https://manera.az/ Təhsil - Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=18247 https://manera.az/index.php?newsid=18247 ]]>
Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən 2026-cı il mayın 3-də tədrisi Azərbaycan dilindən fərqli dillərdə aparılan ümumi təhsil müəssisələrinin 9-cu və 11-ci sinif şagirdləri üçün buraxılış imtahanı çərçivəsində Azərbaycan dili (dövlət dili) imtahanı keçiriləcək.

Həmin gün ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul imtahanını Azərbaycan dilindən fərqli dildə verən əvvəlki illərin məzunları üçün də Azərbaycan dili (dövlət dili) imtahanı keçiriləcək.

Bildirilib ki, imtahan, ümumilikdə 21 şəhər və rayonda 129 binada təşkil olunacaq. İmtahan bütün binalarda eyni vaxtda - saat 10:00-da başlanır. İmtahanın başlanmasına 15 dəqiqə qalmış saat 09:45-də buraxılış rejimi başa çatır. Bundan sonra gələn iştirakçılar imtahan binasına buraxılmır. İmtahan binasına buraxılış vərəqəsində qeyd olunan vaxtda gəlmək lazımdır.

Qeyd olunub ki, imtahanda ümumilikdə 29182 (Bakıda 20580, Sumqayıtda 1156, Abşeronda 1189, Naxçıvanda 76, Gəncədə 1721, Şəmkirdə 91, Tovuzda 212, Mingəçevirdə 211, Yevlaxda 84, Şəkidə 175, Zaqatalada 350, Balakəndə 231, Qəbələdə 191, Qaxda 188, Bərdədə 235, Göyçayda 232, Şirvanda 360, Lənkəranda 362, Qubada 274, Qusarda 597, Xaçmazda 667) şagirdin (abituriyentin) iştirakı nəzərdə tutulub.

İmtahanın idarə olunması üçün 129 ümumi imtahan rəhbəri, 339 imtahan rəhbəri, 2709 nəzarətçi ayrılıb, 399 buraxılış rejimi əməkdaşı (mühafizə), 129 bina nümayəndəsi ayrılıb. ]]> Mehemmed Wed, 29 Apr 2026 18:20:21 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18215 https://manera.az/index.php?newsid=18215 ]]>

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Coğrafiya fakültəsində “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində “Peyk məlumatlarının şəhərsalma və kadastr işində tətbiqi” mövzusunda ustad dərsi keçirilib. Ustad dərsini “Azərkosmos”un Coğrafi İnformasiya Sistemləri (CİS) Mərkəzinin məhsulun inkişafı üzrə böyük mütəxəssisi Elman Ələsgərov aparıb.

Coğrafiya fakültəsinin dekanı, professor Məqsəd Qocamanov müasir dövrdə şəhərsalma və kadastr işinin təşkilində peyk məlumatlarından istifadənin vacibliyini qeyd edib. O, bu sahədə peyk müşahidəsi, məsafədən zondlama və coğrafi informasiya sistemlərinin tətbiqinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Elman Ələsgərov çıxışında peyk məlumatlarının xüsusiyyətləri, əldə olunmuş təsvirlərin geoinformasiya texnologiyaları vasitəsilə emalı, eləcə də şəhərsalma və şəhərlərin planlaşdırılmasında tətbiqi barədə ətraflı məlumat verib. Müasir peyklərin Yer səthini müşahidə imkanları və real vaxt rejimində təhlillərin aparılmasının üstünlükləri diqqətə çatdırılıb.

Qeyd olunub ki, peyk məlumatları şəhərsalma və kadastr sahəsi ilə yanaşı, şəhərlərin ekoloji mühitinin monitorinqi, təbii hadisələrin və fəlakətlərin təsirlərinin öyrənilməsi, həmçinin infrastruktur sıxlığının yaratdığı istilik adaları (UHI) effektinin tədqiqində effektiv vasitədir. Təqdimatda geoməkan texnologiyaları, qlobal və regional peyk naviqasiya sistemləri, kadastr xəritələri və termal təsvirlər barədə də məlumat verilib.

Elman Ələsgərov “Azərkosmos”un müxtəlif istiqamətlərdə peyk məlumatlarından istifadə üzrə həyata keçirdiyi layihələrdən bəhs edib, tələbələrin ixtisasları üzrə təcrübə proqramlarında iştirak imkanlarını diqqətə çatdırıb və qurum tərəfindən hər il təşkil olunan Yerin məsafədən müşahidəsi üzrə müsabiqə haqqında məlumat verib.

Elmi seminarda professor Məqsəd Qocamanov, dosentlər Saleh Nağıyev, Ramiz Əhlimanov, İradə Əliyeva, baş müəllim Mübariz Orucov və digər iştirakçılar mövzunun aktuallığını qeyd edib, təqdim olunan metodik yanaşmanın innovativ xarakter daşıdığını vurğulayaraq bu istiqamətdə elmi tədqiqatların davam etdirilməsini tövsiyə ediblər. ]]> Mehemmed Sun, 19 Apr 2026 11:01:23 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18210 https://manera.az/index.php?newsid=18210 ]]>
Tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə martın 9-da keçirilmiş buraxılış imtahanının nəticələri elan olunub.

Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) məlumat yayıb.

İmtahanda iştirak edən 11-ci sinif şagirdləri verilmiş keçidə daxil olaraq iş nömrəsi (8 rəqəmli şagird kodu) və şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin nömrəsindən (və ya FİN kodundan) istifadə etməklə öz imtahan nəticələri, cavab vərəqinin qrafik təsviri, qapalı tipli tapşırıqların doğru cavabları, həmçinin hər bir ətraflı yazılı cavab tələb edən açıq tipli tapşırıq üzrə qiymətləndirmə meyarları (tapşırığın ehtimal olunan doğru cavabları, həlli, qiymətləndirmə şkalası və yazı işi nümunələri) ilə tanış ola bilərlər. İmtahan iştirakçıları iş nömrələrini buradan öyrənə bilərlər.

Şagirdlər imtahan nəticələri haqqında məlumatı (hər fənn üzrə ümumi balı), həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni (8 rəqəmli şagird kodunu) 7727 nömrəsinə göndərməklə də öyrənə bilərlər.

Yazı işlərinin (açıq tipli tapşırıqların cavabları) yoxlanılması prosesi onlayn şəkildə həyata keçirilib. Belə ki, hər marker yoxlama prosesinə öz evindən qoşularaq proqramın onun kompüterinə təsadüfi göndərdiyi işləri yoxlayıb. Qeyd edək ki, onlayn yoxlama prosesində üztanıma texnologiyası tətbiq edilib və yoxlama prosesinin bütün tələblərinə (meyarların təkmilləşdirilməsi, işlərin şifrələnməsi, markerlərin hər tapşırıq üzrə yoxlamadan əvvəl kalibrləmədə iştirak etməsi, yoxlama ərzində "seeding" (markerlərə sayıqlığı itirməmək üçün əvvəlcədən hazırlanan və kalibrə edilən sualların mütəmadi olaraq göndərilməsi) prosesinin tətbiqi, işlərin markerlərə proqram tərəfindən təsadüfi göndərilməsi, imtahan protokollarının araşdırılması və s.) əməl olunub.

Yazı işlərinin onlayn yoxlanılması üçün proqram təminatı Dövlət İmtahan Mərkəzinin mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanıb.

Qeyd edək ki, buraxılış imtahanında şagirdlərə tədris dili fənnindən 10 yazılı cavab tələb edən açıq və 20 qapalı, riyaziyyat fənnindən 7 yazılı cavab tələb edən açıq, 5 kodlaşdırılan açıq, 13 qapalı, xarici dil fənnindən 7 yazılı cavab tələb edən açıq və 23 qapalı tipli tapşırıq olmaqla ümumilikdə 85 tapşırıq təqdim olunur. Bu mərhələdə fənlərinin hər biri üzrə toplanıla biləcək maksimal bal 100 olmaqla, ümumilikdə 300 baldır. Balların hesablanması qaydası ilə linkdəki faylda tanış ola bilərsiniz.

Bu imtahanda iştirakı nəzərdə tutulan 58139 nəfərdən 393 nəfər imtahana gəlməyib. İmtahan qaydalarını pozduğu üçün 12 nəfər imtahandan xaric olunub.

İmtahan iştirakçıları arasında 2 nəfər – Abşeron rayonu Ceyranbatan qəsəbəsi 1 saylı orta məktəbin məzunu Həsənli Aydın Çingiz oğlu və Bakı şəhəri, 289 saylı orta məktəbin (“Zəngi” liseyi) məzunu Qurbanov Muhammedali Əhməd oğlu 300 bal toplamaqla ən yüksək nəticəni göstərib.

Bundan əlavə, ADA məktəbinin ingilis dilində tədris alan məzunu Fərəcov Mikayıl Elşən oğlu 200 bal toplamaqla ən yüksək nəticəni göstərib. Qeyd edək ki, fərqli dildə tədris aparılan məktəblərin məzunları 2 fənn (riyaziyyat və xarici dil) üzrə imtahan verir və maksimal toplaya biləcəkləri bal 200-dür.

İmtahan nəticələri ilə bağlı müraciətlərə baxılması üçün DİM-də Apellyasiya Komissiyası fəaliyyət göstərəcək. Apellyasiya Komissiyasına müraciət etmək istəyənlər 20 aprel saat 10:00-dan 22 aprel saat 17:00‑dək DİM-in saytında yerləşdiriləcək elektron ərizəni doldurmaqla qeydiyyatdan keçə bilərlər. Göstərilən müddət ərzində qeydiyyatdan keçməyənlər sonradan Apellyasiya Komissiyasına müraciət edə bilməyəcəklər. Elektron ərizədə haqqında müraciət edilən tapşırığın nömrəsi seçilməli, onunla bağlı müraciətin məzmunu yazılmalı və meyarın hansı bəndinə uyğun hesab edildiyi göstərilməlidir. Elektron ərizədə müraciətin məzmunu qeyd olunmadığı halda ərizə qəbul edilmir və həmin müraciət araşdırılmır. Apellyasiya prosesi aşağıdakı ardıcıllıqla aparılır:

Apellyasiya Komissiyası tərəfindən haqqında müraciət olunan bütün işlər araşdırılır;

Şagirdlərin müraciət etdikləri tapşırıqlar üzrə ekspert rəyi (yazılı şəkildə) apellyasiya ərizələrinə əlavə edilir;

Şagirdlərin apellyasiya ərizələrində qeyd etdikləri telefon nömrəsinə apellyasiya prosesinin başa çatması ilə bağlı “sms” göndərilir.

Bundan sonra şagirdlər apelyasiya.dim.gov.az saytında ərizələrinə daxil olaraq apellyasiyanın nəticəsi ilə tanış ola və ekspert rəyini oradan çap edə bilərlər.

Cavab vərəqində təlimata uyğun olmayan formada qeyd olunmuş cavablar, o cümlədən cavabın optik qurğu tərəfindən səhv kimi nəzərə alınması ilə nəticələnən düzəlişlərlə (məsələn qapalı sualda iki dairənin qaralanması və s.) bağlı müraciətlərə baxılmayacaq.

Apellyasiya Komissiyasına müraciət etməmişdən əvvəl şagirdlər DİM-in saytında, imtahan nəticələri ilə bağlı səhifədə öz nəticələri, cavab vərəqinin qrafik təsviri, hər bir açıq tipli tapşırıq üzrə qiymətləndirmə meyarları ilə, həmçinin tapşırıqların şərti və izahlarla (https://eservices.dim.gov.az/ejurnal/) tanış ola bilərlər. Ötən imtahanların təcrübəsi göstərir ki, apellyasiya üçün ərizə yazanların təqribən 15%-i ümumiyyətlə tapşırığa cavab verməyib və ya öz cavabı ilə mümkün doğru cavabları, qiymətləndirmə şkalasını müqayisə edib tanış olmadan komissiyaya müraciət ediblər. Abituriyentlərin nəzərinə çatdırırıq ki, bu tip müraciətlərə baxılmayacaq. ]]> Mehemmed Sat, 18 Apr 2026 09:04:28 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18208 https://manera.az/index.php?newsid=18208 ]]>
18 aprel 2015-ci ildə fəaliyyətə başlayan Manera.az saytının yaranmasının 11-ci ildönümü tamam olur.

Yarandığı gündən etibarən təhsil, ədəbiyyat və mədəniyyət istiqamətində oxucularına dolğun, maraqlı və dəyərli materiallar təqdim etməyi qarşısına məqsəd qoyan Manera.az ötən 11 il ərzində özünəməxsus media platforması kimi formalaşıb.

Bu illər ərzində saytımız müxtəlif mövzularda analitik yazılar, müsahibələr, ədəbi nümunələr, mədəniyyət xəbərləri və maarifləndirici materiallarla oxucuların görüşünə gəlib. Manera.az hər zaman milli-mənəvi dəyərlərə, maarifçiliyə, ədəbi və mədəni düşüncənin inkişafına xidmət etməyi əsas prinsiplərindən biri hesab edib.

11 illik fəaliyyət yolunda bizimlə olan bütün oxucularımıza, müəlliflərimizə, tərəfdaşlarımıza və dostlarımıza təşəkkür edirik.

Qeyd edək ki, Manera.az bundan sonra həm yeni dizaynda və maraqlı mətnlərlə təhsil, mədəniyyət və ədəbiyyat sahəsinə xidmət göstərəcək, həm də media tərəfdaşı kimi fəaliyyətini davam etdirəcək. ]]> Mehemmed Sat, 18 Apr 2026 08:23:08 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18198 https://manera.az/index.php?newsid=18198 ]]>
Təhsil səviyyəsi bir ölkənin inkişafı və gələcəyi üçün ən vacib faktorlardan biridir. Yüksək təhsil səviyyəsi insan kapitalının keyfiyyətini artıraraq iqtisadi inkişafı sürətləndirir və sosial rifahı təmin edir. Bu yazıda təhsil səviyyəsi yüksək olan 10 ölkəni araşdıracaq və onların bu uğurları necə əldə etdiyini öyrənəcəyik. Hər bir ölkənin təhsil sisteminin fərqli xüsusiyyətlərini və ən yaxşı təcrübələrini incələyəcəyik.


1. Finlandiya
Finlandiya təhsil sahəsində dünya liderlərindən biridir. Bu ölkənin təhsil sistemi tələbələrin fərdi bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlmişdir. Müəllimlər yüksək ixtisaslı və motivasiyalıdır, bu da təhsil keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir. Finlandiyada məktəblər pulsuzdur və hökumət təhsil sistemini maliyyələşdirmək üçün əhəmiyyətli vəsait ayırır. İnteraktiv və tələbəyönümlü dərs metodları ilə tələbələr analitik düşünmə və problem həll etmə bacarıqlarını inkişaf etdirirlər. Finlandiyanın təhsil sisteminin digər üstünlükləri arasında məktəblərin yüksək texnoloji təchizatı və inklüziv təhsil modelinin olması göstərilə bilər.

2. Yaponiya
Yaponiya təhsil sahəsində intizam və texnologiyanın mükəmməl birləşməsi ilə tanınır. Yapon məktəblərində tələbələrə məsuliyyət və intizam öyrədilir. Müasir texnologiyaların geniş istifadəsi tələbələrin təhsil prosesinə daha çox maraq göstərməsinə və onların elmi sahədə uğur qazanmalarına imkan yaradır. Yaponiya elmi və texnoloji nailiyyətləri ilə dünya səviyyəsində tanınır və bu, təhsil sisteminin əsas komponentlərindən biridir. Burada həmçinin müəllimlərin davamlı peşə inkişafı üçün şərait yaradılır və tələbələrin təcrübəyə əsaslanan öyrənməsi təşviq edilir.

3. Kanada
Kanada təhsil sahəsində inklüzivlik və yüksək keyfiyyət standartlarına sahibdir. Burada hər kəsin bərabər təhsil alma hüququ var və təhsil sistemi müxtəlif mədəniyyətlərə və dillərə hörmətlə yanaşır. Kanada universitetləri dünya reytinqlərində yüksək yerlər tuturlar və buradakı təhsil proqramları beynəlxalq səviyyədə tanınır. İnteraktiv tədris metodları və tələbə mərkəzli yanaşma tələbələrin daha effektiv öyrənməsini təmin edir. Kanada təhsil sistemi həm də tələbələrin tədqiqat və yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib.

4. Sinqapur
Sinqapur təhsil sahəsində struktur və mükəmməllik üzrə nümunəvi bir ölkədir. Bu ölkənin təhsil sistemi tələbələrin akademik və praktiki bacarıqlarını balanslı şəkildə inkişaf etdirməyə yönəlmişdir. Sinqapur PISA testlərində yüksək nəticələr göstərir və bu, təhsil sisteminin səmərəliliyini təsdiq edir. Burada təhsil müəssisələri yüksək standartlara malikdir və müəllimlər daimi olaraq ixtisaslarını artırırlar. Sinqapurda təhsil tələbələrin qlobal miqyasda rəqabət qabiliyyətini artırmağa yönəlib.

5. Almaniya
Almaniya təhsil sahəsində peşə təhsili və innovasiya ilə tanınır. Burada tələbələr peşə təhsili proqramları vasitəsilə iş həyatına hazırlıq görürlər. Almaniya universitetləri, elmi tədqiqat və texnoloji yeniliklər sahəsində dünya liderlərindən biridir. Təhsil sistemində həmçinin tələbələrin praktik bacarıqlarını inkişaf etdirmək üçün geniş imkanlar yaradılmışdır. Almaniyada təhsil tələbələrin innovativ düşünmə və yaradıcılıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirməyə yönəlib.

6. İsveçrə
İsveçrə iki pilləli təhsil sistemi və elmi tədqiqat sahəsində yüksək standartlara malikdir. Bu ölkənin təhsil sistemi həm akademik, həm də peşəkar bacarıqların inkişafını təmin edir. İsveçrə universitetləri dünya reytinqlərində yüksək yerlər tuturlar və burada tələbələrə geniş elmi tədqiqat imkanları yaradılır. Təhsil sistemində tələbələrin praktiki təcrübə qazanması və iş həyatına hazırlıq görməsi ön plandadır. İsveçrə təhsil sahəsində innovasiya və yüksək keyfiyyət standartlarına malikdir.

7. Avstraliya
Avstraliya çoxkulturalizm və beynəlxalq tələbələr üçün cəlbedici təhsil mühitinə malikdir. Bu ölkənin təhsil sistemi tələbələrin müxtəlif mədəniyyətlərə və dillərə hörmətlə yanaşır və onların akademik bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib. Avstraliya universitetləri dünya reytinqlərində yüksək yerlər tuturlar və burada təhsil proqramları beynəlxalq səviyyədə tanınır. Təhsil sistemi, həmçinin tələbələrin tədqiqat və yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib. Avstraliya təhsil sahəsində inklüzivlik və yüksək keyfiyyət standartlarına malikdir.

8. Cənubi Koreya
Cənubi Koreya yüksək akademik standartlar və disiplin ilə tanınır. Bu ölkənin təhsil sistemi tələbələrin akademik və praktiki bacarıqlarını balanslı şəkildə inkişaf etdirməyə yönəlib. Cənubi Koreya PISA testlərində yüksək nəticələr göstərir və bu, təhsil sisteminin səmərəliliyini təsdiq edir. Burada təhsil müəssisələri yüksək standartlara malikdir və müəllimlər daimi olaraq ixtisaslarını artırırlar. Cənubi Koreyada təhsil tələbələrin qlobal miqyasda rəqabət qabiliyyətini artırmağa yönəlib.

9. Hollandiya
Hollandiya interaktiv tədris metodları və tələbəyönümlü yanaşma ilə tanınır. Bu ölkənin təhsil sistemi tələbələrin analitik düşünmə və problem həll etmə bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib. Hollandiya universitetləri dünya reytinqlərində yüksək yerlər tuturlar və burada təhsil proqramları beynəlxalq səviyyədə tanınır. Təhsil sistemi, həmçinin tələbələrin tədqiqat və yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib. Hollandiya təhsil sahəsində innovasiya və yüksək keyfiyyət standartlarına malikdir.

10. Norveç
Norveç pulsuz təhsil və bərabərlik prinsipləri ilə tanınır. Bu ölkənin təhsil sistemi hər kəsin bərabər təhsil alma hüququnu təmin edir və təhsil müəssisələri yüksək standartlara malikdir. Norveç universitetləri dünya reytinqlərində yüksək yerlər tuturlar və burada təhsil proqramları beynəlxalq səviyyədə tanınır. Təhsil sistemi, həmçinin tələbələrin tədqiqat və yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirməyə yönəlib. Norveç təhsil sahəsində inklüzivlik və yüksək keyfiyyət standartlarına malikdir.


#Təhsil #Dünya ]]> Mehemmed Mon, 13 Apr 2026 10:49:04 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18193 https://manera.az/index.php?newsid=18193 ]]>
Manera.az Türkiyənin Hacettepe Universitetinin magistratura üzrə məzunu, tədqiqatçı Mənzər Süleymanovanın
"Azərbaycan təhsilinin təkamül strategiyası: Tarixi təcrübədən müasir yeniliklərə" adlı məqaləsini təqdim edir:

Giriş: Milli Maarifçilik İrsi İnnovasiyaların Təməli Kimi

Təhsil hər bir dövlətin gələcəyinin formalaşmasında əsas sahələrdən biridir və Azərbaycan bu sahədə tarixi təcrübəyə söykənən ardıcıl inkişaf modeli formalaşdırmışdır.

Azərbaycanın təhsil tarixi sadəcə xronoloji hadisələr silsiləsi deyil, milli kimliyin və dövlətçilik şüurunun inkişaf trayektoriyasıdır. XIX-XX əsrlər Azərbaycan maarifçilik hərəkatının formalaşdırdığı ziyalı nəslin görkəmli nümayəndələrindən olan Hacı Rəhim Əfəndi kimi şəxsiyyətlərin fəaliyyəti bu günün müasir təhsil islahatları üçün mənəvi və intellektual təməl rolunu oynayır. O dövrün savadsızlıqla mübarizə və kütləvi maariflənmə missiyası, bu gün "rəqəmsal savadlılıq və qlobal rəqabət" hədəfləri ilə yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Bu təkamül prosesi göstərir ki, Azərbaycan təhsili öz tarixi köklərinə sadiq qalaraq, qlobal çağırışlara çevik adaptasiya olunan bir model formalaşdırır.

Dövlət Siyasəti və İnsan Kapitalının İnkişafı

Azərbaycanın müasir inkişafının əsas istiqamətlərindən biri təhsil sahəsidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan təhsil strategiyası, müasir dövrdə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə keyfiyyətcə yeni bir müstəviyə keçmişdir. Təhlillər göstərir ki, dövlət proqramları ( Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramı, "Yüksəliş" müsabiqəsi və s.) sadəcə kadr hazırlığı deyil, həm də ölkənin "beyin bankı"nın yenilənməsi məqsədini daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin 26 iyul 2019-cu il tarixli sərəncamı ilə “Yüksəliş” müsabiqəsi təsis edilmişdir. Müsabiqənin əsas məqsədi intellektual səviyyəsi və idarəçilik keyfiyyətləri yüksək olan perspektiv rəhbər şəxslərin müəyyən edilməsi, dəstəklənməsi və ölkədə kadr ehtiyatı bankının yaradılmasıdır.

COP29 və Təhsildə Yeni Hədəflər

Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransı -COP29, ölkənin təhsil sisteminə strateji yeniliklər gətirmişdir. Bu tədbir Azərbaycan təhsilinə beynəlxalq standartları inteqrasiya etmək, gəncləri qlobal iqlim problemləri ilə bağlı məlumatlandırmaq və ölkənin ekoloji gələcəyinə müsbət təsir göstərmək üçün geniş imkanlar yaratmışdır . Hazırda məktəblərdə iqlim savadlılığı, yaşıl düşüncə və bərpa olunan enerji mövzularının dərslərə inteqrasiyası dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir.
Bu istiqamətdə əsas tətbiqlər aşağıdakılardır:
• Təhsil proqramlarına “Yaşıl bacarıqlar” (Green Skills) modullarının daxil edilməsi
• Ekoloji savadlılığın və “yaşıl düşüncə” tərzinin bütün təhsil pillələrində təşviqi
• Bərpa olunan enerji və iqlim dəyişikliyi mövzularının praktiki tədrisi.
COP29 tədbiri təhsilə həm yeni tədris mövzularını əlavə etdi, həm də gənclərdə qlobal məsuliyyət hissini gücləndirdi. Bu yanaşma göstərir ki, təhsil yalnız bilik ötürən mexanizm deyil, eyni zamanda məsuliyyətli və qlobal düşüncəyə malik vətəndaşlar yetişdirir.

Texnoloji Sıçrayış: STEAM və Süni İntellekt (AI)

STEAM layihəsinin genişlənməsi Azərbaycan təhsilində "nəzəriyyədən praktikaya" keçidin ən uğurlu təhlil nümunəsidir.
Məqsəd: Tələbələrdə
• Tənqidi və yaradıcı təfəkkür
• Əməkdaşlıq
• Effektiv ünsiyyət
• Problemlərin həllinə innovativ yanaşma
kimi 21-ci əsr bacarıqlarını inkişaf etdirməkdir. Layihə həmçinin tələbələrin müasir texnologiyalara uyğunlaşmasını sürətləndirmək və İKT avadanlıqları, robototexnika, 3D modelləşdirmə və mühəndislik kimi innovativ vasitələrdən istifadə bacarıqlarını artırmaq məqsədi daşıyır. Bu yanaşma təkcə biliklərin ötürülməsi ilə məhdudlaşmır, həm də tələbələrin gələcəkdə öz icmalarına töhfə verə biləcək düşüncə, təşəbbüskarlıq və liderlik bacarıqlarını inkişaf etdirməyi hədəfləyir.
Tədqiqatlar və beynəlxalq qiymətləndirmə xalları da bu istiqamətdəki islahatların zəruriliyini elmi şəkildə əsaslandırır. Məsələn, OECD-nin açıqladığı son PISA (2022) nəticələrinə görə, Azərbaycan (Bakı) şagirdlərinin riyaziyyat və oxu bacarıqları üzrə göstəriciləri region ölkələri ilə müqayisədə orta səviyyədə qərarlaşıb. Bu statistik mənzərə STEAM layihələrinin və innovativ təhsil metodlarının bütün ölkə miqyasında genişləndirilməsinin sadəcə bir seçim deyil, strateji bir ehtiyac olduğunu göstərir.
Süni İntellektin (AI) təhsilə daxil olması isə növbəti böyük dalğadır. Dünyada təhsil prosesi süni intellekt (AI),rəqəmsal laboratoriyalar və məsafəli öyrənmə modelləri ilə zənginləşir. Azərbaycan bu sahədə aşağıdakı istiqamətlər üzrə sürətlə inkişaf edir:
• AI dəstəyi ilə tədris
• Virtual laboratoriyalar
• Məsafəli öyrənmə platformaları.
Regional məktəblərdə rəqəmsal infrastrukturun gücləndirilməsi, bu texnoloji imkanların bütün ölkə üzrə bərabər paylanmasını təmin edəcək əsas amildir.

Nəticə:

Azərbaycan təhsili "dünən"in zəngin maarifçilik ənənələrindən güc alaraq, "bu gün"ün institusional islahatlarını həyata keçirir və "sabah"ın yüksək texnoloji dünyasına hazırlaşır. Bu inkişaf modelinin uğuru tarixi vərəsəliklə innovasiyaların harmonik sintezindədir.
Tarixi ənənələrə əsaslanan milli təhsil modeli müasir innovasiyalarla zənginləşərək, gənc nəsli qlobal rəqabətə və Dördüncü Sənaye İnqilabının (Sənaye 4.0) gətirdiyi yeni əmək bazarının tələblərinə hazırlayır.
Tövsiyə olunur:
• Müasir STEAM və AI laboratoriyalarının regional mərkəzlərdə (rayonlarda) sayının artırılması.
• Gənclərin beynəlxalq proqramlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi
• Təhsildə iqlim savadlılığı bütün məktəblərdə tətbiq olunması

Qeyd:
Bu yazı AVCİYA-nın Hacı Rəhim Əfəndi adına Təhsil Laboratoriyasının “AZƏRBAYCANDA TƏHSİL: DÜNƏN, BU GÜN, SABAH” mövzusu üzrə təşkil etdiyi yazı müsabiqəsi üçündür.

Manera.az

]]> Mehemmed Sun, 12 Apr 2026 16:02:46 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18189 https://manera.az/index.php?newsid=18189 ]]>
Bu gün Bakı şəhərinin Sabunçu (I hissə), Xəzər (I hissə), Yasamal, Binəqədi rayonlarında, Sumqayıt (I hissə),Gəncə (II hissə), Mingəçevir şəhərlərində, Abşeron (I hissə), Daşkəsən, Şəmkir (II hissə), Qazax, Qəbələ, Oğuz, Lənkəran (II hissə), Cəlilabad (I hissə), Masallı (I hissə), Beyləqan, Füzuli (o cümlədən M.Uluqbəy adına 1 nömrəli 12 aprel tam orta məktəb), Zəngilan (Ağalı kənd tam orta məktəbi), Cəbrayıl (M.Mehdizadə adına tam orta məktəb), Ağdaş, Ağsu, Qobustan, Sabirabad (I hissə), Neftçala, Şirvan, Xaçmaz (I hissə), Quba (I hissə) rayonlarında, eləcə də tədrisi ingilis dilində aparılan ümumtəhsil müəssisələrinin şagirdləri üçün buraxılış imtahanı keçirilib.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən Modern.az-a verilən xəbərə görə, imtahan keçirilən şəhər və rayonlarda ümumilikdə 216 imtahan binası, 3837 imtahan zalı ayrılıb. İmtahanların idarə olunmasına 627 imtahan rəhbəri və ümumi rəhbər, 4800 nəzarətçi, 701 buraxılış rejimi əməkdaşı (mühafizə) və 216 bina nümayəndəsi ayrılıb.

İmtahanda 52687 şagirdin iştirakı gözlənilirdi.

İmtahanda 34 nəfər sağlamlıq imkanları məhdud (gözdən əlil, serebral iflic, eşitmə əngəlli və digər) şagird də iştirak edib. Onların rahat şəkildə imtahan verməsi üçün imtahan binalarında xüsusi zallar ayrılıb, orqanizmin funksiyalarının 81-100 faiz pozulmasına görə gözdən əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə isə fərdi nəzarətçilər təyin edilib. Hərəkət məhdudiyyətli şagirdlərin bina və zala daxil olması və hərəkəti üçün də şərait yaradılıb. Bundan əlavə, sağlamlıq imkanları məhdud iştirakçılar üçün ayrılan nəzarətçilərlə xüsusi təlim keçirilib.

İmtahanda iştirak etmək üçün tələb olunan sənədləri qaydasında olmayan - şəxsiyyət vəsiqəsini evdə unudan, şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti ilə imtahana gələn və ya vəsiqəsində şəkli olmadığı üçün məktəbdən verilən şəkilli arayışı özü ilə gətirməyən şagirdlər də olub.

Növbəti imtahanlarda iştirak edəcək şagirdlərə bir daha xatırladırıq ki, sənədləri ilə diqqətli olsunlar. İmtahana gələrkən buraxılış vərəqəsini, şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin əslini (şəxsiyyət vəsiqəsində şəkli olmayan şagirdlər digər sənədlərlə yanaşı, təhsil müəssisəsi tərəfindən verilmiş və fotoşəkilləri yapışdırılmış arayışı (arayışa şagirdin 3x4sm ölçülü şəkli yapışdırılır və şəkil möhürlə təsdiqlənir)) gətirməyi unutmasınlar.

İlkin məlumatlara əsasən, 3 nəfərdə mobil telefon aşkar edildiyi üçün imtahandan xaric olunub və araşdırma aparılacaq.

Aprelin 13-dən etibarən DİM-də imtahan protokollarının və cavab vərəqlərinin emalına başlanılacaq.

İmtahanda istifadə olunan yazılı cavab tələb edən açıq tipli tapşırıqların yoxlanılması vaxt tələb etdiyindən nəticələrin yaxın 5 həftə ərzində elan olunması nəzərdə tutulur.

Qeyd edək ki, imtahan başa çatdıqdan sonra iştirakçılara sual kitabçalarını özləri ilə aparmağa icazə verilib.

İmtahanda istifadə edilmiş test tapşırıqlarının (qapalı və kodlaşdırıla bilən açıq tipli) düzgün cavabları sabah gün ərzində Dövlət İmtahan Mərkəzinin saytına yerləşdiriləcək.
]]> Mehemmed Sun, 12 Apr 2026 15:35:40 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18179 https://manera.az/index.php?newsid=18179 ]]>
Aprelin 7-də Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində (ADPU) “Təhsildə menecment və yeni təlim texnologiyaları” mövzusunda magistrantların IX respublika elmi konfransı işə başlayıb.

Bu barədə Manera.az-a ADPU-dan məlumat verilib.

Plenar iclasda çıxış edən ADPU-nun rektoru, konfransın Təşkilat Komitəsinin sədri professor Cəfər Cəfərov qeyd edib ki, universitetdə ənənəvi olaraq keçirilən magistrantların respublika elmi konfransları Elm Gününə həsr olunur və builki tədbir ADPU-nun 105 illik yubileyi ilə əlamətdardır. Rektor çıxışında vurğulayıb ki, Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan təhsil siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir, ölkədə elm və təhsilin inkişafına xüsusi diqqət göstərilir. Bu diqqət və qayğının nəticəsi olaraq, ADPU-da son illərdə mühüm islahatlar həyata keçirilir, yeni layihələr icra olunur və universitet inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyur. 2026-cı ilin əvvəlində ADPU ilk dəfə olaraq “QS Dünya Universitetləri Reytinqi Avropa 2026” siyahısında 601-650-ci yerlər intervalında qərarlaşıb. Həmçinin ADPU “QS Avropa 2026”nın Qərbi Asiya regionu üzrə reytinq sıralamasında 140 ali təhsil qurumu arasında 54-cü sırada yer alıb. Rektor, həmçinin universitetdə rəqəmsal inkişaf üzrə fəaliyyət planının hazırlandığını, yeni ixtisaslaşmaların yaradıldığını, beynəlxalq təcrübənin tətbiq olunduğunu və müasir təhsil proqramlarının icrasına başlanıldığını qeyd edib. Diqqətə çatdırılıb ki, 2025-2026-cı tədris ilindən etibarən Azərbaycanda magistratura səviyyəsində bütün ixtisaslaşmalar üzrə tam yeni təhsil proqramları, onlara uyğun olaraq hazırlanmış yeni tədris planları icra olunmaqdadır.

ADPU-nun elm və innovasiyalar üzrə prorektoru, konfransın Təşkilat Komitəsinin sədr müavini professor Asəf Zamanov vurğulayıb ki, müasir dövrdə təhsil yalnız biliklərin ötürülməsi prosesi deyil, eyni zamanda, innovasiyaların, idarəetmə bacarıqlarının və texnoloji yeniliklərin inteqrasiyasını tələb edən mürəkkəb bir sistemdir. Qloballaşan dünyada rəqabətqabiliyyətli insan kapitalının formalaşdırılması təhsildə effektiv menecment və müasir təlim texnologiyalarının tətbiqindən birbaşa asılıdır. Bu baxımdan, konfransın mövzusu strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Magistratura və doktorantura şöbəsinin müdiri, konfransın məsul katibi Rəşad Sadıqov ötən illər də daxil olmaqla statistik məlumatları təqdim edərək bildirib ki, builki konfransda rekord sayda – 492 məruzə, o cümlədən 12 kənar ali təhsil müəssisəsindən 58 məruzə dinləniləcək.

Daha sonra ADPU-nun Ümumi fizika kafedrasının müdiri professor Cahangir Hüseynov və Təhsil menecmenti kafedrasının professoru Müseyib İlyasov çıxış edərək magistrantlara tövsiyələrini çatdırıblar.

Plenar iclasda ADPU-nun magistrantı Aytac Abbasovanın “Pedaqoji kadr hazırlığının strateji idarə olunmasında beynəlxalq təhsil layihələrinin rolu”, BDU-nun magistrantı Ləman Tağıyevanın “PISA 2029 çərçivəsində media və süni intellekt savadlılığının (MAİL) qiymətləndirilməsi” mövzularında məruzələri dinlənilib.

Konfrans işini “Təhsildə strateji idarəetmə”, “İnnovasiyalar və təhsilin keyfiyyəti”, “Təhsildə sosial-psixoloji xidmət”, “Tədrisin müasir problemləri” bölmələri üzrə davam etdirib.

İki gün davam edəcək konfransda 492 məruzə dinləniləcək, müzakirələr aparılacaq. Təşkilat Komitəsinin yekun rəyinə əsasən çapa tövsiyə olunan elmi məruzələr topluya daxil ediləcək. ]]> Mehemmed Tue, 07 Apr 2026 18:31:35 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18157 https://manera.az/index.php?newsid=18157 ]]>
Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən martın 17-də müəllimlik, mühəndislik və hüquq ixtisasları üzrə xarici dövlətlərdə ali təhsil almış şəxslər üçün peşə tanınması üzrə imtahan keçirilib.

Bu barədə Manera.az-a DİM-dən məlumat verilib.

Bildirilib ki, imtahanda iştirak etmək üçün ərizələrin qəbulu Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi tərəfindən aparılıb.

DİM-in elektron imtahanlar korpusunda təşkil olunan imtahan saat 11:00-da başlanıb və 1 saat davam edib.

İmtahanda iştirak etmək üçün qeydiyyatdan keçən 181 nəfərdən 35 nəfər imtahana gəlməyib. İmtahanda 18 nəfər müvəffəqiyyət əldə edib. Namizədlər imtahanı yekunlaşdırdıqda və ya imtahan üçün ayrılan vaxt başa çatdıqda nəticələrlə tanış olmaq imkanına malik olublar. Nəticələr həmçinin DİM-in saytında yerləşdiriləcək.

Qeyd edək ki, imtahanda iştirakçılara 30 test tapşırığı təqdim olunub. Hər doğru cavab bir balla, səhv və ya cavab verilməyən tapşırıqlar sıfır balla qiymətləndirilir. Ərizəçinin imtahanda müvəffəqiyyət qazanması üçün 15 və ya daha yuxarı bal toplaması tələb olunur.

İmtahanın məzmunu ilə bağlı Apellyasiya Komissiyasına müraciət etmək istəyənlər 18 - 19 mart tarixlərində saat 14:00-dan 16:00-dək DİM-də (ünvan: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Akademik Həsən Əliyev küçəsi, 299) ərizə yazmalıdırlar. Ərizəyə ali təhsil haqqında diploma əlavənin (transkriptin) surəti də əlavə edilməlidir. ]]> Mehemmed Tue, 31 Mar 2026 07:47:36 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18133 https://manera.az/index.php?newsid=18133 ]]>
Ali məktəblərə qəbul imtahanının II cəhdinin I mərhələsi mayın 24-ü və iyunun 7-si keçiriləcək.

Bu barədə MANERA.AZ-a DİM-dən məlumat verilib.

Bildirilib ki, II və III ixtisas qrupu üzrə imtahan 24 may, I və IV ixtisas qrupu üzrə isə 7 iyun tarixlərində olacaq.

Həmçinin coğrafiya fənni üzrə əlavə imtahan iyunun 7-si keçiriləcək.

Sözügedən imtahanlara qeydiyyat 16-29 aprel tarixlərində aparılacaq. ]]> Mehemmed Mon, 16 Mar 2026 08:30:01 +0000