünə heç baxmırsan. Düzdür, mənim göy üzünə gəlməyim çox gec oldu, amma indi də göylər məni rahat buraxmır. Məni bağışla, qızım, bağışla ki, qarşıdakı arzularına da çata biləsən.

– Bəlkə də, bağışlamaq heç vaxt olmayacaq, ata?

– Yasəmənim, sən bağışlamadığın müddətcə arzu və xəyalların səndən uzaqlaşacaq. Onlar sənin bir parçandır, amma unutma, insan olmayanlar üçün nifrət və kin, sadəcə, bir boşluqdur.

– Axı...

– Həyatındakı “bəlkə”ləri çıxart. Sən bəlkələrlə yaşadıqca gecikirsən. Əlindəki məktubun sənə kim tərəfindən göndərildiyini hələ anlamamısan?

– Sən göndərmisən.

– Yox, mənim göndərmək icazəm yoxdur. Bir başını qaldırıb diqqətlə buludlara bax, biləcəksən ki, o kimdir.

Yasəmən yavaşca başını qaldırıb göy üzünə baxdı. Bu gün göy üzündəki buludları elə bil rəssam çəkmişdi. Yasəmən əllərini göyə qaldırıb dedi:

– Ata, bu gün ulduzlara daha çox yaxınam. Onlara toxunmağıma lap az qalıb, amma dizim çox ağrıyır.

– Bilirəm, qızım, amma zamanımız azdır. İrəliyə doğru yavaşca addımla.

– Axı çox ağrıyıram!

– Səbirli ol, mən sənə kömək edəcəm. İndi addımlamağa başla. Əllərini göyə qaldır, hiss et ki, yavaşca göy üzünə yaxınlaşacaqsan.

Yasəmən bir qolunu yuxarı qaldırıb göy üzünü seyr etməyə başladı. Kiçik addımlarla addımlamağa başladı. Bir neçə addımdan sonra böyük bir qutu ilə rastlaşdı. Qutunun üstündə “Yasəmən, birinci arzun gerçəkləşdi” – yazılmışdı.

Qutunu açanda içində balaca, ağ rəngli pianino gördü. Göz yaşlarına hakim ola bilməyən Yasəmən atasını həyəcanla səslədi:

– Ata!

– Burdayam, qızım.

– Axı mən pianinonu yarımçıq qoydum.

– İndi qoymayacaqsan. Əllərinə al, bağrına bas və onu hiss et.

Yasəmən həyəcanla pianinonu əllərinə alıb ona xeyli baxdı. Qutunun içində əlavə məktub da vardı. Qatlanmış kağız parçasını açıb oxudu:

Bir arzunu tapmaq üçün lap az yolun qalıb, amma mənim bu kağız parçalarını sənə göndərməyimin səbəbi sənin özünsən. Sən özündən qorxursan, Yasəmən. O vaxt bir müəlliminin sənə olan nifrətinə görə ən böyük xəyalından vaz keçdin. İndi isə o biri xəyalını, arzunu bu fırtınalı dənizə təslim etmək istəyirsən. Sən bunun üçün çabalayırsan. Bəlkə də, arzuların çoxdur, amma sən onlara qovuşmaq üçün savaşmırsan. Bayaq dizin yaralandı, elə bilirsən ki, o indi baş verdi? Yox... Xatırlayırsanmı, məktəbdə oxuyan vaxt həyətdə qaçaraq yıxılmağını? Atan bəs? Yanında idi. İndi sən onu etdiyi səhvlərə görə bağışlamaq istəmirsən, amma unutma, atanın da dediyi kimi, qəlbində qırıq parçalar az olsa da, kin, nifrət duyğusu arzularına yetməyə izn verməyəcək.

Sənin ən böyük arzun nədir, Yasəmən? Rejissor olmaq, yoxsa pianoçu? Cavabında hər ikisini deyəcəksən. Bilirsən niyə? Çünki rejissor sənin arzun, pianoçu isə xəyalındır. Xəyal və arzu bir-birindən ayrılmayan parçalardır. Atan bayaq göy üzünə baxmağını dedi. Görürsənmi, göy üzündəki buludları sanki rəssam çəkib. Əslində, o buludlar həmişə elədir, amma sənin göz bəbəklərində o ulduzlar məhz ağ lentə bənzəyir. Bu saçlarına bağladığın bant, bəlkə, boynunu isidəcək şərf, ya da göy üzünə qaçmağın üçün bir nərdivandır. Yenə də bunların seçimini sən edəcəksən, Yasəmən. Atanı bağışla... Zamanımız azdır, bağışla ki, arzu və xəyalların qərib diyardan sənə qovuşa bilsin. Axı bizim dünyada sevgililəri belə ayırmaq günahdır. Bunu ən yaxşı sən bilirsən.

Yasəmən qışqıraraq ətrafda atasını axtarırdı. Sürətlə qaçanda ayaqlarını torpağa basdığını hiss etdi. Diz çöküb dedi:

– Ata! Ata, hardasan, ata!

– Qızım! Gəl, irəliyə gəl!

– Ata, dizlərim çox ağrıyır, ata!

– Gəl, qızım, gəl!

Yasəmən alnından axan qan-tər, dolaşıq saçları, çatlamış dizləri ilə torpaqdan yapışdı. Dırnaqları ilə torpaqdan yapışıb irəliyə atıldı:

– Ata! Ata, gəldim!

– Qızım, əllərini tuta bilmirəm.

Bu an göy üzündən balaca bulud parçası Yasəmənin saçlarından yapışdı. – Qəlbini dinlə, Yasəmən, artıq vaxtdır, deyən bulud parçası saçlarından sürüklənib torpaqda son nəfəsini təslim etdi.

– Ata, bağışladım. İndi azadam?

– Sən həmişə azad idin, qızım... Mənim ruhum azaddır.

– Bəs bulud parçası? O...

– Ölmədi. O bulud parçası sizi incitdiyim illərin kabusları idi. O quru torpağa, mən isə göylərə təslim oldum... ]]> Mehemmed Sat, 20 Dec 2025 18:25:37 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17881 https://manera.az/index.php?newsid=17881 ]]>
MANERA.AZ Nazim Hüseynlinin yeni uşaq şeirlərini təqdim edir.

POLADDIR ADIM MƏNİM

Dünyaya gələndə mən
Cəbhədə olub atam.
Döyüşün axırında
Xəbəri alıb atam.

Anama zəng eyləyib,
Adımı Polad qoyub.
Vətəni Polad kimi
Qorusun, sevsin deyib.

Cəbhədən qazi kimi
Zəfərlə dönüb atam.
Şəhidləri həmişə
Hörmətlə anıb atam...

Qəhrəman generalın
Adını daşıyıram,
Fəxr edirəm bu adla,
Qürurla yaşayıram.

General Polad kimi
Qəhrəman olacağam!
Vətənin qisasını
Yağıdan alacağam!

ÇƏLİK

- Axtarıram, tapammıram,
Çəliyimi bayaqdan mən.
Tural, dur, bax ora-bura,
Unutmuşam harda görən?

- Görməmişəm çəliyini,
Olma belə rahatsız sən.
Hara desən gəl aparım,
Nənə, sənin çəliyin: mən!

GÖY QURŞAĞI

Baba göyə tutdu üzün:
- Yeddi rəngli göy qurşağı,
Bax, gözəldir necə, - deyə.
Orxan baxıb heyran oldu,
Tez soruşdu babasından:
- Kim çəkib o şəkli göyə?

GÜLƏRİ ÇOX SEVİR HAMI

Nəvəm Gülərə

Paltarları səliqəli,
Həmşə təmiz üstü, əli,
Gülər üzü, şirin dili,..
Güləri çox sevir hamı.

Qaçır evdə gülə-gülə,
Gah göz yaşın silə-silə,
Heç üç yaşı yoxdu hələ,
Güləri çox sevir hamı.

Əl-üzünü özü yuyur,
Dişlərini fırçalayır,
Otuzacan düzgün sayır,
Güləri çox sevir hamı.

Bilir çəngəl tutmağı da,
Bilir “zibil” atmağı da,
Bilir sakit yatmağı da,
Güləri çox sevir hamı.

Bir-bir ona şəkil verin,
Heyvanların, meyvələrin
Adın deyir necə görün,
Güləri çox sevir hamı.

Şıltaqlığı tutur bəzən,
Əşyaları atır bəzən,
Qarışdırır, qatır bəzən,
Güləri çox sevir hamı.

Çiçək tək ətir qoxuyur,
Güllərdən çələng toxuyur,
Himnimizi də oxuyur,
Güləri çox sevir hamı!

GƏLİN BAXIN

Qızarıbdı yanaqlar,
Sallanıbdı dodaqlar...
Çox narahat görünür,
Dərdə-qəmə bürünür
Hümeyranın nənəsi ,
Hümeyranın anası:
Xəstələnib gözəl qız
Tez bir tədbir görək biz,
Gedib dərman alağın,
Qızdırmanı salağın.
Yaxınlaşıb tez ona
Yanağına, alnına
Əl gəzdirir babası,
Eşidilir gur səsi:
Aç ağzını, dayan bir,
Səni sıxan de nədir?
Üzü gülür babanın,
Sözü gülür babanın:
-Haray-həşir salmayn,
Heç narahat olmayın.
Gəlin baxın, görün siz:
Diş çıxarır nəvəmiz!
Şad olaq hər birimiz,
Tez bişirin hədik siz!

ŞİRƏ YIĞIR ARILAR

Çiçəyə bax, gülə bax:
Qıpqırmızı, sarı, ağ,..
Hər birinə qonaraq
Şirə yığır arılar.

Yaylağın da, dağın da,
Tarlanın da, bağın da
Çiçək açan çağında-
Şirə yığır arılar.

Baba izlər onları,
Pətək gözlər onları,
Çatar işin sonları,
Şirə yığır arılar.

Çoxdu balın hikməti,
Əvəzsizdi ləzzəti,
Çəkib böyük zəhməti,
Şirə yığır arılar.

AZANGÜLÜ

Saatına baxıb baba
Azan vaxtı çatır dedi.
Gülə bənzər Gülər nəvəm,
Tez özünü yetir dedi.
Gözəl nəvəm, diqqətlə bax,
Bağçamızda bir azdan sən,
Təbiərin yaratdığı
Bir möcüzə görəcəksən.
Bu gül azan oxunan an
Elə bil ki, cana gəlir,
Ləçəkləri bir-bir açır,
Zərif, gözəl bir gül olur...
Bu möcüzə heyran edir
Sey eyləyən hər adamı.
Azanla bir açan gülə
Azangülü deyir hamı.

BƏDİRLƏNMİŞ - DOLU AY

Ana, ata və Alpay
Göyləri seyr edirdi...
Günəş batdı, dolu ay
Özünü tez yetirdi.

Ana dedi: Bütövdü ,
Bədirlənmiş ay adı.
Ən çox nurun paylayan,
İşıq verən ay odu.

Ata dedi: Dolu ay,
Necə parlaq görünür.
Gecə bütün yer üzü,
İşığına bürünür.

Top əlində dinləyən
Alpay yaman döyükdü:
-Bədirlənmiş o aydan
Mənim topum böyükdü!

QUZUQARNI

Quzuqarnı-
Quzu qarnı.
Mart olanda,
Yaz gələndə,
Göy guruldar,
Yağış yağar,
Sonra bitər,
Tez də itər.
Qovaq dibi,
Onun yeri.
Qoçaq tapar,
O an qapar.
Gedər evə,
Sevə -sevə
Ocaq çatar,
Nələr qatar:
Qabda yağ var,
Yumurtalar,
Bir çimdik düz...
Ocaqda köz,
Tavada göz,
Bir az da döz.
Quzuqarnı-
Quzu qarnı,
Kələ-kötür,
Bişir, ötür.

SÖYÜD AĞACI

Yay fəsliydi... Yollandılar
Bağa baba Baba ilə.
İşləyirdi bağda baba
Dəryaz ilə, yaba ilə.

Qonşu bağdan qonşu baba,
Salam verdi, əhval tutdü.
Sonra baxııb ağaclara,
Gülümsədi, bir söz atdı:

-Barsız söyüd ağacını
Neynəyirsən sən bağında ?
Kəsib , onun yerindəcə,
Bir alma ək yaz çağında.

-Göğzəlliyi, sərinliyi
Deyildirmi onun barı?
İnsanları valeh edir,
Yerə dəyən saçaqları.

Qovalayr bəd ruhları-
Bu mif qədim çağa gedər.
Kök atdığı torpağına,
Başın əyib səcdə edər.

İstirahət yeri tikən,
Orda salxım söyüd əkər.
Tez boy atar, sərinliyi
Çoxlu yolçu, qonaq çəkər.

Hazırlanır çiçək, yarpaq,
Qabığından gözəl məlhəm.
Qiymaz, kəsməz onu heç vaxt,
Faydasını duysa hər kim.

Taxtasından düzəldilir
Mebel, parket, əşya, qapı.
Həm yüngül, həm yumşaq olur
Söyüd dəryaz, yaba sapı.

Arıların sevimlisi-
Çiçəyinə uçub çökər.
Ora qonar, bura qonar
Yorulmadan şirə çəkər.

Gözəllik var söyüdlərin
Boy verdiyi hər bir yerdə.
Amma bəzən pisləyirlər
Şeirlərdə, təmsillərdə.

Çox haqsızlıq edilibdir:
Barsız ağac? Ad qoyublar.
Bu ad ilə söyüdlərin
Ürəyini də oyublar.

Təbiətin düzənində
Hər ağacın yeri olar.
Qulluq edək, insanlara
Söyüdün çox faydası var. ]]> Mehemmed Fri, 05 Dec 2025 16:34:47 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17847 https://manera.az/index.php?newsid=17847 ]]>
MANER.AZ Coşqun Xəliloğlunun uşaqlar üçün yazdığı yeni nağılı təqdim edir.

Meşənin kənarında göbələk bitmişdi. Ağappaq, gözəl və şux qamətli göbələk görənləri heyran edirdi. O, çox xeyirxah idi, heç nəyə zərər yetirməz, lazım olanda köməyini əsirgəməzdi.

Bir dəfə axşamdan külək əsdi, hava soyudu. Bir az keçmiş yağış yağmağa başladı.

Göbələyin gözü birdən torpağın üstündə güclə hərəkət edən, yağışdan islanmış xırdaca bir qurda sataşdı. Göbələyin qəlbi sızladı. İslanmış qurd dərhal xilas olmasa, ölə bilərdi. O, üzünü köməksiz, tənha qurda tutub:

-Balaca, görürəm üşüyürsən. Gəl, bu gecə mənim qonağım ol. Səni papaqcığımın altında, qucağımda sabaha kimi saxlayaram. Səhər açılar, gedərsən.

Qurd sevinclə:

-Nə gözəl göbələksən, səsin gələndə elə bildim, anamsan, dedi və göbələyin gövdəsindən yuxarıya doğru irəliləməyə başladı. Bir azdan artıq o, göbələyin papaqlığında özünə yer eləmişdi. Qurd yumşaq, isti yerdə əvvəlcə mürgülədi, sonra da şirin yuxuya getdi.

Səhər açıldı, Günəş şəfəqlərin saçdı, yer-göy nura boyandı. Günəşin hərarətindən əvvəlcə göbələk istiləndi, sonra bu hərarəti qurd hiss elədi.

Yuxudan ayıldı. Yaxşıca dincəlmişdi, rahatlanmışdı. Amma yamanca acmışdı. Əvvəlcə göbələyin ipək kimi yumşaq, zərif sinəsindən bir dişdəm götürdü. Necə də dadlıdır... Sonra ikinci, üçüncü dişdəm...

Qurd yavaş-yavaş şişir, böyüyür, göbələk isə arıqlayır, zəifləyirdi. Nəhayət, o, qurdu qovmaq istədi. Qurd hırıldaya-hırıldaya:

-Qovulmalı sənsən, kaftar qoca...

Göbələk qəzəbindən elə silkələndi ki, yerindən qopub yıxıldı və başı daşa dəydi. Bu anda göbələk sanki ayıldı, qurda qoynunda yer verdiyinə görə peşman oldu. Lakin çox gec idi. Göbələk parça-parça olmuşdu.

19.11.2025 ]]> Mehemmed Wed, 26 Nov 2025 16:29:38 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17826 https://manera.az/index.php?newsid=17826 ]]>
MANERA.AZ dünya uşaq ədəbiyyatının ən məşhur əsərlərini təqdim edir.

Dünya ədəbiyyatı deyəndə əksərən ağlımıza klassiklərin əsərləri, hazırlıqlı mütaliə tələb edən ağır kitablar, sanballı mətnlər gəlir.

Lakin elə yazıçılar var ki, onların uşaqlar üçün yazdığı bəzi kitablar, nağıl və hekayələr, silsilə əsərlər bütün dünyada məşhurdur.

"Balaca və damda yaşayan Karlson"

"Balaca və damda yaşayan Karlson" İsveç uşaq yazıçısı Astrid Lindqrenin "Balaca və Karlson" trilogiyasının birinci kitabıdır.

Hekayədə təsvir olunan hadisə 1950-ci illərdə Stokholmun mərkəzi rayonlarının birində - Vazastanda bir evdə baş verir.

Bu evdə hekayənin qəhrəmanları - Ostermalm küçəsində Svanteson ailəsinin kiçik uşağı yeddi yaşlı Svante, böyük qardaşı, bacısı və ata, anası yaşayır.

Hadisələr damda yaşayan Karlson və uşaq ətrafında cərəyan edir. Karlson çoxmənzilli evin damında yaşayır. Bu rayonda Astrid Lindqrenin özü də yaşamışdı.

"Uzuncorab Peppi"

Astrid Lindqrenin daha bir məşhur əsəri olan "Uzuncorab Peppi"nin baş obrazı nadinc, üzündə çilləri olan doqquzyaşlı bir qızdır.

Onun qırmızı hörükləri hər iki tərəfdən burularaq yuxarıya baxır. Bundan əlavə, bu qızcığaz özündə bütün dəcəl uşaqların xasiyyətini cəmləşdirir.

Onun öz şəxsi atı var. O ən güclü qız olduğundan öz atını istənilən vaxt əl ilə yuxarıya qaldıra bilir. Peppi valideynlərsiz bir villada yaşayır və istədiyi hər şeyi etməyə qadirdir.

"Mio, Mənim Miom"

Astrid Lindqrenin dünya şöhrəti qazanan digər bir əsəri də “Mio, mənim Miom!”dur, o, müdrikcəsinə yazılıb və xeyir qüvvələrin tərənnümünə həsr edilib.

Ögey valideyinləri ilə bomboz Stokholmda yaşayan balaca Bosse bir gün içində Cin olan butulka tapır. Cin onu uzaq Arzular Ölkəsinə aparır. Orada Bosse doğma atası ilə - Kralla tanış olur.

Məlum olur ki, Bossenin əsl adı Miodur, o, sehrli krallığın şahzadəsidir. Məhz Mio əhalini qorxu içində saxlayan, uşaqları oğurlayan, qaniçən, əzazil Kato adlı cəngavərdən qisas almalıdır...

Bu nağılı Lindqren 1954-cü ildə yazıb, tədqiqatçıların fikrincə, cəngavər Kato obrazı Adolf Hitlerin prototipidir.

Yeri gəlmişkən, məşhur “Harri Potter” əsəri bu uşaq hekayəsi əsasında yazılıb. Harri Potter Mionun yenilənmiş versiyasıdır.

"Oliver Tvistin macəraları"

Şübhəsiz ki, uşaqlığımızda ən çox oxuduğumuz əsərlərdən biri, bəlkə də, birincisi "Oliver Tvistin macəraları" olub. Əsər 1839-cu ildə qələmə alınıb.

Doğuş zamanı anasını itirən, yetimçiliklə böyüyən, yeniyetmə ikən kimsəsiz uşaqların quldur dəstəsinə düşən Oliver özü də istəmədən quldurluqla məşğul olur. Zaman keçir və məlum olur ki, o, kimsəsiz və səfil uşaq deyil, böyük bir sərvətin varisidir.

Düzlük və dürüstülk imtahanlarından üzüağ çıxan, əksər halda nümunəvi davranış sərgiləyən Oliveri sonda həyatın təltif etməsi, əlbəttə ki, Xeyirin Şər üzərində qələbəsini ehtiva edir. Əsər uşaqların tərbiyəsində müstəsna rol oynayır.

2005-ci ildə əsər əsasında eyniadlı film də çəkilib.

"Tom Soyyerin macəraları"

Mark Tvenin 1876-cı ildə çıxan romanında Tom Soyyer və ən yaxın dostu Heklberri Finin Missisipidə başlarına gələn bir-birindən maraqlı macəralardan danışılır. Romana aid bir neçə dəfə film və cizgi filmləri çəkilib.

O, Polli xala ilə yaşayır çünki, atası və anası qəzaya düşərək ölüb.

Onların başına gələn əhvalatlar nəinki uşaqlar üçün maraqlıdır, böyüklər üçün də kifayət qədər oxunaqlıdır. Bunun əsas səbəbi də onları öz uşaqlığına qaytarmasıdır.

Tom etdiyi dəcəlliklərdən çox zaman canını qurtara bilsə də, bəzən Polli xalasının kötəyindən qaça bilmir...

"Dəfinələr adası"

Dünya ədəbiyyatının ən çox müzakirə olunan əsərlərindən biri də Robert Lüinin macəra üslubunda qələmə aldığı "Dəfinələr adası" romanıdır. Onun bu əsəri bütün yaş kateqoriyasına daxil olan oxucular - uşaqlar, böyüklər, yaşlılar, bir sözlə, hamı üçün nəzərdə tutulub.

Tropik adalar, məchul işarəli xəzinə xəritələri, bir gözü kor, bir əli xəncərli, çiynindəki tutuquşu ilə yaddaşımızda canlanan dəniz döyüşçüsü anlayışlarının yaranmasında “Dəfinələr adası” romanının böyük təsiri olmuşdur.

Baş qəhrəman Cim Hokins həmişə hərəkətdə olan, narahat düşüncələr və duyğular axarına düşmüş bir gəncdir. O, mənəviyyatı yoxsul, iradəsiz kişilərə nifrət edir.

Əsər illərdir ki, dünyanın əksər dillərinə tərcümə edilir və oxunur.

"Balaca şahzadə"

Antuan de Sent-Ekzüperinin “Balaca şahzadə” təyyarəsi nasazladığına görə səhraya enməyə məcbur olan bir pilotun – elə həyatda da təyyarəçi olan müəllifin fantastik romanıdır. O, təyyarəni düzəldəndə başqa planetdən olan Balaca şahzadə ilə qarşılaşır.

Öz biradamlıq planetini tərk edib səfərə çıxan və altı planetə baş çəkib yeddinciyə – Yerə ayaq basan Balaca şahzadə burada pilotla tanış olur. Pilot təyyarəsini düzəldə-düzəldə Balaca şahzadənin başına gələnləri öyrənir.

Məlum olur ki, təkcə pilot deyil, planeti və orada qoyub gəldiyi gül üçün darıxan Balaca şahzadə də evinə qayıtmaq istəyir.

Əsər dəfələrlə təkrar nəşr edilib, yüz minlərlə nüsxəsi satılıb və müəllifə dünya şöhrəti qazandırıb.

"Haydi"

“Haydi” İsveçrəli yazıçı Johanna Spyri tərəfindən 1880-ci ildə qələmə alınmış və dünya uşaq ədəbiyyatının klassiklərinə daxil olmuş bir romandır.

Əsərdə Alp dağlarında babası ilə birlikdə təbiətin qoynunda xoşbəxt bir həyat sürən kiçik qızın qəfil şəhərə aparılması və bunun doğurduğu uyğunlaşma çətinlikləri təsvir olunur.

Haydinin Alp dağlarına, babasına və azad həyatına duyduğu dərin həsrət, onun saf qəlbi ilə ətrafındakı insanların həyatına işıq salması və həm uşaqlar, həm böyüklər üçün dəyərli mənəvi mesajlar verməsi romanı klassik edən əsas cizgilərdir.

"Vinni-Pux"

İngilis yazıçısı Alan Aleksandr Milnin 1926-cı ildə yazdığı “Vinni-Pux” (1926), “Vinni-Puxun evə qayıtması” (1928) kitabları da uşaqların sevimli əsərlərindəndir.

Əsərin motivləri əsasında ingilis rəssamı Ernest Şepard tərəfindən yaradılmış antropomorf xüsusiyyətlərə malik oyuncaq ayı obrazı Vinni-Pux ilk dəfə 1925-ci ilin milad gecəsində "London Evening News" qəzetinin sifarişi ilə yazılmış uşaq hekayəsində təqdim edilib.

Obrazın yaradılmasında müəllifin oğlu Kristofer Robin üçün "Harrodz" univermağından aldığı oyuncaq ayı və London Heyvanat Bağında birlikdə müşahidə etdikləri ayı əsas rol oynayıb.

1961-ci ildə "The Walt Disney Company" şirkəti A. A. Miln və lisenziya agenti "Stephen Slesinger, Inc." şirkətinin mülkiyyətindən olan müəyyən film və "Vinni-Pux" hekayələrinin digər istifadə hüquqlarını əldə edib.

Şirkət Vinni-Pux adından istifadə edərək bu hekayələri yeni formatda işləmiş və nəticədə əsər şirkətin ən uğurlu franşizalarından birinə çevrilib.

"Harri Potter"

Məşhur ingilis yazıçı Coan Ketlin Rouling tərəfindən qələmə alınmış yeddi fantastik romandan ibarət, dünyanın ən populyar uşaq-yeniyetmə seriyası "Harri Potter"də Hoqvarts Sehrbazlıq və Sehrkarlıq Məktəbində təhsil alan gənc sehrbaz Harri Potter və onun dostları Hermion Qranger ilə Ron Ueslinin macəraları təsvir olunur.

Seriyanın əsas xəttini qaranlıq sehrbaz Lord Voldemortun ölümsüzlüyə nail olmaq, Sehr Nazirliyini ələ keçirmək və həm sehrbazları, həm də sehrli gücə sahib olmayan maqları öz hakimiyyəti altına almaq səyləri təşkil edir.

Harri və dostlarının bu təhlükəyə qarşı göstərdiyi mübarizə isə romanların əsas dramatik və emosional nüvəsini yaradır.

“Qızıl açar, yaxud Buratinonun macəraları”

Aleksey Nikolayeviç Tolstoyun 1936-cı ildə yazdığı “Qızıl açar, yaxud Buratinonun macəraları” adlı sehrli nağıl Karlo Kollodinin 1883-cü ildə yazdığı məşhur “Pinokkionun macəraları” romanı əsasında yaradılıb.

Buratino obrazının kökləri italyan "commedia dell’arte" (improvizasiyaya əsaslanan komik teatr ənənəsi) ənənəsinə gedib çıxır. Onun adı da italyanca "Burattino" sözündən gəlir və “taxta kukla” deməkdir.

Kitab 1936-cı ildə nəşr olunduqdan sonra Buratino Sovet İttifaqında uşaqlar arasında çox sürətlə populyarlıq qazanıb, zamanla rus uşaq ədəbiyyatının ən tanınmış qəhrəmanlarından birinə çevrilib.

Obraz o qədər məşhur olub ki, onun əsasında1959-cu il animasiya filmi və 1975-ci ildə bədii film çəkilib.

"Nağıllar"

Qrimm qardaşları - Yakob və Vilhelm Qrimm ilk dəfə 1812-ci ildə “Uşaq və ev nağılları” adlı toplularını nəşr ediblər və bu kolleksiya sonradan dünya folklorunun ən məşhur mənbələrindən birinə çevrilib.

Onlar nağılları özləri uydurmayıb, Almaniyanın müxtəlif bölgələrindəki xalqdan toplayaraq yazıya alıblar. Qrimmlərin məqsədi həm alman folklorunu qorumaq, həm də xalqın mədəni yaddaşını gələcək nəsillərə ötürmək olub.

İlk nəşrlər olduqca kəskin olub, buna görə də, sonrakı illərdə uşaqlar üçün yumşaldılmış versiyalar hazırlanıb.

“Qırmızı papaq”, “Şahzadə gözəli”, “Sindirella”, “Hansel və Gretel” kimi hekayələr bu topludan bütün dünyaya yayılıb.

"Piter Pen"

İngilis yazıçı Ceyms Barrinin “Piter Pen” romantik nağıl-povestini dünyada əksər uşaqlar da, yaşlı adamlar oxuyub. Müəllif əsəri 1912-ci ildə tamamlayıb.

Əsərdə baş qəhrəman kimi təsvir olunan, heç vaxt böyümək istəməyən Piter Pen adi uşaqlar kimi əylənməyi sevən, olduqca nadinc, həm də böyüklər kimi qürurlu, intiqamçı və döyüşkən, eyni zamanda uçmağı bacaran biridir.

Kimsəsiz uşaqları himayə edir və onları dəniz quldurlarından, əzazil kapitan Qarmaqdan qoruyub azadlığa çıxarır.

Qeyd edək ki, Ceyms Barri Piter Pen obrazını 14 yaşında həyatını itirən qardaşına həsr edib.

"Alisa Möcüzələr diyarında"

İxtisasca riyaziyyatçı olan ingilis yazıçı Lüis Kerroll məşhur "Alisa Möcüzələr diyarında" əsəri ilə bütün dünyada tanınıb. O, 1871-ci ildə əsəri tamamlayıb.

O, bir gün parkda oturarkən 3 balaca qız uşağının oynadığını görüb və onların portretlərini çəkib. Daha sonra uşaqlarla tanış olub və onlardan birinin adı Alisa olub. Müəllif əsəri də həmin balaca qızcığaza həsr edib.

Əsərin əsas süjeti Alisanın gördüyü qəribə yuxular əsasında qurulub..(kulis.az) ]]> Mehemmed Sat, 15 Nov 2025 20:10:31 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17731 https://manera.az/index.php?newsid=17731 ]]>
F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasında müasir uşaq ədəbiyyatının tanınmış simaları ilə gənclər arasında ədəbi müzakirə təşkil olunub.

Kitabxanadan MANERA.AZ-a bildirilib ki, tədbirdə çıxış edən direktor Şəhla Qəmbərova uşaq ədəbiyyatının inkişafında belə görüşlərin önəmini vurğulayıb.

Yazıçı Aygün Bağırlı uşaq ədəbiyyatının təbliğində müəlliflərin məsuliyyətindən, uşaqlara yönəlik əsərlərin tərbiyəvi və mənəvi dəyərlər aşılamasından danışıb. A.Bağırlı, həmçinin gənclərin ideya və təkliflərinə diqqət yetirərək müzakirəyə interaktiv ruh qatıb.

Tədbir çərçivəsində “Ədəbiyyat və onun insan həyatında rolu nədir?” və “Ədəbiyyat olmasaydı, həyat necə olardı?” kimi maraqlı suallar auditoriyaya ünvanlanıb.

Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Zahid Xəlil ədəbiyyatın insan təfəkkürünün formalaşmasında mühüm rolunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, kəşfləri doğuran intuisiya, intuisiyanı formalaşdıran isə ədəbiyyatdır.

Müzakirədə iştirak edən tələbə gənclər ədəbiyyatın insanın mənəvi aləmini zənginləşdirdiyini, dil və empatiya bacarıqlarını inkişaf etdirdiyini, həmçinin təsəvvür dünyasını genişləndirdiyini vurğulayıblar.

Tanınmış pedaqoq-şair İbrahim Yusifoğlu çıxışında uşaq ədəbiyyatının təbliğində dövri mətbuatın əhəmiyyətindən danışaraq “Azərbaycan pioneri”, “Savalan”, “Göyərçin” kimi qəzet və jurnalların rolunu qeyd edib. Yazıçılar Mehriban Nağıyeva, Gülzar İbrahimova və Nurlana İşıq isə uşaq ədəbiyyatı nümunələrinin nəşri, mövcud problemlər və bu istiqamətdə nəşriyyatların fəaliyyəti haqqında fikirlərini bölüşüblər. Gülzar İbrahimova çıxışında uşaq ədəbiyyatının ilk təbliğatçılarının valideynlər olduğunu diqqətə çatdırıb.

Müzakirə zamanı, həmçinin Respublika Uşaq Kitabxanasının bu sahədə həyata keçirdiyi layihələr, o cümlədən kitabların süni intellekt texnologiyalarına əsaslanan videoicmalları barədə məlumat təqdim olunub. Tədbirin sonunda yazıçılar öz əsərlərindən seçilmiş nüsxələri gənc oxuculara hədiyyə ediblər. Tədbirin əsas məqsədi gənclərdə ədəbiyyata marağı artırmaq, müasir uşaq ədəbiyyatının inkişaf istiqamətlərini müzakirə etmək və yeni nəsil oxucularla yazıçıları bir araya gətirmək olub.


]]> Mehemmed Thu, 09 Oct 2025 19:11:08 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17624 https://manera.az/index.php?newsid=17624 ]]>
Türkiyədəki Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin layihəsi ilə Azərbaycan uşaq yazarı, professor Solmaz Amanovanın “İlmənin Macəraları” kitabı Türkiyə türkcəsinə tərcümə edilərək Ankarada nəşr edilib.

MANERA.AZ xəbər verir ki, layihə Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının qardaş ölkədə tanıdılması və uşaqlar arasında mədəni körpülərin qurulması məqsədi ilə həyata keçirilib.

Qeyd edək ki, “İlmənin Macəraları” kitabı uşaqlara yazıb-oxumağı, riyaziyyatı, öyrətməklə yanaşı, Azərbaycanın zəngin mədəniyyəti, tarixi, təsviri incəsənəti, habelə gələcək nəsillərin intelektual inkişafı üçün maraqlı mənbədir.

Əsərin baş qəhrəmanı İlmə – inadkar, ağıllı və daim öyrənməyə can atan bir uşaqdır. Onun gündəlik macəraları vasitəsilə oxucular müxtəlif dəyərlərlə tanış olur və həyatı kəşf edir.

Kitabda dostluq, dürüstlük, mərhəmət, ailə sevgisi kimi insani dəyərlər sadə, uşaqların anlayacağı dildə təqdim olunur. Rəngarəng illüstrasiyalar isə balaca oxucuların təxəyyülünü canlandırır, hekayələri daha da yadda qalan edir.

“İlmənin Macəraları” kitabı Türkiyə Türkcəsinə tərcüməçi, pedaqoq, Konya Selcuq Universitetinin dosenti Təranə Həşimova tərəfindən çevrilib.

Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzindən verilən məlumata görə nəşrin Türkiyənin xalq, uşaq kitabxanalarına, aparıcı məktəblərin kitabxanalarına hədiyyə edilməsi nəzərdə tutulur. ]]> Mehemmed Wed, 10 Sep 2025 17:38:56 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17568 https://manera.az/index.php?newsid=17568 ]]>
MANERA.AZ Coşqun Xəliloğlunun uşaq şeirlərini təqdim edir.

QƏHRƏMAN ATAM

Şəhid balasının dilindən

Atam şəhid olubdur
Qarabağ savaşında.
Cənnətə qovuşubdur,
Otuz altı yaşında.
Başlarkən müharibə
Dedi, getməliyəm mən.
Qarabağı düşməndən
Azad etməliyəm mən.

Gülümsünüb, diqqətlə
Baxdı mənim üzümə:
- Maşallah, böyümüsən,
Diqqət elə, sözümə.
Bu torpaq babalardan
Bizə bir əmanətdir,
Torpağı yada vermək
Günahdır, xəyanətdir.

Torpağımız kafirin
Əlində qala bilməz.
Qarabağsız bu diyar
Yurd, vətən ola bilməz.
Məhv eyləyib düşməni
Qayıdarıq, inşallah.
Anam dedi, qorusun,
Sizləri, qadir Allah!

Döyüşlərə atıldı
Atam bir aslan kimi.
Düşmənlərlə vuruşdu
Əsil qəhrəman kimi.
Əlində avtomatı
Daim irəli keçdi.
Düşməni milçək kimi
Məhv etdi, qırdı, biçdi.

Atam qəhrəman olub,
Dostları da şahiddir.
Gecə yuxuma gəlir,
Gül üzlü bir şəhiddir.
Fəxr edirəm atamla
O, qələbə çalıbdır.
Qarabağı düşməndən
Öz qanıyla alıbdır.

MURAD ƏSGƏR OLACAQ

Murad əsgər paltarın
Geyinibdi əyninə,
Oyuncaq avtomatın
Keçiribdi çiyninə.

Bax papağına onun,
Bir gör necə yaraşır,
Əsgər tək yeriyəndə
Böyüyür, məğrurlaşır.

Öyrənib “Əsgər marşı”n
Bilir nə qədər şeir,
“Dünyada ən yenilməz
bizim əsgərdi”, - deyir.

Murad çox istəyir ki,
Böyüyüb əsgər olsun,
Vətənə xidmət edib
Yurdumuzu qorusun.

QARPIZ-YEMİŞ

Atam bostanımızda
Qarpız-yemiş əkibdi,
Ləkləri suvarmağa
Kiçik kanal çəkibdi.

Yemiş, qarpız adını
Çox vaxt qoşa çəkirlər,
Bostanda da onları
Yaxın-yaxın əkirlər.

Bir bəzəkdir bostana
Yaşıl qarpız tağları,
Necə gözəl görünür
Qarpızın zolaqları.

Yemişin çiçəkləri
Bir-birindən qəşəngdir,
Elə bil yarpaq üstə
Sapsarı kəpənəkdir.

Yay gələndə yetişir
Bostanda qarpız, yemiş,
Kal olanda yeyilməz,
Olsun gərək yetişmiş.

Məst olursan qovunun,
Yemişin qoxusundan,
Şamamalar sallanır
Tağların yaxasından.

Yemiş, qarpız yeməyin
Nə qədər faydası var,
Çox yesən ziyanlıdır,
Yeməyin qaydası var.

Bərəkətli torpağım
Min cür nemət bitirir.
Barıyla, bəhəriylə
Bizə sevinc gətirir.

MANERA.AZ ]]> Mehemmed Sat, 16 Aug 2025 16:04:00 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17415 https://manera.az/index.php?newsid=17415 ]]>
MANERA.AZ Nazim Hüseynlinin uşaq şeirlərini təqdim edir.

QAR ÇİÇƏYİ

Heyrət ilə dayanmışam
Qarşında mən, Qar çiçəyi!
Ləçəklərin çox zərifdir,
Üşümürsən, Qar çiçəyi?!

Boylanırsan qar içindən,
Sənin anan qarlı qışmı?!
Şaxta səni qorxutmur heç,
Qar donunda halın xoşmu?!

Qışa meydan oxumağın
Valeh edir hər görəni.
Bahar eşqin qoruyurmu
Şaxtasından qışın səni?!

Çiçək açıb gətirmisən,
Budur, artıq gözəl yazdır.
Uşaqların kefi kökdür,
Araları sənlə sazdır.

İki fəsil arasında
Çiçəklərin ən göyçəyi...
Heyif, ömrün çox qısadır,
Qar çiçəyi, Qar çiçəyi!

ŞƏHİDLƏRİ YAD ETMƏK...

Dəstə-dəstə düzülüb
Güllüyündən baxçanın
Tər gülləri qopardıq.
Şəhidlərin yatdığı
Dağ döşündə yerləşən
Xiyabana apardıq.

Yağılarla döyüşüb
Azad edib şəhidlər
Torpaqları, elləri.
Qəhrəmanlar uyuyan
Qəbirlərin üstünə
Düzdük bir-bir gülləri.

Vətənini qorumaq
Hər igidin, əsgərin,
Hər qoçağın borcudur!
Şəhidləri hörmətlə
Yad etmək hər insanın
Hər uşağın borcudur!

DAĞ ÇAYLARI

Dağ çayları lal axmaz,
Səsi onun nəğməsi.
Qulaqları batırar
Gurultusu, nərəsi.

Yatağından ayrılar,
Öz yükünü götürər.
Söküb dağın qəlbini,
Çınqıl, qum, daş gətirər.

Yolun gözlər həsrətlə
Yaşıllıqlar, yarpaqlar.
Su sevdalı insanlar,
Heyvan, quşlar, torpaqlar.

Cumur gedir irəli,
Azmı, çoxmu arzusu?!
Dənizlərə yetişmək,
Qovuşmaqmı arzusu?!

DÜŞMƏNİ ÖLDÜRƏRLƏR

Uşaqlar bir yaz günü
Həyətdə oynayırdı.
Cücülər, qarışqalar,
Torpaqdan qaynayırdı.

Seyfəddin istədi ki,
Əlinə daş götürsün,
Ziyansız varlıqların
Ömrünü tez bitirsin.

Qardaşı Orxan ondan
Beş-altı yaş böyükdü,
Çox kitab oxumuşdu,
Ağıllı, həm ayıqdı.

Önünə keçib onun
Əlindən daşı aldı.
Başını tumarlayıb
Yaxşıca başa saldı:

-Qardaşım, nə edirsən,
Onların günahı nə?
Nə pislik eyləyibdi,
De görüm onlar sənə?

Dünyada öz yeri var
Bir otun, budağın da,
Hər quşun, qarışqanın,
Hər çiçəyin, yarpağın da.

Təbiət qəniminə
Həddini bildirərlər.
Vətənə hücum edən
Düşməni öldürərərlər!

SƏMƏNİ

Buğdaları analar
Təmizləyir, artlayır.
Suya qoyur, tezliklə
Onlar şişir, partlayır.

Göyərdikcə səməni
Ümidimiz göyərir,
Torpaqlarda toxumlar,
Ürəkdə söz göyərir.

Müjdəçisi Baharın,
Səməni, ay səməni.
Saflıq səsi Baharın,
Səməni, ay səməni.

Boy at, böyü , səməni,
Diləyimiz çin olsun!
Gələn hər bir günümüz
Bərəkətli gün olsun!

MANERA.AZ ]]> Mehemmed Fri, 20 Jun 2025 20:59:33 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17175 https://manera.az/index.php?newsid=17175 ]]>
MANERA.AZ İsmayıl İmanzadənin yeni uşaq şeirlərini təqdim edir.

BİZİM NOVRUZ BAYRAMI

Nur yağır çöhrəsindən
Güllü-çiçəkli yazın.
Pişvazına çıxırıq
Xoş avazlı Novruzun.

Bayram tonqallarının
Şöləsi göz oxşayır.
Sular durulub axır,
Yaşılaşır çöl, bayır.

Bəzəyir süfrəmizi
Şəkərbura, paxlava.
Quşlar nəğmə oxuyur,
Təzələnir yurd-yuva.

Qanad açır arzular,
Gülüb sevinir hamı.
Deyirik, xoş gəlmisən
Bizim Novruz Bayramı!
02.03.2025

ŞANAPİPİK

Kimdən soruşum görən
Hara uçub gedirsən,
Havalar soyuyanda?
Qışın sonuna kimi
Gözləyirik yolunu
Mən də, doğma yuvan da...
Elə sevimlisən ki
Yadımdan çıxarmı heç
Dadlı-şirin avazın?
Havalar isinəndə
Çəhlimində qayıt gəl
Yenə çiçəkli yazın...
Uzaq eldə gözünlə
Nə görmüsənsə onun
Sorağını da gətir.
Salıb itirərsən ha...
Geriyə qayıdanda
Başında gəzdirdiyin
Darağını da gətir.
12.01.2025

BU GECƏ QAR YAĞIRDI

Bu axşam lopa-lopa
Qar yağrdı elə hey
Şaxtalı-buzlu qışın
Hər tərəfdə izinə.
Nəfəsini dərmədən
Göylər ağ rəng yaxırdı
Zülmət donlu gecənin
Sübhə kimi üzünə...
17.01.2025

GÜNƏŞİN TƏBƏSSÜMÜ

Dan yeri qızaranda
Soyuq qar havasında
Bulud kipriklərini
Arabir qırpır günəş.
Sonra təbəssümüylə
Daşlara sığal çəkir,
Ağacların, kolların
Üstünü çırpır günəş.
25.02.2025

YAŞIL DONLU TƏBİƏT

Dan yerindən boylanan
Günəşin şəfəqləri
Gözünü qamaşdırır,
Soyuq qarın, sal buzun.
Yığışıb dəstə-dəstə
Çıxırıq pişvazına
Baharın gəlişindən
Soraq verən Novruzun.
Sular coşub, çağlayır,
Tumurcuqlar göz açır,
Otlar göyərir dən-dən.
Elə bil yer üzünə
Nur yağır təbiətin
Yamyaşıl çöhrəsindən.
25.02.2025

SAAT

Qollarını açaraq,
Hər gecənin, hər günün
Hərlənir dövrəsində.
Nə durur, nə dayanır
Səyahətə çıxıbdır
Sanki yer kürəsində.
Gizlətmir niyyətini,
Nəyi varsa üzdədi.
Döyünən ürək kimi
Sanki köksümüzdədi.
Əqrəblər “barmaqları”,
Ötən vaxtı-vədəni
Durmadan hesablayır.
Dayandıran olmasa
Hər gəlib keçən anın
Addımlarını sayır.
04.03.2025

GÜNƏŞ ŞƏFƏQ SAÇANDA

Dan yeri qızaranda
Üfüq şəfəq saçırdı.
Səhər mehi çəmənin
Yaxasını açıdı.
Təzədən dirçəlirdi
Çiçəklər ləçək-ləçək.
Yuxudan oyanırdı
Əlvan xallı kəpənək.
Hər yanda qarışqalar
Elə hey qaynaşırdı.
Al günəşə boylanıb
Baxan kimi hamının
Gözləri qamaşırdı…
17.12.2024

MANERA.AZ ]]> Mehemmed Fri, 14 Mar 2025 07:02:31 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=17113 https://manera.az/index.php?newsid=17113 ]]>
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri, Xalq artisti Rasim Balayev Baş nazir Əli Əsədova müraciət ünvanlayıb.

MANERA.AZ xəbər verir ki, Rasim Balayev Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının 26.09.2024 tarixli iclasında uşaq kinosunun durumunun müzakirəyə səbəb olduğunu xatırladıb.

Onun sözlərinə görə, iclasın yekun bəyanatında Uşaq kinosunun inkişafı Dövlət Proqramının qəbul edilməsi təşəbbüsü öz əksini tapıb:

"Uşaq və yeniyetmələrə ünvanlanmış filmlərin sayı yox dərəcəsindədir: son otuz ildə bu istiqamətdə dövlət dəstəyi ilə cəmi beş tammetrajlı bədii film çəkilib. Bu müddət ərzində çəkilən animasiya filmlərinin sayı isə orta hesabla ilə bir film təşkil edir. Bununla yanaşı, uşaq və yeniyetmələrin Azərbaycan kinosunun Qızıl fonduna daxil olan filmləri ilə tanışlığı da aşağı səviyyədədir".

AKİ sədri müraciətdə qeyd edib ki, Dövlət Proqramın məqsədi uşaq və yeniyetmələrə ünvanlanmış, onların milli ruhda tərbiyələnməsinə xidmət edən filmlərin çəkilməsi, bu filmlərin ünvanına çatdırılması üçün təhsil və kino sahəsi üzrə aidiyyəti qurumların birgə işinin təmin edilməsidir:

"Kinomuzun Qızıl fonduna daxil olan filmlərinin nümayişlərinin sistemli təşkili, animasiya filmlərimizin qənaətbəxş səviyyəyə qalxması, animasiya istehsalı üçün kadrların hazırlığı, azyaşlı tamaşaçılar üçün nəzərdə tutulmuş kino zallarının təşkili, məktəblərdə film nümayişi üçün texniki imkanların artması Proqramın əsas vəzifələrindən olmalıdır. Özəl prodüserlərin və investorların bu sahədə passivliyi səbəbindən uşaq və yeniyetmələrə ünvanlanmış bədii və animasiya filmləri çəkən, dövlət tərəfindən dəstəklənən film studiyası da Proqram çərçivəsində yaradıla bilər. Bu studiyanın fəaliyyətlərini faktiki dayandırmış “Azanfilm” və “Yaddaş” studiyalarının bazasında yaranması məqsədəuyğun olardı”.

Apa.az ]]> Mehemmed Sun, 16 Feb 2025 17:16:00 +0000