https://manera.az/ poeziya - Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=18191 https://manera.az/index.php?newsid=18191 ]]>
Gənc şair Mürşüd Miracın şeirlərini təqdim edirik:


***
Dənizdən gəlirdim
İçimdə su cızıqları
gözlərimin hövzəsində enib qalxan işıq
qollarımda mamır
ayağımda yorğunluq
ketmənlə becərilmiş bitkilər gövdəmdə..

Oğurluq edən Kərbəlayi - Nəcəf bəy Vəzirovun qısa hekayəsi
Prezident Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
Bakıda mart qırğınları - Azərbaycanlıların günahı nə idi?
məni, baldırlarıyla alqışladı sahillər.
"nə olub" deyə qalxıb daşdı çaylar
çünki, varlığımda həm qırılmış, yandırılmış
bir çəkiclə döyülmüşdüm zirinc şivləriylə

deşiklərini ardıcıl qoşalarla bağladığım bağrımda
yanğı və qaz yağları vardı
hıçqırırdım günəşdən oğurladığım alovu
axşamlarım kəndə düşən ac qurd əsəbindəydi
ağzı qanlı qayıdardım hər gecə
dönə-dönə sayardım divardakı qoyunlarımı

***

Mən necə bir naşılıqla gəlmişəm ki bu yaşa
bilməmişəm surətimdə şadyanalıq güdən dünya
mənə xain sevgilidir ya düşmən
halbuki el aşuranı, uşağın kürlük vaxtını bilir
dəniz, ayran olmaq həvəsinə çalxalanmır-
bunu bilir
pul və çörək kəlmələri deyiləndə
o dəm qalxıb geyinilir çust ayağa, şapka başa
Baxmayın siz qanın durğun, heykəllərin etinasız qaldığına
əlin rəsmə yatqın çağı, qıçın rəqsə uyğun bir vaxtı var şübhəsiz
Əminəm ki, öyüd sahibi günlər
bitişən sümük
necə olsa - qəlbimə də öyrədəcək bitişməyi...

***


Toxunan və sökülən bir həyatın ipləridir
çəkdiklərim
ləkələnmiş geyimlərdən ibarətdir mənim
hüznüm
sinəmdə həyəcan, çatladıcı bir məhşər
beynimdə ilahi bir uçurum

Nə gözlənə bilər daha məndən
çiçəyim yolunub, suyum bulanıb
bir ox dəyibsə əgər qəlbimə dəyib
ölüm və ağılar çatladıb məni
elə üzgün bir haldayam - bunlar ayıq
danışılmaz
nə küləklər şəhərində büluğa çatmış olmaq
nə alnımın sümüyünə çırpılmaqda olan ayaz
nə əlimin buzlu qədǝh tutuşu
kar eləməz məndəki bu qaynar eşqi soyutmağa

***

Yollardan gəlirdim
uşaqlığımın təriylə suladığım o lavaş
doydurmurdu heç bir yolçunun qarnını

Şoselərdə qaçan o arxırıncı uşaq
qırıq-qırıq xəttlər -
yollarımda boran, çamur, qar, külək
pencəyimlə örtdüyüm ulduzlu bir şal
sürüşərdi başından
mənsə - çənəmə düyünləyərdim səni
nəyim var atardım boynuna üşümə deyə
o qış
alovu pəncələrimlə sovurdum yolları
qırıldım bir yumurtayla...
yandım, ərimədi sükutumun külçələri
öldüm, ölümün bazıydı dedilər

***

Dağlardan gəlirdim
çiçəyimi yağışın səsiylə aldadıb əzmişdilər.
Bir tappıltı varıydı
qancıq itlərə yapışıq bir geriləmə
mətbəxdəki sürtgəcə
tərəvəz kimi sürtünərək keçdiyim
gecələrdən xəbərsiz idi hər kəs
gölə düşən bir arıyla vızıldatdım bütün
çarəsizliyimi
amma, hər dəfə
içimdə tozanaq.
dəyirmi bir sancıydı təkliyimin çəpər kolları
bir ləvəngiylə doldurdum içimə
ǝrǝb yazılı quşlar uçurdular ömrümü...

***

/https://kulis.az/ ]]> admin Sun, 12 Apr 2026 15:50:21 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18171 https://manera.az/index.php?newsid=18171 ]]>
Çağdaş ədəbiyyatımızda seçilən imzalardan şair, nasir və publisist Aysel Fikrətin bu günlərdə əlamətdar yubiley yaşı qeyd olundu. Bu münasibətlə yubilyara səmimi təbriklərimizi, xoş arzularımızı ünvanlayır, şeirlərindən nümunələri oxuculara təqdim edirik.

Aysel FİKRƏT


Yuxuma da gəlməmişdi bu ömrüm,

Nə Yaradan, nə anam səs etmədi.

Yüz adam yığışıb ev tikdi sözdən,

Heç biri həmin o bir kəs etmədi.


Mənə də yetmədi ömrün get-gəli,

Təyyarə həsrəti, qatar var-gəli.

Madam ki, əvvəldən son ucu bəlli,

Onunçun ardıyca düşüb getmədim.



Yalan ayaq tutdu, gəzdi dörd yanı,

Doğru min ildir ki, gendən boylanır.

Nə sevgi, nə həsrət, nə düz, nə əyri -

Adam bilə-bilə belə aldanır.


Dünya yalan yerdir, doğruya bürün,

Bunu anlayırsan, yəqin bilirsən.

Soyuqdu, buz kəsib vurduğun düyün,

Düyünü çözülməz, necə sürünsən...


Günəşə sevindim - "dəli" dedilər,

Buluda ağladım - "bəlli" dedilər.

İstədim uşaq tək küsüm dünyadan,

"Yaşın gəlib çatıb, əlli...", - dedilər.

lll

Yer-göy guruldadı,

ayrılıq saldı.

Yuxular qarışdı biri-birinə

Anamın gözləri, həsrət yarpağı.

Örtdüm ürəyimi qapı yerinə.


Mən daha gülmürəm, əvvəlki kimi

Əvvəl dilim susdu,

sonra ürəyim.

Durmadan oxunan

nəğmə səsini,

Daha eşitmirəm

Bir gör neylədim.



Bulaq tək çağlayan sevgi də

getdi

Gözünə baxmağa qorxduğum o da

Kimi uydurmuşdum, bir anda itdi

Daha bulud oldum

insan donunda.

Gözümü açandan qorxdum dünyadan,

Ürəyimə daman başıma gəldi.

Mən deyəsən daha,

geriyə baxıb.

Allaha şükür edən

yaşıma gəldim.

lll

Sənin son eşqinin son qığılcımı,

düşdü evimizə, od saldı, bildin?

Sən də hər an gülüb, göz yaşlarını,

uzaqda hər kəsdən gizlincə sildin?


Sənin neçə kərə sevgi sandığın,

Yad külək seli tək tanıdığın var?

Bütün olanların yerində qalan,

Yaran necə olub?

Yenə, ümid var?



Gözündə kədərdən yuva salanlar,

Hərdən döngələrdən çıxır yoluna?

Birdən xəyalların insana dönüb,

Yol getdiyin yerdə girir qoluna?


Sənin də ömründə pillə-pillədir,

Sevgi, dərd, ayrılıq və ondan ötə?

Heç gördünmü sən də insan cildində

Sevdiyin yad kimi yanından ötə?



Sənin də yolunda duman oldumu,

ürəyini didən xatirələrin?

Yaşın necə keçdi, necə qocaldın?

Sən də mənim kimi görə bilmədin?



Sənin son eşqinin, son qığılcımı,

düşdü evimizə, od saldı, bildin?

Sən də hər an gülüb, göz yaşlarını,

uzaqda hər kəsdən gizlincə sildin?

lll

Uça bilsən həyəcandan,

bunun adı ucalmaqsa,

bu dünyada yaşamaqçün

sevinc varsa -

qəm də gərək.



Qollarını qanad kimi yana sərsən,

ayrılığa gücün ilə sinə gərsən,

ruhun zilə çıxan vaxtı fərəhlənsən -

bu nəğmədə

bəm də gərək.


Ömrün başdan-başa yolsa,

bu yollarda çox yorulsan,

deməyib içinə sussan -

kəlmələrin

dəmdə gərək.



Bu dünyada nə işin var?

Bu günün var, keçmişin var.

Gərək deyilsən cahana -

bu nə sirdir? gərəksizsən,

Həm də gərək.

lll

O nağılı məndən yaxşı bilirsən,

Gərək sonu elə bu cür bitirdi.

Hamı vardı nağılın əvvəlində,

Sonra hamı birdən-birə itirdi.


Ağacların şah vaxtıydı o zaman,

Meyvələrin saf vaxtıydı o zaman.

Bəxt gülünün çiçəklənən çağıydı,

Ürəyimin rah vaxtıydı o zaman.



Sən də vardın: qocamandın, böyükdün,

Nə ağrıydın, nə cəzaydın nə yükdün.

Çox sonralar dönüb belimi bükdün,

Sevgimin padşah vaxtıydı o zaman.

lll

Saçlarıma ulduz kimi dən yağıb,

Qocalıram bu dünyanın xətrinə,

Könlüm daha zil ötəni bəm sayır,

Başa düşmür söhbəti nə, xətri nə.


Sıx meşədə bir canavar uladı,

Qoca qarı eşitmədi bilmədi.

Yalqızlığı düşəcəkdi yadına,

Bilmədi ki, göz yaşını silmədi.



Büküb dördkünc gül qoxulu yaylığın,

İtkin düşən balasına səsləndi.

Dağ-dərələr utandılar bu ahdan,

Göy yamaclar göz yaşına süsləndi.


Qaytarırdı quzuları çobanlar,

Yağış yağıb dağ yolunu kəsirdi.

Qocalmağa bir addımdır bu aləm,

Ürəyimdə bir cavan qız pəs edir.


Boz rənginə bürünməmiş bu dünya,

Pəmbələri gözlərindən at getsin.

Yağış yağır, unut bəndi-bərəni,

Pəncərəni möhkəm bağla, yat getsin.

lll

Bulud, necə keçdi ömrün,

Günəş, nə var-nə yox göydə?

Ulduzların kefi kökdü,

Gəl soruşma nə var yerdə.


Nə buluda əlim çatdı,

Nə günəşə, nə ulduza.

Elə belə yaşayıram.

Hər gün uduza-uduza.



Unuduram yavaş-yavaş,

Yerdə məni, göydə məni,

Allah dünyanın başına

Yağış kimi döydü məni.


Bəxt verdi nurun azaltdı,

Ayrılıq yolun uzatdı.

Elə bəxtəvər etdi ki,

Elə bildim söydü məni.


Ayağım izə yad gəlir,

Ömrümə ayrı dad gəlir.

Mən gördüyüm bahar deyil,

Hər gün dadi-bidad gəlir.

lll

Övladı idik iki mələyin

Qardaşlarım

Məlikməmməd,

Məlikəhməd,

Məlikcümşüd,

Bir də mən.

Böyüdük!

Saçlarımdan kəndir düzəltdi anam,

Atam gözlərindən yol çəkdi,

Yola düşdük...

Anam

Arxamızca su atdı.

Su üstünə qayıtdı.

Biz də qayıtdıq.

Üzümüzü yolda qoyub qayıtdıq.

Məlikməmməd qardaşımı

Dumanlıqda, sisdə qoyub qayıtdıq.

İntizarlı gözümüzlə,

Alınmayan arzumuzla.

Bilmədik nə fəsli idi,

Ay göydə qapqara susqun

Qardaşlarım məndən küskün,

Mən qardaşlarımdan küskün.

Qınadıq

Anam atdığı suyunu,

Atam çəkdiyi yolunu.

Qardaşlarım məni

Mən yolları, quyuları.

Bir-birimizə baxmaz olduq.

Anamıza heç baxmadıq.

Onun dərdi insan oldu,

Evimizdə həmişə yad qonaq kimi,

Məlikməmməd cığal oldu.

Şuluq qatdı oyunlara

Nə qoydu ki, nağıl quraq,

Nə də ki dönək nağıla...

Qanadı qırıq mələylər

Bu yarım nağıla yandı.

Yer də, göy də ah eylədi

Göydə almalar qaraldı.

lll

Yuxuma gəlirsən, uğur böcəyim,

İzsiz duyğularda uçub gedirsən.

Mən sənin tərəfə hər can atdıqda,

Sən qanadlarını qucub gedirsən.


Yuxuma gəlirsən, uğur böcəyim,

Bütün arzuları bitirdin, uçdun,

Sənə pıçıltımı özüm eşitdim.

Məni bu dünyada itirdin, uçdun.


Yuxuma gəlirsən, uğur böcəyim,

Qırmızı bəxtinlə, qara xalınla,

Sən bir az yalançı, mən bir az qorxaq.

Çətin bu sevdadan nəsə alına...

Yuxuma gəlirsən, uğur böcəyim...

]]> admin Fri, 03 Apr 2026 16:03:16 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18130 https://manera.az/index.php?newsid=18130 ]]>
Narselina üçün

Birinci dua

I
Ağrılarım çevrilir
minnətdarlıq hissinə,
vəfa borcumdur sənə -
hey səslənir dilimdə
iztirab duaları.

II
Qara payız yelindən
titrədikcə budaqlar,
edam rəqsi başlayır,
yellənir nar ağacı -
yallı gedir son dəfə.

III
Təşəkkür qiyafəli
ah çıxır bu canımdan,
öz xaçını daşıyan
İsa olmuşam indi -
şükranlıq içindəyəm.

IV
Son bahar addım-addım
sürünür bağa sarı -
yaşıl yarpağın üstü
infarktlı ürək kimi
qaralır birdən-birə.

V
Nə yaxşı bu dünyada
günahımın bədəlin
bəxş edib Tanrı mənə,
mümkündürmü ödəmək
ömrümün sonunadək?!

VI
Dolaşır sarı rüzgar
ağacların içində,
gətirdiyi ayrılıq,
bir də ölüm duası -
təsəlli şərabıdır.

VII
Bədənimin hər yeri
sızlayır ehtiramla,
dualar əvəzidir
çəkdiyim iniltilər -
sevincidir qüssənin.

VIII
Sarı-sarı yarpaqlar
qara torpağın üstə
xalı kimi döşənir -
təzim edir nar bağı
ölümün sərdarına.

IX
Günahkar meydanında
açmışam əllərimi -
düşdüyüm bu günaha
duaçıyam min kərə;
şükür, hər bir əzaba.

X
Diksinir qaranlıqda
ağzı sarı budaqlar,
qoparıb, yıxır külək,
neyləsin, çarəsizdir
qurbanlıq quzu kimi.

XI
Axirət evinədək
düşməyəcək dilimdən,
sonuncu nəfəsim də
iztirab duasıtək
çıxacaqdır ağzımdan.

XII
...Vəfa borcumdur sənə,
kədərli xoşbəxtlikdir
iztirab duaları;
bu əzab duaları -
bu savab duaları.

İkinci dua

I
İztirab uzandıqca
acısı şirin olur,
dekabr şaxtasının
altında qalan narın
dadı da şirin olur.

II
İztirab uzandıqca
yol ölçür damarımda,
aramla, damla-damla
yayılır bədənimdə
dövr elədikcə qanım.

III
İztirab uzandıqca
qaralmış bir nar olur -
qarsıyır ürəyimi,
yanğı çıxır içindən,
çevrilib dua olur.

IV
İztirab uzandıqca
ahla dolur nəfəsim,
dualar vərəm kimi
xal salır ciyərimə -
ən yaxın həmdəm kimi.

V
İztirab uzandıqca
kəfənlənib, sarınmış
buludlardan keçirəm,
ağ duaya düşürəm -
duman tutur nar bağın.

VI
İztirab uzandıqca
zaman çıxır məhvərdən,
dəyişir ölçüləri,
bitir Milad erası -
gəlir dua təqvimi.

VII
İztirab uzandıqca
Ay da hər axşam baxır,
nəğmə deyir "Zəbur"dan,
uyuyur ahəng üstə
yaşıl nar ağacları.

VIII
İztirab uzandıqca
Sokratın zəhərindən
mən də içmək istərəm,
onsuz, ömür deyilən
şirin deyilmiş heç də...

IX
İztirab uzandıqca
hər şey mənasız gəlir.
Taleyinə inanıb
külüylə oynadığın
tüstülənir bu ocaq.

X
İztirab uzandıqca
şirə çıxır canından,
bəxtin də qışa dönür -
çürüyürsən qaralmış
nar qabığı içində.

XI
İztirab uzandıqca
Susmağa çatır gücüm,
əzaba sevinirsən,
taleyinə baş əyib,
ölümə "can" deyirsən.

Üçüncü dua

I
Nədir məni incidən,
İçin-için göynədən?!
Üzüntüdür, ağrıdır -
sevdalı iztirabdır.

II
Çat verib qabığından
qan sızır yanağından;
soyuqdur, noyabrdır -
sevdalı iztirabdır.

III
Yoxdu sevincdən əsər;
ölüm çıraqla gəzər,
ulduzlar yuxudadır -
sevdalı iztirabdır.

IV
Gecənin bir aləmi
gəlir şərabın dəmi;
nar şərabı duadır -
sevdalı iztirabdır.

V
Nisgil deşir bağrımı;
canım daha ağrımır,
ayrılıq bir yaradır -
sevdalı iztirabdır.

VI
Yarısarı budaqlar,
yarıyaşıl yarpaqlar,
nar ömrü də yarıdır -
sevdalı iztirabdır.

VII
Meh tutanda nar bağın
tez aldadır yarpağı;
uçuşu bir yalandır -
sevdalı iztirabdır.

VIII
Əllərimi bu axşam
qaranlığa açmışam,
dua son yalvarışdır -
sevdalı iztirabdır.

IX
Qorxduğum bağa gəlir,
ürək durur, təntiyir;
qanım yaman qaradır -
sevdalı iztirabdır.

X
Ömürdən nə qalırsa,
sevdalı iztirabdır;
bitir, sona çatırsa,
sevdalı iztirabdır.

Dördüncü dua

I
Çəkdiyim bu iztirab
hədər deyil, biləsən.
Bu da bir xoşbəxtlikdir,
kədər deyil, biləsən.

II
Naşükürlük etmirəm,
üstəlik, minnətdaram,
ahu-zarlar içində
yaxşı ki, mən də varam.

III
Tökülmüş yarpaqları
nar ağacın göynədir,
onunku da duadır -
budaqları göydədir.

IV
Verdiyin bu iztirab
azar deyil, biləsən.
yatdığım qara torpaq
məzar deyil, biləsən.

V
Axşamdan düşən şehin
damlası var, iki cüt -
narın yanaqlarında
göz yaşı əvəzinə.

VI
Bəlkə qəza-qədərdir
səndən gələn hər nə var?!
yəqin əlindən keçib
alnımda yazılanlar.

VII
Alovu, közərtisi
heç dayanmır, sozalmır;
qəfil güllə yeridir,
giziltisi azalmır.

VIII
Sərçənin dimdiyi var
qismətində ağ narın,
rəngi qaçıb qorxudan;
içindən ağ qan sızır.

IX
Ürək yazır bunları,
əlim deyil, biləsən.
iztirabın betərdir,
ölüm deyil, biləsən.

Beşinci dua

I
Gözə gəldi bu sevda;
fəqət, kimsə bilmirdi.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

II
Nə üzüntü varıydı,
nə intizar bilirdim,
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

III
Toxunub məst olurdum;
dodaqların narıydı.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

IV
Ömür sərxoş keçirdi;
qırmızı şərabıydı.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

V
Ürək döyüntülərim
əllərinə köçmüşdü.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

VI
Göyərçin barmaqların
qanadlanıb uçmuşdu.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

VII
Allanan yanaqların
ləçəkləriydi narın.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

VIII
Gözləri açılmamış
tez apardı baharı.
(Qara rüzgar gətirdi
həsrətin qarasını.)

Altıncı dua

I
Bu yaz çox ağır gəldi,
qızarmadı yanağı -
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam,
bəxtimiz də eynidir.

II
İşartı yox bir damcı,
günahdır ümidlənmək;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.
Mən də nar ağacıyam,
bu adamlar içində.

III
Qaranlığı gecənin
kəsib yenə yolumu;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam,
zülmətin ortasında.

IV
İndi nə işıq yanır,
nə də ki, bir it hürür;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam,
yolumda div dayanıb.

V
Sis çoxalıb, ay batıb,
dan yeri heç görünmür;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam
açılmayan səhərdə.

VI
Yay çıxıb gedən gündən
vərəqlənmir, oxunmur;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam,
duadır yarpaqlarım.

VII
Romalı canişinsən
biganəlik hökmündə;
çiçəkləri qaradır,
bar gətirir qapqara.

Mən də nar ağacıyam
iztirab çarmıxında.

Yeddinci dua

I
İztirab olan yerdə
həyat axarsız olur.
(Nizamsız düşür axşam,
gecəyə qüssə dolur.)

II
İztirab olan yerdə
tez saralır yarpaqlar.
(Budaqda nar titrəyir,
tökülür ayrılıqlar.)

III
İztirab olan yerdə
gen gəzirsən hamıdan.
(Şirin olur yalqızlıq,
hamı çıxır yadından).

IV
İztirab olan yerdə
qürub erkən görünür.
(Ömür üzüaşağı
ilan kimi sürünür.)

V
İztirab olan yerdə
nar kolu bəhrə vermir.
(Qısır qalır arzular,
quruyur, pöhrə vermir.)

VI
İztirab olan yerdə
intizar, hey uzanır...
(İntihara zər düşür,
yenə ölüm qazanır.)

Səkkizinci dua

I
Aran şoranlığında
torpaqları andıran,
cadar-cadardır sinəm
iztirabın əlindən.

II
Nar bağında gecələr
budaqlar da dillənər,
şeh ələnər üstündən
iztirabın əlindən.

III
Əzablar həddin keçib,
ölüm sərhəddin keçib;
kar eləmir ölüm də
iztirabın əlindən.

IV
Tez tökülür yarpaqlar,
peşman olur ağaclar,
səslənir Sur indidən -
iztirabın əlindən.

V
Zillət girir araya,
duz səpilir yaraya;
qaysaqlamır irindən,
iztirabın əlindən.

Doqquzuncu dua

I
Toranlıq uzun çəkir,
ağrı qoymur yatmağa,
qəfildən bir yel əsir,
tərpənir nar ağacı;
özünü ovutmağa.

II
Odissey hiyləsiylə
əzab qopmur yaxamdan,
xəzəllərin səsiylə
sovrulur nar ağacı,
yel başlayır axşamdan.

III
Qaralan gözlərimdə
qapqara ay doğulur;
qaranlığın dibində
təntiyir nar ağacı -
qaranəfəs boğulur.

IV
İçində ömür sürmək
lənətlənən taleyin;
yarpaq-yarpaq çürümək,
budaq-budaq qurumaq
oyunuymuş fələyin.

Onuncu dua

I
Lütfüdür bu tanrının
nəsib olur, çəkirəm,
verdiyin hər ağrını
su yerinə içirəm.
(Əzablar dua olur...)

II
Bu iztirab bal dadır;
səndən gələn bəxşişdir,
içimdə od qalanır -
canımdakı vərdişdir.
(Əzablar dua olur...)

III
Dolu vurub qəsd ilə
qara nar tumurcuğun,
baxır elə həsədlə,
kimdənsə kömək umur.
(Əzablar dua olur...)

On birinci dua

I
Ölüm havasındayam...

Dadmışam nar şərabın
İsanın badəsindən.
(Əcəlin iztirabın
bəxtimin kəm yerindən.)

II
Ölüm havasındayam...

Lal axır qara sular;
gümüş tabutlar gedir.
(Göydə qara ulduzlar
məzara yol göstərir.)

On ikinci dua

I
Çox şükür, səndən gələn
iztirab bir qismətdir;
Ölümdən əvvəl gələn
əzab da səadətdir.

Avqust-dekabr, 2025
Bakı-Şabran

Səxavət SAHİL ]]> admin Mon, 16 Mar 2026 07:47:00 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18132 https://manera.az/index.php?newsid=18132 ]]>
MANERA.AZ Mehman Qaraxanoğlunun "Cəlil Məmmədquluzadənin kədərli "Azərbaycan"ı və onun başına gətirilən "akademik" oyunlar" başlıqlı silsilə şeirlərini təqdim edir.

“...Dünyavü aləm dəyişildi, mənalar özgə təbir əxz elədi, yəni bizim dilcə söyləsək, o şeylər ki əsl mənalarını itirmişdi, qayıdıb əslini tapdı.”
Cəlil Məmmədquluzadə “Azərbaycan” məqaləsi

Ey Mirzə Cəlil mətnləri ilə manipulyasiya edib
Elmi dərəcə alanlar,
Fəxri ad alanlar,
Titul alanlar,
Orden və medal alanlar,
Vəzifə kreslosunu öz boynundan asanlar
Və guya “Cəlilşünas”lar
Və guya nə bilim, nə şünaslar,
Nəhayət, hər şeyşünaslar!
Hələ də düşünürsünüz ki,
“Azərbaycan” məqaləsi
Azərbaycannamədir,
Çağırışdır,
Manifestdir?!

Nəyin çağırışı, manifesti?
Ey ümumi sözlərlə
Mirzə Cəlil mətnlərindən yaxa qurtarmaq istəyənlər,
Heç utanmırsınız?!
Əlbəttə ki, yox!

Onunçün də
Mirzə Cəlil mətnləri üzərində “düzəliş”lər edib
Guya onu modernləşdirirsiniz?
Və guya özünüzü də modern göstərmək istəyirsiniz?!

Rədd olsun hər iki versiya!
Sadəcə,
Demək istəyirsiniz ki,
Mənim “tədqiq” elədiyim yazıçı
Görün nə qədər çağdaşdı,
Görün nə qədər vətənçidir mənim kimi!

Və zamanın,
Zəmanənin fövqündə duran bir yazıçını
Çağınızın ideoloji tozuna bulaşdırmaqla,
Və özünüzə oxşatmaqla rahatlıq tapırsınız!

Bilirsiniz nədir
“Azərbaycan” məqaləsi?!
Həqiqət axtarıcılığına çıxıb,
Sonsuz səhrada tək-tənha qalan,
Dilinin ucundakı əsl həqiqəti deyə bilməyib,
Gündə yüz yol ölüb dirilən
Və bütöv Azərbaycanı imdada çağıran
Bir Vətən sevdalısı - Dəlisinin fəryadı!!!

Bilməmiş deyilsiniz,
O dahinin bir təxəllüsü də Dəli idi...
Baxın, özü də etiraf edir:
“Vallah, ağlım çaşıb!”
Onu dəli edən bizik,
Sizsiniz...
Və haray çəkib yalvarır:
“Gəlin, gəlin, gəlin mənə bir yol göstərin!”
Və üç dəfə təkrarlanan “gəlin!!!” nidası da sizə bir şey demədimi?!
Əslində,
O dahi yolu bilirdi,
Amma qorxurdu daşqalaq olmağından...

Baxın, özünüz baxın:
“Ax, gözəl Azərbaycan Vətənim! Harada qalmısan? Gəl, gəl, bir gəl gör bizi zornan rusca danışdıran türk qardaşlar bizdən nə istəyirlər. Ay torpaq çörəyi yeyən təbrizli qardaşlarım, ay keçəpapaq xoylu, meşkinli, sərablı, coruslu və moruslu qardaşlarım, ay bitli marağalı, mərəndli, gülüstanlı qulibiyaban vətəndaşlarım, ey vəhşi ərdəbilli, qəlxanlı bəradərlərim! Gəlin, gəlin, gəlin mənə bir yol göstərin! Vallah ağlım çaşıb!”

Fəqət ötən əsrin 50-ci illərində çap olunan kitabdan
Çıxarılıb bu cümlə:
“Gəl, gəl, bir gəl gör bizi zornan rusca danışdıran türk qardaşlar bizdən nə istəyirlər?”
Bilirsiniz niyə?
Anlamayıblar kimdən gedir söhbət?
Rusca ala-babat təhsil alıb vətənə dönənlərdən -
Əlbəttə, özümüzdən...
Məgər Azərbaycan dili türk dili deyilmi?
Burada türkiyəli türk qardaşlarından getmir söhbət!

2004-cücü ildə çap olunmuş 3-cü cilddə də
Həmin açar cümləni yerinə qoymayıb tərtibçi.
Əksinə,
Bir az da “irəli” gedib
“– Dilim nə dildi?
– Azərbaycan dili!”
“Türk dili” yerinə “Azərbaycan dili” yazıb.

Tərtibçiyə min əhsən!
Çünki tərtibçi də
Mirzə Cəlili deyil,
Onun onqatlı mətnlərinə söykənmiş
Şöhrət nərdivanını - rəngli taxtapuşları görür...

Hələ onu demirik ki,
Bəzi “Cəlilşünaslar”
Ağız yox,
Öz yüngül beyin dadlarına uyğun olaraq
Mətnin ilk qışqırtısını -
“Ax, unudulmuş vətən, ax, yazıq vətən!” - nidasını da
Kəsib atıblar çölə...

Qulağınızda sırğa edin, cənablar,
Məhz unudulanda
Yazıqlaşır vətən!
O cümlədən,
İnsan da...
Və gec-tez sizlər də
Unudulub,
Yazıqlaşıb,
Bir heç olacaqsınız!

Əlqərəz,
Nədir “Azərbaycan” məqaləsində qoyulan başlıca problemlər?!
Birincisi,
Vətənin bütövlüyü problemidir ki,
O dahi böyük öngörənliklə
İçimizdəki “ağıl dəryası” olan danabaşlar hesabına
Vətənin tədricən necə kəsilib, budanıb, xırdalanıb, kiçilib
Və unudulub yazıqlaşmasını göstərir:
“– Haradır Azərbaycan?
– Azərbaycanın çox hissəsi İrandadır ki, mərkəzi ibarət olsun Təbriz şəhərindən; qalan hissələri də Gilandan dutub qədim Rusiya hökuməti ilə Osmanlı hökuməti daxillərindədir ki, bizim Qafqazın böyük parçası ilə Osmanlı Kürdüstanından və Bayəziddən ibarət olsun.”

İkincisi,
Dil problemidir!!!
Dayanın!
Buna, sadəcə, problem deyib keçməyin, cənablar,
Tanrı bizi elə geosiyasi “tələ”yə - coğrafiyaya salıb ki,
Dil bu məkanda
Varlığımızın təməl təsdiqinə dönüşüb, cənablar!
Baxın,
Qonşularımızda yoxdur belə faciəvi problem,
Hətta dünyada da çox az xalqlarda vardır!
“Bizi zornan rusca danışdıran türk qardaşlar”
Yəni, bizlər
Dünən də bunu anlamırdıq,
Bu gün də...
Rusiya vətənimizi tarixən dillə işğal edib, cənablar!
Bu gün də etməyə can atır...

Nəhayət, üçüncüsü,
Şifrəsi bu günəcən açılmayan ən ağrılı, ən həssas problemdir bu!
Gəlin,
Əvvəlcə o dahini dinləyək:
“Gəlin, gəlin, ey unudulmuş Vətənin cırıq-mırıq qardaşları! Gəlin görək beşikdə yad millətlərin südünü əmmiş, Vətənimizdən yadırğamış və millətimizin ruhundan xəbərsiz bir para millət başçılarımız sizə nə gün ağlayacaqlar. Niyə sakitsiz, ey mənim lüt-üryan Vətən qardaşlarım?!.”

Əslində,
Məqalənin yazıldığı vaxt - 1917 ci il
Ən pik nöqtəsi idi siyasi mübarizənin.
O vaxtlar da
Özünü cümhuriyyətçi adlandıranlar arasında çox idi
Qərbə,
Ən çox da Rusiyaya meyilli qüvvələr...
İndiki leksikonla desək,
Beşinci kolon...
Onlar həm müsavata,
Həm də Moskovaya işləyirdilər.
Liberal baxışlı idilər əksəriyyəti,
Həm də loyalçı...
Böyük Rəsulzadə yumşaq şəkildə “ilhaqçı” adlandırırdı onları...
Çoxu da əcnəbi ölkələrdə almışdılar təhsillərini...

“Azərbaycan” məqaləsinin ağırlıq mərkəzidir təkrarən yazdığımız bu cümlə:
“Gəlin görək beşikdə yad millətlərin südünü əmmiş, Vətənimizdən yadırğamış və millətimizin ruhundan xəbərsiz bir para millət başçılarımız sizə nə gün ağlayacaqlar.”

Özünüz deyin,
Həyəcan təbili çalmaqda nə qədər haqlı imiş o dahi...
Yetər quru statistika ilə öyünməyimiz:
Lap Şərqdə bir “ilk”ik!
Bəs sonra?!
Bizi beşikdəcə boğmadılarmı?
Səbəblərini göstərmək yerinə
Yapışmısınız böyük “xilaskar”ınız pafosdan!
Deyirsiniz ki,
ADR-i ilk qardaş Türkiyə tanıdı,
ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya tanıdı...
Bəs niyə demirsiniz ki,
Onlar da öz maraqları dairəsində
De fakto tanıdı...

Mentalitet mərəzimizdir:
Ya göylərə qaldırır,
Ya da göylərdən alıb çırpırıq yerə!
Biryolluq bilin:
Aristotelin “qızıl orta”sı
Və ya Lütfi Zadənin qeyri-səlis məntiqi
Qurucu babalarımıza münasibətdə də tam gücü ilə işləməlidir,
Çünki heç kim süddən çıxan qaşıq deyildir...

Mətni düzgün təhlil edib
Həqiqəti vaxtında demədiyimizə görə
“Cəlil Məmmədquluzafə cümhuriyyətçiləri niyə sevmirdi?” - deyə
Bu gün də bağırır
Yad dəyirmanına su tökən
Modern danabaşlar!

O dahi
Dünən də haqlı idi,
Bu gün də:
Yad millətlərin südünü əmmiş,
Vətənini yadırğamış
Millətinin ruhundan xəbərsiz bir para millət başçıları
Heç zaman gün ağlaya bilməz öz millətinə!
Məhz “bir para!”
Çünki təpədən dırnağınacan milli olan
Rəsulzadələr, Fətəli xanlar, Fürudin bəylər
Və sairələr
Bu “para”ya daxil deyillər!

Və o dahi
Özünəməxsus bir ehtiyatla yol göstərirdi bizə...
Bu yolun bir ucu isə
İstəsək,
İstəməsək də
Qonşu həyətlərdən keçir.
Həmin həyətlərdə isə bizi:
İnsan əti yeyən ikibaşlı qartal (Rusiya),
Əlində qılınc olan şiri-xorşid (İran),
Sola baxan qartal,
Və sağa baxan aslan (Ermənistan),
Nizə ilə vurulan əjdahalar (Gürcüstan) gözləyir...
Yalnız və yalnız
Balanslaşdırılmış siyasətlə
Qoruya bilərik özümüzü!
Və həyəcan təbili çalır Mirzə Cəlil:
Fəqət millətinin ruhundan xəbərsiz bir para millət başçıları
Qismətimizə düşən bu kədərli coğrafiyanı
Dərk etməzlər heç zaman...

20.02. - 02.03.2026 ]]> admin Mon, 16 Mar 2026 07:30:43 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=12644 https://manera.az/index.php?newsid=12644 ]]>

MANERA.AZ 26 fevral 1992-ci il: Xocalı soyqırımına həsr edilmiş şeirləri təqdim edir:

Mina Rəşid

Xocalı

Ağappaq qar üstünə
Qanı çilənmiş balam.
“Qar adam”ın yanında
Qana bələnmiş balam.

Anası saçlarından
Göydən asılı qalmış.
Atası «Vətən», - deyə,
Düz ağzından atılmış.

Babası buz heykəli -
Torpaq üstə yıxılmış.
Nənəsi havalanıb,
Dili-ağzı tutulmuş.

Bacısı, qardaşları
Qıyma-qıyma doğranmış.
Utansın belə dünya,
Zülmü artıq ağ olmuş!

Bir oba – bir məzarlıq,
Bütün nəsil qırılmış.
«Unutqanıq!», - deməkdən
Demə, dilim yorulmuş…

Biz unutqan olsaq da,
Tarix bunu unutmaz.
İnsanlığın düşməni
Heç bir kəsə dost olmaz!

Zəlimxan Yaqub

Layla, Xocalım, layla

Duz basdılar yarana,
Layla, Xocalım, layla.
Düşdün gülləbarana,
Layla, Xocalım layla.

Namərdi kim çağırdı?
Göydən ölüm yağırdı.
Dilnən demək ağırdı,
Layla, Xocalım layla.

Daş üstə daşmı qaldı,
Salamat başmı qaldı,
Gözümdə yaşmı qaldı,
Layla, Xocalım layla.

Qaçdı Novruzun tamı,
Kimdi yandıran şamı?
Yas elədin bayramı,
Layla, Xocalım layla.

Dərdin kimi acı yox,
Ağrı var, əlacı yox.
Ağlamağa bacı yox,
Layla, Xocalım layla.

Hisdi, pasdı, qurumdu,
Tüstü burum-burumdu.
Hər tərəf uçurumdu
Layla, Xocalım layla.

Bu torpağın canısan,
Selə dönmüş qanısan.
Sən kimin qurbanısan?
Layla, Xocalım, layla.

Xocasan, xocan hanı?
Cavansan, qocan hanı?
Tüstülü bacan hanı?
Layla, Xocalım, layla.

Çıxmağa yol olmadı,
Qucmağa qol olmadı.
Üzməyə sal qalmadı,
Layla, Xocalım, layla.

Məndən küsdü soyadım,
Namərd olsun qoy adım.
Səni necə oyadım?
Layla, Xocalım, layla.

Kədər düşdü payına,
Səndən çətin yayına.
Hay vermədik hayına,
Layla, Xocalım, Layla.

Yara sarıyan hanı?
Haqdan yarıyan hanı?
Yurdu qoruyan hanı?
Layla, Xocalım, layla.

Şuşanın ətəyi qan,
Bali qan, petəyi qan.
Düşmənin kötəyi qan,
Layla, Xocalım, layla.

İtən çənim olaydı,
Bitən dənim olaydı.
Vətən mənim olaydı,
Layla, Xocalım, layla.

Yatan çətin ayıla,
Çətin adam sayıla.
Heyif Şah İsmayıla,
Layla, Xocalım, layla.

Dünya darmı görəsən?
Qulaq karmı görəsən?
Allah varmı görəsən?
Layla, Xocalım, layla.

Fikrət Qoca

Hər gecə Xocalıda

Hər gecə Xocalıda
Canım ağrıyır mənim.
Güllələnən qocaya,
Parçalanan körpəyə
Ruhum ağlayır mənim.
Hər gecə Xocalıda
Göytürklərin ruhunda
Yanıq yeri sızlayır.
Gülməyi unutmuşam,
Xocalının qisasın
Alanda güləcəyəm.
Mən öləndən sonra da
Xocalıda yenidən
Dünyaya gələcəyəm.
Bu qisası alınca,
Ölüb-diriləcəyəm
Hər gecə Xocalıda.

Ələmdar Quluzadə

Salam, Xocalı dərdim

Mən qoynunda doğuldum, sən içimə köçmüsən,
Nağıl dili olmasın, qıl körpüdən keçmisən,
Nəyinə güvənmişəm, nəyimə and içmisən?
Toyuna, bayramına bir vaxt salam verərdim –
Salam, Xocalı dərdim!

Qırxqız mehi mizrabın, Qarqar qopuzun idi,
Çölün də, çınqılın da şəkərin, duzun idi,
Qoynuna qısılanda qolların uzun idi.
Sənə ana deyərdim, mənə oğul deyərdin –
Salam, Xocalı dərdim!

Əlim ətəyə çatmır, əlim göylərə dəyir,
Ələyənlər ələyib əyilməzləri əyir,
Yetim uşaq görəndə yaralarım göynəyir.
Bu dərd tək mənim olsa ürəyimdə çəkərdim –
Salam, Xocalı dərdim!

Qara, qərib daşı var hər əyilən xurcunun,
İstəyi gizli deyil burnumuzun ucunun,
Sağlığım istəyir axı borclu borclunun.
Sənin dərdin olmasa bəlkə çoxdan ölərdim –
Salam, Xocalı dərdim!

Məni daştək kündələ, məni qum kimi yoğur,
Bu dünyanın havası məni dördəlli boğur,
Üzümə bahar doğmur, üzümə payız doğur.
Əlim əlinə dəysə ayağını öpərdim –
Salam, Xocalı dərdim!

Mən qanımı görmüşəm düşmənin qaşığında,
Eşqim dəli olubdur həsrət yaraşığında,
Tonqal çatacağam mən bu dərdin işığında.
Sevincim inciməsin, mən dərdimə güvəndim –
Salam, Xocalı dərdim!

Ürəyin ülkər qızı, idrakın nizəsi var,
And mənə köhnə dostdur, sözümün təzəsi var,
Sevincin sirri bəlli, dərdin möcüzəsi var;
Pencər kimi biçilib, xəncər kimi göyərdim –
Sağ ol, Xocalı dərdim!
Sağal, Xocalı dərdim!
Salam, Xocalı dərdim!

Əziz Musa

Qanlı yaddaş

Xocalı tarixin qanlı yarası,
Qanla suvarılıb bu torpaq, bu yurd.
Yadlar əlindədir yurdun yarısı,
Daha o dağlarda ulamayır qurd.

Hamının taleyi Allaha bağlı,
Bəs niyə haqsızın işi düz gəlir?
Allah adamının sinəsi dağlı,
Allahsız dünyada bildiyin edir.

Yerdə qalacaqmı tökülən bu qan?
Bu xalqın, millətin günahı nədi?
Cəzasın alacaq günahı olan,
Dünya bilməlidi bu cinayəti.

Əlibala Hacızadə

Şəhid yuxuma girdi

O necə vəhşət idi,
O necə dəhşət idi,
O nə müsibət idi
Başıma gətirdilər.

Elədilər min günah:
Yeri-göyü tutdu ah.
Zəhər qatdılar, Allah,
Aşıma, gətirdilər.

Qərənfilim, danış, din,
Səni dinləmək çətin.
Toyuma gəlməliydin,
Yasıma gətirdilər.

Valeh Rəhimli

Belə

Körpə gülüm, ləçəklərin
Niyə vaxtsız soldu belə?
Sinəndəki qızartılar
Lalə, yoxsa qandı belə?

Yağ qalmadı ürəklərdə,
Qəm yurd saldı diləklərdə,
Belə zülmə fələklər də
Qan ağladı, yandı belə.

Öz evində-eşiyində
Dayanıblar "keşiyində”,
Körpələrin beşiyində
İlk kəlməsi dondu belə.

Vətən üçün yanır ürək,
Bir can nədir əsirgəyək?
Gedənlərə rəhmət deyək
Qalanların andı belə.

Davide Qualtieri
İtaliyalı şair

Xocalı

Şərqdən gələn qonağın
yükü hekayət olar –
amma mən duyduqlarım…
inanmıram dünyada
belə cinayət ola…

Uzaq, günəşli ölkədə
25 fevral gecəsi
qarlı kölgədə
qırdılar 613 günahsız adamı –
aman vermədilər biri də qaça
Xocalı şəhid oldu,
Xo-ca…

Elə bil muncuq
üzüldü sapınnan
topasına biçdilər xocalıları –
topunan…

Xocalı!
qətlinə fərman verənlər –
cani
bu zülmü görənlər –
cani!
görüb-götürənlər –
cani!
Amma göylər
götürməyəcək bu qədər qanı
and içirəm:
Tanrı canı…

Tərcümə: Qulu Ağsəs

Tural Adışirinin təqdimatında ]]> admin Thu, 26 Feb 2026 10:34:51 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18108 https://manera.az/index.php?newsid=18108 ]]>

Azərbaycanda ortaq türk əlifbası ilə ilk poeziya antologiyası - "Azərbaycan və Türk dünyası: ortaq əlifbada poeziya" adlı kitab nəşr olunub.

MANERA.AZ xəbər verir ki, antologiyada çap olunan hər bir türk xalqına aid bədii nümunələr əvvəlcə orijinalda, yəni yazıldığı dildə, sonra isə ortaq əlifbaya uyğunlaşdırılmış şəkildə verilib.

Nəşrdə Azərbaycan şairlərinin Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Şimali Kipr, Tatarıstan, Başqırdıstan və İraq türkmanları haqqında şeirləri Azərbaycan dilində, həmin türk ellərindən olan müəlliflərin Azərbaycan mövzusunda yazdıqları şeirlər onların öz türkcələrində yer alıb.

“Azərbaycan və Türk dünyası: ortaq əlifbada poeziya” antologiyası AMEA-nın prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin ideya müəllifliyi ilə hazırlanıb və “Türkoloji qurultayın dərsləri və zəfəri” adlı ön sözü ilə nəşr edilib. Kitabın tərtibçisi və redaktoru filologiya elmləri doktoru Mehman Həsənlidir. Kitabın tərtibatı üzərində Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşı Pərvanə Kərimova, mətnlərin ortaq əlifbaya uyğunlaşdırılmasında isə Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun əməkdaşı, filologiya elmləri doktoru Qətibə Quliyeva çalışıb. Kitabdakı şeirlərin bir çoxu Türk respublikalarının kitabxana fondlarından, digər resurslarından toplanmışdır və ilk dəfədir ki, bir kitabda nəşr edilir.

Antologiya AMEA-nın “Elm” nəşriyyatında çap olunub.

Nəşr Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərəncamı ilə başlayır.

Akademik İsa Həbibbəylinin “Türkoloji qurultayın dərsləri və zəfəri” adlı ön sözündə Birinci Türkoloji Qurultayın tarixi əhəmiyyəti, son yüz ildə türkologiyanın inkişaf yolu və perspektivləri şərh olunur.

Antologiyanın ədəbi mətn hissəsi Azərbaycanın Xalq şairi Səməd Vurğunun “Azərbaycan” şeiri ilə açılır. Nəşrin Azərbaycan-Türkiyə bölməsində Bəxtiyar Vahabzadənin “Azərbaycan-Türkiyə” və Yavuz Bülent Bakilərin “Azərbaycan ürəyimdə bir şahdamardır” şeirləri verilmişdir. Azərbaycan-Özbəkistan bölməsində Xəlil Rza Ulutürkün “Özbəkistan” və özbək şairi Abdulla Aripovun “Azərbaycan” şeirləri yer almışdır. Antologiyanın Azərbaycan-Qazaxıstan bölməsində Zəlimxan Yaqubun “Əhməd Yəsəviyə Zəlimxan Salamı” və qazax şairi Ədilkərim Əhmədovun “Salam, Azərbaycan!”, Azərbaycan-Qırğızıstan bölməsində Xəlil Rza Ulutürkün “Azərbaycan–Türk Salamı” və qırğız şairi Alıkul Osmanovun “Paravoz”, Azərbaycan-Türkmənistan bölməsində Süleyman Rüstəmin “Aşqabad” və türkmənlərdən İtalmaz Nuriyevin “Azərbaycan” şeirləri oxuculara təqdim olunmuşdur. İlk dəfə olaraq Azərbaycan-Şimali Kipr bölməsində Xalq şairi Qabilin “Kipr” və Kiprdən Mahmut İslamoğlunun “Hazar” şeiri diqqətə çatdırılır. Azərbaycan-Tatarıstan bölməsində Bəxtiyar Vahabzadənin “Abdulla Tukay” və qarşı tərəfdən Məhəmməd Mirzənin “Bakı-Kubarık Jil”, Azərbaycan–Başqırdıstan bölməsində Əli Nəcəfxanlının “Başqırdıstana” və Başqırdıstanın Xalq şairi Mustay Kərimin “Xuş Kildeqez!”, Azərbaycan-Altay bölməsində Sabir Rüstəmxanlının “Oxu, Altay Gözəli” və Altaylardan Pasley Samıkın “Azerbaycan poeti Fikret Gocağa” şeirləri oxuculara çatdırılır.

Azərbaycan-İraq-Türkman bölməsində isə Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin “Kərkük yaylağı” və Fevzi Əkrəm Tərzinin “Azerbaycan Destanı” şeirləri yer alıb.

Kitabda Azərbaycan və Türk dünyasından hər ölkənin səhifəsində həmin respublikanın tarixi memarlıq irsini əks etdirən foto-kollajlar da təqdim olunub.

Milli Elmlər Akademiyasının nəşr etdiyi “Azərbaycan və Türk dünyası: ortaq əlifbada poeziya” antologiyası Azərbaycanda yeni ortaq latın qrafikası ilə nəşr olunmuş ilk kitab kimi Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə elmi töhfədir. ]]> admin Wed, 25 Feb 2026 18:48:06 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18099 https://manera.az/index.php?newsid=18099 ]]>
Vəliyev Ərşad Qiyas oğlu ( Ərşad V. Oğuz) 2006-cı ildə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonunda anadan olub. Hal-hazırda “Hüquqşünaslıq” ixtisası üzrə əyani təhsil alır. Yaradıcılığa VII sinifdən başlayıb. İlk dəfə 8-ci sinifdə oxuyarkən “525-ci qəzet”də çap olunub. “Cızma-qara” şeir kitabının müəllifidir.

MANERA.AZ "Yeni İmza" layihəsində Ərşad Oğuzun şeirlərini təqdim edir.

Sənli və sənsiz

Mən belə deyildim əvvəl, sevgilim,
Özüm də bilmirəm bu necə işdir?
Mən belə deyildim əvvəl, sevgilim,
Məni sən dəyişdin, sevgin dəyişdi.

Mən əvvəl duyğusuz, hissiz biriydim,
Nə bilim eşq nədir, bağlanmaq nədir?
İndi mən o qədər bağlıyam sənə,
Sənli də sənsizlik məni göynədir…

Mən əvvəl sevməzdim, kimsə danışsın,
Mən də qulaq asım, yox idi aram.
Amma sən danışsan saatlarla da,
Oturub sakitcə qulaq asaram.

Mən sənsiz əsəbi, qəzəbli idim,
Nə həkim çarəydi nə dərman nə pir.
Elə ki mən səni sevdim o gündən,
Adi gül dərməyə əlim də gəlmir.

Mən elə bilirdim sevə bilmərəm,
Ürəyi şaxtalı sevgisi qışam.
Sən çıxdın qarşıma anladım səhvəm,
Mən səni sevmək üçün demə varmışam.

Dərdin var ver mənə alım çiynimə,
Dərdimin üstündə daşıyım gülüm.
Yetər ki bir ömür bilim mənləsən,
Razıyam, dərdinlə yaşayım, gülüm.

Keçir

Bir göz qırpımında ömür puç olar,
Zaman tez ötüşür, vaxt birdən keçir.
Həyatda nə qədər xoş günlər ki var,
Hər biri dözümdən, səbirdən keçir.

Arzular kəməndə tuş olub gedir,
Hamı bir karvana qoşulub gedir.
Köçənlər həyatdan baş alıb gedir,
Qalanlar alovdan, kömürdən keçir.

Vurma heç bir zaman daşa ömrünü,
Vermə heç bir zaman boşa ömrünü.
Yaşa, dolu-dolu yaşa ömrünü,
Hər anın, saatın ömürdən keçir.

Axır dayanmadan zaman axarı,
Bir qışa dəyişdik min bir baharı.
Varlı da kasıb da üzüyuxarı,
Gedəndə kəfənlə qəbirdən keçir.

Səndən ayrılmaq

Sənsizlik qəlbimi yandırır mənim,
Gecələr oyağam, səhər bilmirəm.
Qayıtsan, bəlkə də, barışar qəlbim,
Amma əvvəlkitək sevər? Bilmirəm...

Yox, yox!
Bu sözü duymasın ürək,
Bir daha nə zərbə, nə zədə bilsin.
Onsuz da qəlbimi elə qırmısan,
Çətin ki, sevgini hiss edə bilsin.

Yalandan demə ki, sevirəm səni,
Sus ki, səsindəki yalan dayansın.
Bir vaxt param-parça elədiyin qəlb,
İndi sevdiyinə necə inansın?


***
Şair bir çəməndir, şeirlərsə gül,
Çəmən nə gərəkdir, gül bitirməsə.
Qəlbini qəm odu yandırar, yaxar,
Kədər gözlərindən yaş gətirməsə.

Dünyanın düz işi, lüzumu olmaz,
Susuz bir tənəyin üzümü olmaz.
İnsanın çətinə dözümü olmaz,
Əgər çox çalışıb, çox itirməsə…

Bir ömrü ömürtək yaşayar hamı,
Qəlbində xoşbəxtlik daşıyar hamı.
Həyatdan ikiəlli yapışar hamı,
Həyat ömrümüzdən vaxt götürməsə…

Ərşad, haqqa sığın, yolunu düz get,
Möhnətə sinə gər, bunlara döz, get,
Əl çək bu dünyadan, əlini üz get,
Allah da səsinə səs yetirməsə…

Vəsiyyət

İnsan oğlu fanidir,
Hər günün anında olmur.
Bu gün sənlə olanlar,
Sabah yanında olmur.

Bu əzəldən belədir,
Olub, belə olacaq.
Bu gün gedən yerinə,
Sabah gələn olacaq.

Fərqi yox, ağıllısan,
Və yaxud da dəlisən.
Sənə verilən canı,
Sonunda verməlisən.

Ölüm baxmır, şairdir
Bu alimdir, bu pirdir.
Səndən geriyə qalan,
Üzü soyuq qəbirdir.

Bunu niyə deyirəm?
İndi işdir, əzizim.
Bir də gördün mənim də,
Yasım düşdü, əzizim.

Çalış onda ağlama,
Sil gözünü yaşını.
Mən bilib qucaqlama,
Məzarımın daşını.

Məni qəlbində yaşat,
Mən qəlbində diriyəm.
Yoxsa mən də qəbirdə,
Yatanlardan biriyəm.

De: ” Allahın işidir”
Möhkəm saxla özünü.
Yaxınına buraxma,
Ayrılığı, hüznü.

İstəmərəm üzündə,
Nə qəm olsun, nə kədər.
Ağlasan, dözəmmərəm —
İstərəm ki, silim
Gülüm, gözəl gözünü,
Allaha acıq gedər…

Tural Adışirinin təqdimatında.. ]]> admin Sun, 22 Feb 2026 20:49:13 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18080 https://manera.az/index.php?newsid=18080 ]]>
Nicat Hunalpın təqdim olunan şeirləri onun təkcə duyğulu deyil, həm də və milli kökə söykənən bir şair olduğunu göstərir. Mingəçevir ədəbi mühitinin yetirməsi kimi o, sözə məsuliyyətlə yanaşır, ənənə ilə müasir duyumu birləşdirə bilir. Bu şeirlər əsasında demək olar ki, Nicatın yolu artıq öz poetik istiqamətini tapmış gənc qələm sahibinin yoludur.

“Söykən çomağına, eloğlu” şeirində şair köçərilik ruhunu, çöl mədəniyyətini, çoban həyatının fəlsəfəsini poetik kodlara çevirir. Çomaq burada sadəcə dayaq olmaqla yanaşı, həm də kimlik, yaddaş və dirəniş rəmzidir. “Dəyirman yuxular, unlu yuxular” kimi obrazlar xalq təfəkküründən süzülüb gələn ifadələrdir və şairin dili ilə yenidən canlanır. Bu şeir göstərir ki, Nicat milli ruhu qoruyaraq onu çağdaş poetik forma ilə təqdim etməyi bacarır.

“Qara çadır dastanı” şeirində Oğuz mifologiyasına, Dədə Qorqud dünyasına istinad edən şair tarixlə polemikaya girir. Alp Aruz obrazı üzərindən həm taleyin yazısı, həm də xalqın faciəvi bölünməsi poetik dillə ifadə olunur. Bu, gənc yaşda böyük mövzulara müraciət etmək deyərdim ki, cəsarətli addımdır. Nicat burada təkcə şair kimi yox, həm də düşünən, sorğulayan bir vətəndaşdır.

“Bayquş kədəri” və “Ölüm kədərliydi o axşam çağı” şeirlərində isə fərdi ağrı ön plana keçir. Xüsusilə sonuncu şeirdə ölüm mövzusu çox təbii və təsirli təsvir olunur. Məişət detallarının – saatın, şalın, qayçının, siqaretin – poetik mətnə daxil edilməsi itkini daha real və sarsıdıcı edir. “Adam nənədən də yetim qalarmış” misrası isə yadda qalan, oxucunun içində iz buraxan səmimi etirafdır.

Bu şeirlər Nicat Hunalpın poetik üfüqünün geniş olduğunu göstərir. O, həm epik nəfəsə, həm lirizmə, həm də fəlsəfi dərinliyə malikdir. Ən önəmlisi isə odur ki, onun səsi imitasiya deyil – özünəməxsusdur. Bu özünəməxsusluq qorunduğu və zəhmətlə cilalandığı halda Nicat Hunalp əminəm ki, Azərbaycan ədəbiyyatında öz möhkəm yerini tuta biləcəkdir.

Ona uğurlu yol arzulayarkən bir daha deyərdim: söykəndiyi çomaq möhkəm, yazdığı söz isə uzunömürlü olsun. Çünki istedad var – indi bu istedadın davamlı zəhmət və böyük ədəbiyyat sevgisi ilə daha da püxtələşməsi zaman məsələsidir.

Tural ADIŞİRİN
AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzinin
"Ədəbi-mədəni mühit və folklor" şöbəsinin elmi işçisi

______________________________

NİCAT HUNALPIN ŞEİRLƏRİ...

Söykən çomağına eloğlu

Taleyin yazılıb bu çölə, düzə,
Bəxtin dəyənəyə, çomağa düşüb
Hay- haray salmısan köçü Arana,
Gah yolun yaylağa, gah dağa düşüb

Söykən çomağına , söykən eloğlu,
Quşgözü seyr elə bu çölü - düzü
Görən kim ağladıb bu buludları,
Göyün ayağını yerdən kim üzüb

Səni də sabaha tez çıxaracaq ,
Qoyunlu yuxular, yunlu yuxular
Hələki üyüdür dərdimizidə,
Dəyirman yuxular, unlu yuxular

Bu qaşqa təkələr, bu azman qoçlar,
Hələ ac saxlamaz tox saxlar bizi
Birdən göy otlara yuxu satarıq,
Çəpişlər, quzular sorağlar bizi

Uzat ayağını bu çöl düzündə,
Birazca ayağın dinc qalsın belə
Çomağ qorxusu var qoynun canında,
Ölmək qorxusu var gözündə hələ

Söykən çomağına, söykən eloğlu,
Dərdini qoyuna - quzuya denən
Dişinin dibində sıx - saxla hələ,
Dərdini Tanrılı yazıya denən

Ovut kədərini çöllərdə ovut,
Qurut köynəyini buludun üstə
Açıb qollarını göylərə sarı,
Uzan bu Tanrılı göy otun üstə,
Söykən çomağına, söykən eloğlu
Dayan bu qarğıdan boz atın üstə,
Söykən çomağına, söykən eloğlu

Qara çadır dastanı

Bu qara çadır mənə borc olsun dedi Alp Aruz

Gəlmişəm sözümü dinlə ay dədə,
Min ildir ruhumda gör nələr yatır
Oğuzun başına bəla gətirdi,
O qara qovurma, o qara çadır

Buyruğu beləydi Bayandur xanın,
Üç çadır qurulsun ağ, qızıl, qara
Ağrısı getməyib həmin yurtanın,
O çadır Oğuzun qəlbində yara

Küsəndə obadan,eldən Alp Aruz,
Dış Oğuz, İç Oğuz oldular düşman
Alma tək içindən oyuldu Oğuz,
Axırda Oğuzu tutdu həmin qan

Həmin qan Oğuzu yuxuya verdi,
Həmin qan Oğuzu daşa çevirdi
Tanrı qara yazdı bəxtin Oğuzun ,
Tanrı baharını qışa çevirdi

İndi haqqı deyim, mən haqqı Dədə,
Tutalım kökümüz lap qurddan gəlir
Bizim başımıza gələn bəlalar,
Elə sən Dədəmiz Qorquddan gəlir

Tanrı yazmayırmı taleyi, bəxti?
Tanrı vermir məgər oğulu- qızı?
Bəs niyə sındırdı bəy qürurunu,
Ulu xan babamız o Alp Aruzun

Tutdu gözümüzü o qarğış, o ah,
Babamız etdiyi səhv tutdu bizi
Neçə il ulu xalq, bəy xalq , sultan xalq,
Deyə - deyə babam ovutdun bizi

Züryətsiz olmağı günahı deyil,
Tanrının Aruza yazan yazıydı
O vaxtdan bu yurdda bütün sonsuzlar,
Talecə , qismətcə Alp Aruzuydu

Olarda qınandı eldə, obada ,
Oğulsuz dedilər qızsız dedilər
Toya çağırmayın uğursuzluqdu,
Sən Allah yan elə, sonsuz dedilər

İçində göynədi yarası Dədəm,
Kimsə nə çəkirdi Aruz ,bilmədi
Uçmağa vardıda , qəbridə itdi,
Qara çadırdakı Aruz ölmədi

Daşıdı içində sonsuzluq dərdin,
Min ildir yerində daşlaşıb qalır
Baybican, Bəybura, Qılbaş , Alp Aruz,
O qara qovurma ,o qara çadır

Bayquş kədəri

Həmin yay gecəsi dərd üstəmiydi?
Dərdini danışsın deyə gəlmişdi
İlahi, gilənar budağı üstə,
Oturan, o bayquş nəyə gəlmişdi?

Taleyin əlində başı qovğada ,
Nə yeri verdilər, nə göyü ona
Xaraba yerlərə yazıldı bəxti,
Tanrıda qıymadı bir öyü ona

O gün nə düşmüşdü yadına görən,
Yarasın beləcə nə tərpətmişdi?
Gecənin yarısı dərdin bölməyə,
Qapımı bayquşa kim göstərmişdi?

Tanrı qonağıydı , Tanrı qonağı,
O bayquş görəsən nəyə gəlmişdi,
Bir kəlmə demədi, heç danışmadı,
Bəlkə də , Tanrıydı hələ kim bilir?
Öldümmü? , sağammı ? deyə gəlmişdi

Ölüm kədərliydi o axşam çağı

Ölüm kədərliydi o axşam çağı ,
Ölüm qoxuyurdu evin hər yanı
Atamın saatı ,anamın şalı,
Babam tüstülədən son siqarıda ,
Nənəm düyünçəyə yığıb aparıb

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Gecənin ən yalqız, ən kürən vaxtı
Nənəm hazırlaşır burdan köçməyə
Xalam gözlərini divara dikmiş,
Anam qayçı gəzir kəfən biçməyə

Ölüm kədərliydi o axşam çağı ,
Hələ onda bildim otuz yaşımda ,
Adam nənədən də yetim qalarmış
Hələ də gözümün önündən getmir,
Taleyin üzünə çəkdiyi qırış

Ölüm kədərliydi o axşam çağı
Sən getdin saçından düşən bircə tel,
Yorğanın üstündə evsiz üşüyür,
Sən getdin bir yolluq pəncərəndə gül,
Otağın darıxıb sənsiz üşüyür

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Boynuma asdığım kərgədan dişi,
Fikrimdə yas tutub sənə bir şaman,
Diksindim gördüm ki, papaqlı kişi,
Məzarın üstündə oxuyur Quran

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Tənha məzarlığın ən axırında ,
Özümlə danışdım başdaşın üstə
Sənə gətirdiyim nərgizgülünün,
Solan çiçəkləri məzarın üstə
Ruhumu bürüyüb qaranlıq kölgə,
Yorğun addımlarım yol alır öyə
Gecələr ölülər danışır bəlkə,
Şəkillər daşlardan baxırlar göyə ]]> admin Tue, 17 Feb 2026 11:37:04 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18079 https://manera.az/index.php?newsid=18079 ]]>
MANERA.AZ Mehman Qaraxanoğlunun "Mirzə Cəlil qəhrəmanları yeni traktovkada" silsiləsindən növbəti şeirlərini təqdim edir.

Yaşasın hürriyyət!

“O taydan bu üzə həna gələr, səbzə, badam içi gələr, tütün, çay, tiryək ... belə zadlar gələr; yoxsa, vallah, mən ömrümdə bir dəfə də eşitməmişəm ki, hürriyyət gələ. Heç bu tərəflərdə hürriyyət alış-veriş eliyəni də mən eşitməmişəm.”

“İranda hürriyyət” hekayəsi

Nə yaxı ki,
Hürriyyətin nə olduğunu bilmədin, Kərbəlayı Məmmədəli!
Ürəyini sıxma,
Heç XXI əsrin tənqidçiləri də bilmir...

Guya bu hekayədə
Gerilik,
Savadsızlıq
Avamlıqdan söhbət gedir.
Guya bu hekayə hürriyyətnamədir,
Guya bu hekayə
Ailə tragikomediyasıdır...
Absurddur!!!

Təkcə məktubları səhv-dəyişik salmır
Məşədi Molla Həsən.
Həm də guya hürriyyətin yerini
Səhv-dəyişik salır “ustalıq”la.

Necə deyərlər,
Toplananların yerini dəyişsən də, cəm dəyişməz;
O tay, ya da bu tay,
Şimal, ya da cənub,
Lap okeanın o tayı,
Fərq eləməz,
Dünyada yoxdur hürriyyət!

Gördünüzmü,
Pərnisa ilə Kərbəlayı Məmmədəlinin kiçik bir “hürr” hekayətini
O tayda qoyub gəldiyi arvadı və arvadının qardaşı
Necə daş-qalaq edib qovur həyətdən?!

Ustad simvollarla deyir ki,
Hürriyyət payı nə o taydan bu taya gələr,
Nə də bu taydan o taya gedəsi deyildir!
Olsa,
Eyni sürədə
Bütöv Azərbaycanda olmalıdır hürriyyət!!!

Təsbeh diktaturası

“Nəzərəli xan İkramüddövlə belə qayda qoymuşdu: qabaqca fərraş gəlib rəiyyətdən bir şey istərdi. Əgər rəiyyət verdi, verib, əgər vermədi, fərraş bir-iki şallaq çəkib qayıdardı xanın üstünə və ikinci dəfə xanın təsbehini gətirərdi. Bu dəfə əgər o hökmə əməl olundu, olunub, olunmadı — dəxi fərraş ixtiyar sahibidir; yəni o qədər ixtiyar sahibidir ki, əgər xəncərin çıxardıb "yox" deyənin boynunu vursa, dəxi bilmirəm nə olar və yəqin də heç bir şey olmaz.”

“Xanın təsbehi” hekayəsi

Təsbeh zikr üçün yaranıb, Ustad -
Dua “dənəcik”ləri...
Və ya duaların sayılması üçün...

Onun hər muncuğunu
Tanrı gözləri kimi yozanlar da vardır -
Bu qədər gözlərlə bəs hara baxır Tanrı?!

Təsbeh həm də incəsənət faktıdır;
Alman rəssamı Albert Dürerin
Bu adda bir rəsmi də vardır:
“Təsbh bayramı!”
Məryəm də, körpə İsa da ordadır...

Təsbehin ilkin təyinatını da dəyişdik, Ustad.
Pravoslavlarda “Tanrı qalxanı”
Tanrı dəyənəyinə çevrilib bizdə...

“Kamança”nın naqis təhlilçilərinə

Guya musiqi oyadır Qəhrəman yüzbaşının ruhunu,
Guya musiqinin sehridir
Onu özünə qaytaran.
Guya sülh ənənəsini qoyan əsərdir “Kamança!”
Yalansa,
Qəhrəman yüzbaşının daşı düşsün başınıza!

Biryolluq bilin:
XVIII əsrdən
Ötən əsrin 20-ci illərinəcən,
20-ci illərindən ta günümüzəcən,
Günümüzdən də növbəti əsrlərəcən
Erməni haramzadələrin başımıza gətirdiyi,
Və gətirəcəyi əksər faciələrin etnopsixoloji kodları
Şifrələnib bu əsərdə!

Baxın,
Erməni kamançaçı çolaq Baxşı, tar çalan Qriqorla
Zülfüqarbəyin oğlunun toyundan gəlir!
Eşitdinizmi?
Zülfüqarbəyin!
Qriqor qaçıb çıxır aradan,
Şikəst Baxşı keçir ələ.
Ən qəddar düşmən olsa belə,
Şikəstə, çolağa, axsağa
Xalqımız, sizcə, əl qaldırarmı?

Bu da Qəhrəman yüzbaının reaksiyası:

“Çox әcәb, çox әcәb. Siz gedin müsәlmanların toyunda plov yeyin, axmaq müsәlmanların pullarını doldurun cibinizә, Qazançı ermәnilәri dә gecә xәlvәtcә tökülsünlәr müsәlman kәndlәrini yandırsınlar.”

Bilin!
Biryolluq bilin!!!
Bu gün də ermənilərə nə verirsinizsə verin,
Lap barmaqlarınızı bala batırıb soxun onların ağızlarına!
Şərəfsizlər yenə deyəcəklər:
Acıdır, acı...

Bəs buna nə deyirsiniz?

“...Yekә-yekә danışma! Hәyә sәn kişi idin, binәva Suleymanbәyә vaxtında patron yetirә idin, darda qalmayaydı...”

Necə də tanış səhnələrdi -
I və II Qarabağ döyüşlərində
Belə hallar azmı olub?!

“Sizin gәrәk toxumunuzu yer üzündәn kәsәm!”

Bu, Qəhrəman yüzbüının sözüdür.
Bu da:
“Dünәn Qazançı ermәnilәri bizim Sarvanlardan dörd nәfәr elә bir igid oğlanlar öldürüblәr ki, dörd yüz sәnin kim çolaq ermәni öldürsәk, genә әvәzi çıxmaz.”

Amma və lakin...
Kamança da bizim,
Çolaq Baxşının çaldığı Rast havası da,
Şikəsdəyi-farsi də,
Segah-zabil də bizim,
Yalnız kamança örtüyü o bədnam tayfanındır...

Qəhrəman yüzbaşını eşidək yenə:

“Hәlә buna bax, sәn allah! Dünyada bir haramzadalıq qalmadı ki, öyrәnmәmiş olsunlar. Şeytana papaq tikirlәr. Bu çolaq da kәmәnçәni bağrına basıb, gör nә әmәllәrdәn çıxır.”

Kamançanın özü də erməni üçün bir örtük, bir maskadır.
Sadəcə,
Baxşının çaldığı doğma havalar
Qəhrəman yüzbaşının ölən dostlarını
Daha ağrılı və dramatik bir halətdə salır yadına...

Yetər!
Əsərin real analizini atıb bir tərəfə
Milli musiqidən danışmağınız yetər!
Yetər!
Əsərdə xırda bir detaldır kamança...

Bir anlıq fərz edək ki,
Baxşı Azərbaycan toylarında oxuyan bir erməni müğənnisidir,
Onda nə deyəcəksiniz?
Durub xanəndəlik sənətindən danışacaqsınız?!
Yetər!

“...Ermәni, bir de görüm bizdәn nә istәyirsiniz? Sәnnәn söz soruşuram ey, niyә dinmirsәn? Kar deyilsәn ki! Bir de görüm, bizdәn niyә әl götürmürsünüz?”

Ustad iki cavabsız sual qoyub bizim üçün:
Bizdәn nә istәyirsiniz?
Bizdәn niyә әl götürmürsünüz?”
Yüz illərdir bu sualara cvab yoxdur!
Heç nə istədiklərini özləri də bilmirlər!
Və heç zaman da bizdən əl götürməyəcəklər!!!
Niyəsini yalnız “iblisi-məlun” (Sabir) bilir!

İndi anladınızmı
Niyə böyük Məmməd Əmin Rəsulzadə bu əsəri
Milli ruhun keşiyində duran əsər adlandırıb?!

Yetər!
“Kamança” haqda cəfəng şeylər uydurmağınız yetər!
Beyinlərə yeritməyin ki, biz əmin-amanlıq istəyirik!
Yetər!
Guya erməni Baxşının çaldığı kamança olmasaydı,
Qəhrəman yüzbaşı durub ermənini parça-parça edərmiş.
Guya Qəhrəman yüzbaının daxilində ikinci insanı oyadır kamança!
Yalansa,
Qəhrəman yüzbaşının daşı düşsün başınıza!!!

10.02-16.02.2026 ]]> admin Tue, 17 Feb 2026 10:52:09 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18070 https://manera.az/index.php?newsid=18070 ]]>
MANERA.AZ Azər Mirzənin şeirlərini təqdim edir.

Bəs isimin altı halı var

Bəs isimin altı halı var idi-
Gör adının neçə halı var imiş.
Gerçək halı-xəyal halı, bir ayrı,
Gündüz halı-gecə halı var imiş.

Tək sən varsan bu yoxluğun içində,
Nə görübsən bu ağlımın "ucunda"
Bir ağrı tək ürəyimin içindən,
Hər gün gəlib keçən halın, var imiş.

Bir qadınsan qayğılardan üzülən-
Bir sevgisən uyqularda çözülən.
Bir şeirsən duyğulardan süzülən,
Misra halın, heca halın var imiş.

Saçlarıma dən tökülür

Saçlarıma dən tökülür,
Yetişirəm ilahi. !
Hər gün bir az yaralanıb,-
Bitişirəm ilahi.!

Sandım, haqqın adamıyam,
Gördüm, haqqın "edamıyam"
Hər yan- hər yan, adam yeyən-
Dartışıram ilahi.!

Susdun!
"bu qızıl" sənkidir?
Mən də susuram, sən kimi.!
Öz-özümlə, susan kimi-
Atışıram ilahi.!

Necə saxlayım təmkini,
Zalım sınayır, təpigini.
Səbri yeyirəm həb kimi ,
Ötüşürəm ilahi!!

Sevdim

Misra - misra tapdım səni,
Səni, sətir- sətir sevdim.
Sözünü yerə salmadım-
Ürəyimə xətir,
sevdim.!

"İpi yığılmır" gözümün,
Gördüm "sözü" sən, sözümün.
Gördüm tükənir dözümüm,
Gördüm səbrim bitir,
sevdim!

Gördüm də, ürəyi daşsan,
Sevin, mənə ölüm düşsə.
Ürəyimə yolun düşsə,
Ürəyini gətir,
sevdim!

Aramızda nə varsa

Arada nə oldusa,
Olan yerində qalsın.
Çoxun illər itirdi,
Qalan yerində qalsın.

Hanı dil-dil ötməyin?
Mənə,eşq öyrətməyin.
Yalan olsun getməyin-
Yalan yerində qalsın.

Gedənləri ötürdük,
Olanları itirdik,
"Ərikləri" bitirdik,
Salam yerində qalsın!

Özümü

Özümü tapa bilmirəm,
Yolunu azdım özümün.
Gördüm ümüdüm üzülür,
Səbrdən asdım özümü.

Bu qürub, bu dan tərəfim,
Hər yanı al qan tərəfim.
Ağrıdı vicdan tərəfim,
Deyəsən əzdim özümü.

Ay qapımı qəfil vuran,
Get, mən bütə tapınmıram.
Gördüm çöldən tapılmıram,
İçimdə gəzdim özümü.

Nə yaxşı yendim özümə,
Nə yaxşı, döndüm özümə.
Bir az da endim özümə,
Bir az da qazdım özümü.

Mən yolumu sevib azdım

Mən yolumu, sevib azdım..
Bilsəydim heç sevinməzdim.
Ağlım olsaydı sevməzdim,
Olmayan vaxtına düşdü.

Bir "suç"mənim, min "səhv"onun -
Cəza mənim, insaf onun.
Bu eşq, onun insafının,
Qalmayan vaxtına düşdü.

Tanrım, sevda aclarının,
Sən göndər, əlaclarını.
Öldüm,
- onun saçlarının,
Yolmayan, vaxtına düşdüm.

Ürəyindən

Bu eşq görən necə salıb,
Çatı ürəyimdə.?
Adın silinməz, döyülüb,
Tatu ürəyimdə.

Bu eşq salmasaydı ləpir,
Həsrət onu hardan tapır?
Çapır, bax gör necə çapır,
Atı ürəyimdə.

Ürəkdir də yaman vurur,
Nə səngiyir,nə də durur.
Kimsə xoşbəxt günə qürub,
"Saatı" ürəyimdə.

Bu eşq deyilsə,bəs nədir?
Yoxsa eşq deyil,
bəstədir.
Burda bir eşq var,xəstədir-
Yatır ürəyindən.

Bu gün də bir dərdlə başımı qatdım

Bu gün də,bir dərdlə başımı qatdım,
Bu gün də, getmədim üzü Tanrıya.
Ürəyim yaxamı, dünyaya dartdı,
Amma ayağımın izi, Tanrıya.

Biz onun qurduğu "son iş" deyilik,
Tutub ətəyindən danış deyirik.
Üz-üzə gəlmədik, tanış deyilik,
Kim təqdim edəcək bizi, Tanrıya?

Bitəcək, hər türlü oyun bitəcək,
Bütün tamahlardan "doyum" bitəcək.
Görək kim günahın boyun tutacaq,
Kim deyə biləcək düzün, Tanrıya?

Ürək, eşq ulayan viranlıq kimi...
Hər şey yuxu imiş, bir anlıq kimi.
Bir can saxlayıram, qurbanlıq kimi,
Görüm xoş gələcək "quzum" Tanrıya?

Ömür necə ötüb keçdi

Ömür necə ötüb keçdi, heç bilmədim,
Harda məni yuxu tutdu, huş apardı?
Ümüd-ümüd, arzu - arzu azalmışam,
Ömrü-günü payız tökdü qış apardı.

Bir ürəkdə duyğu yoxsa, gərək deyil,
Söykəndiyin hər kürək də, kürək deyil.
Hər sinədə döyünsədə, ürək deyil,
Çoxu onu daş gəzdirdi, daş apardı.

Çiçək - çiçək arzulardan ətri qaldı,
Bir eşq vardı, əziz idi xətri qaldı.
Yazılmadı neçə şeirim sətiri qaldı,
Çox şeyləri "heyf" oldu "kaş" apardı.

Çox əzildim, amma həyat davam oldu,
Oldu bəzən! yağlı tikəm yavan oldu.
Yazıq ürək özüm kimi avam oldu,
Bu dünyada, başı olan baş apardı.

Şirin xatirələr

Şirin xatirəsən, qırıq arzusan,
Hərdən ürəyimdən batırsan mənə.
Əvvəllər nazını satırdın axı,
İndi də darıxmaq satırsan mənə.

Ən gözəl sevgidir, gözəl darıxmaq,
Möcüzə yaratmaq gücündə varsan.
Sükutun içindən səsin tökülür,
Bütün sənsizliyin içində varsan.

Ağzımda şirinlik dadırsan elə,
Şirinlik dilimə adından çıxıb.
Səni ürəyimdən çıxarıb atdım,
Ağlımdan çıxarmaq yadımdan çıxıb.

Bu sevgi oyununda

Bu sevgi oyununda, ürək uduzdum,
Gəlirəm uduza-uduza Allah!
Sən mənə verdiyin əmanətini,
Mən də bağışladım, bu qıza Allah!

Yarama duz səpər bu qız, sevindim,
Ən baha arzuma, ucuz sevindim...
Nə yaram sağaldı, nə duz sevindi-
Ya mənə rəhm elə, ya duza Allah!

Bir dəli baxışdan, ürək vuruldu,
Suçlular arandı, divan quruldu.
O qız, göz yaşımdan keçib duruldu -
Mən qaldım cəzamla, üz-üzə Allah!

Cəlilabad

Tural Adışirinin təqdimatında.. ]]> admin Fri, 13 Feb 2026 22:28:50 +0000