https://manera.az/ Musahibe - Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=18181 https://manera.az/index.php?newsid=18181 ]]>

Mədəniyyət Nazirliyinin təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə mart ayından etibarən aparıcı bədii kollektivlərin ölkə miqyaslı qastrol proqramı həyata keçirilir. "Azərbaycan Mədəniyyəti - 2040" konsepsiyası çərçivəsində müəyyən olunmuş prioritet istiqamətlərdən biri - mədəniyyətin regionlarda əlçatanlığının artırılması və ölkə üzrə vahid mədəni ekosistemin formalaşdırılması məqsədi daşıyan qastrol proqramı tanınmış incəsənət xadimləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.

Layihənin əhəmiyyəti barədə danışan görkəmli bəstəkar, Xalq artisti Eldar Mansurov bildirib ki, ötən əsrin 60-70-ci illərində həm bədii kollektivlərin, həm də ayrı-ayrı sənətkarların bölgələrdə konsertləri təşkil edilir, tamaşalar nümayiş olunurdu:

"Mən də uşaq vaxtı atamla bir sıra bölgələrdə tamaşaları, konsertləri izləmişəm. Opera və Balet Teatrımızın Gəncə və Naxçıvanda tamaşalarına baxmışam. Kənd və qəsəbələrdə klubların səhnəsi kiçik olduğundan operalardan fraqmentlər oynanılırdı. Tamaşaçılar bu mədəni proqramları böyük maraqla qarşılayırdı. Hazırda Mədəniyyət Nazirliyinin bu ənənəni bərpa etməsi təqdirəlayiqdir. İncəsənət kollektivlərimiz, sənətçilərimiz xarici ölkələrdə qastrollarda olur, mədəniyyətimizi təbliğ edirlər. Bu, çox yaxşıdır. Düşünürəm ki, ölkəmizin bölgələrinə də bu cür səfərlərin təşkili vacibdir. Çünki peşəkar kollektivlərin və incəsənət xadimlərinin çıxışları tamaşaçı və dinləyicilərin estetik zövqünü formalaşdırır, klassika onları bayağı musiqilərdən uzaqlaşdırır. Klassika anlayışı həm də çox zaman uğurlu başlanğıclar deməkdir".

"Nə yaxşı, Mədəniyyət Nazirliyi bu prosesi həyata keçirir. Əminəm ki, bölgələrdə tamaşaçılara olan bu hörmət və diqqət təqdirəlayiqdir. Layihə insanların peşəkar sənətə marağının artması ilə nəticələnəcək. İstəyim odur ki, bu aksiya ənənə halını alsın, hər il davam etsin", - deyə Xalq artisti əlavə edib. ]]> Mehemmed Wed, 08 Apr 2026 07:47:38 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18168 https://manera.az/index.php?newsid=18168 ]]>

Türkiyədəki Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin layihəsi əsasında İstanbulun Bahçeşehir Universitetində açılan, azərbaycanlı qadın rəssamların əsərlərindən ibarət sərgi Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının dəstəyi ilə təşkil edilib. Burada nümayiş olunan əsərlərdə əsasən Vətən, qadın sevgisi və hissləri, Azərbaycan təbiəti, eləcə də milli mədəniyyətimizi tərənnüm edən mövzular yer alır. Bu sərginin silsilə tədbirlər çərçivəsində Türkiyənin digər şəhərlərində, xüsusilə İzmir, Antalya və sonda “Mədəniyyət yolu” festivalı çərçivəsində Ankarada nümayişi planlaşdırılır. Sərgi Azərbaycan milli mədəniyyətinin təbliği və qadın rəssamlarımızın Türkiyədə tanıdılmasını hədəfləyir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyədəki səfirliyimizin nəzdində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Samir Abbasov bildirib.

O qeyd edib ki, milli mədəniyyətimizin, tariximizin, ana dilimizin təbliği və Azərbaycan rəssamlıq sənətinin tanınmış nümayəndələrinin əsərlərinin Türkiyədə tanıdılması Mədəniyyət Mərkəzinin əsas məqsədlərdən biridir. İki ölkənin mədəniyyət nazirlikləri arasında imzalanan yol xəritəsinə əsasən, mədəniyyətin bütün sahələrində olduğu kimi, rəssamlıq üzrə də əməkdaşlıq daha da inkişaf etdirilir. Layihə olaraq, il ərzində iki ölkənin rəssamlarının iştirakı ilə art kampların təşkili, təcrübə mübadiləsinin aparılması nəzərdə tutulur.

Bildirilib ki, Azərbaycan milli mədəniyyətinin və sənətinin tanıdılması üçün bir çox müsabiqələrin keçirilməsi də nəzərdə tutulur. Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin irsinin Türkiyədə təbliği məqsədilə “Nizami Gəncəvi əsərləri miniatürlərdə” mövzusunda bir rəsm, Türkiyə universitetlərinin tələbələri arasında isə “Nizami Gəncəviyə 100 məktub” müsabiqələri elan edilib. Bundan başqa, Türkiyənin və Azərbaycanın tanınmış rəssamlarının qarşılıqlı olaraq hər iki ölkədə ustad dərslərinin təşkili, miniatür, xəttatlıq kimi sənətlərdə təcrübə mübadiləsi həyata keçirilməsi də planlaşdırılır.

S.Abbasov Türkiyədə çox sayda azərbaycanlı incəsənət xadiminin, rəssamlarının yaşadığı və fəaliyyət göstərdiyini xatırladaraq deyib: “Bu çərçivədə azərbaycanlı rəssamlar arasında “Suverenliyimizə qovuşduran şanlı Zəfər” mövzusunda rəsm müsabiqəsi elan edilib. Yaxın günlərdə Ankaranın Rəsm və Heykəllər Muzeyində Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə bu müsabiqə nəticəsində toplanan azərbaycanlı rəssamların əsərlərinin sərgisi təşkil olunacaq. Burada 44 günlük Vətən müharibəsi və bunun nəticəsində qazanılan şanlı Zəfərlə bağlı rəsmlər yer alacaq. Əsas hədəfimiz Azərbaycan milli mədəniyyətinin Türkiyədə daha geniş ictimaiyyətə çatdırmaqdır”. ]]> Mehemmed Fri, 03 Apr 2026 15:12:28 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18160 https://manera.az/index.php?newsid=18160 ]]>
“Hazırda elmdə süni intellektin inkişaf trayektoriyası ətrafında müzakirələr genişlənir, tətbiq sahələrinin şaxələndirilməsi üzrə aparılan tədqiqatlar artıq real nəticələr verir. Bu baxımdan 2024-cü il Kimya üzrə Nobel Mükafatının kompüter əsaslı zülal dizaynı və zülal strukturunun proqnozlaşdırılması sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə etmiş alimlərə təqdim olunması təsadüfi deyil”.

Manera.az xəbər verir ki, bu fikirləri akademik Əli Abbasov Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində hər il ənənəvi olaraq keçirilən “Elm Günləri” adlı tədbirdə çıxışı zamanı səsləndirib.

Akademik Əli Abbasov tədbirdə “Süni intellekt dövründə elm və təhsil: transformasiya və səmərəli strategiyalar” mövzusunda məruzə ilə çıxış edərək, elmin müasir inkişaf mərhələsinə yüksəlməsində yeni düşüncə modellərinin və neyron şəbəkələrin tətbiqinin həlledici rol oynadığını vurğulayıb. Bu texnologiyaların süni intellektin imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirdiyini söyləyən məruzəçi Azərbaycan alimlərinin süni intellektin çoxşaxəli problemlərinin tədqiqinə xüsusi diqqət ayırdıqlarını və bu sahədə ölkəmizdə mühüm elmi nəticələrin əldə olunduğunu bildirib. Alim qeyd edib ki, xüsusilə neyron şəbəkələrinin inkişafı istiqamətində aparılan araşdırmalar müasir elmi tədqiqatların əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib.

Bu sahədə görülən işlərdən bəhs edən akademik Əli Abbasov 2023-cü ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 100 illiyinə həsr edilmiş tədbirlər çərçivəsində Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti, ADA Universiteti və keçmiş İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun birgə təşkilatçılığı ilə keçirilmiş konfransın önəminə toxunub. Həmin tədbirdə təqdim olunan süni intellekt proqramlarının məhz Azərbaycan alim və mühəndislərinin müəllifliyi ilə hazırlanmış yerli məhsullar olduğunu diqqətə çatdırıb.

Alim, eyni zamanda, keçmiş İdarəetmə Sistemləri İnstitutunda süni intellektin bədii yaradıcılıqda tətbiqinə dair maraqlı eksperimentin həyata keçirildiyini bildirərək Xalq yazıçısı Anarın altıcildlik rəqəmsal əsərlər toplusu əsasında, onun üslubuna uyğun “Sonuncu sərnişin” adlı hekayə yaradıldığını deyib. Vurğulayıb ki, daha sonra yazıçının səsi klonlaşdırılaraq mətn səsləndirilib və paralel olaraq digər texnoloji həllər sınaqdan keçirilib.

Akademik Əli Abbasov beynəlxalq və milli sistemlərin sintezi istiqamətində də mühüm addımların atıldığını söyləyib. Onun sözlərinə görə, təhsil sektorunda süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi müəllim əməyinin avtomatlaşdırılmasına və tədris prosesinin səmərəliliyinin artırılmasına xidmət edir. Bu kontekstdə alim ötən il Dubayda Microsoft İnnovasiya Mərkəzində Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin nümayəndə heyəti ilə şirkətin regional komandası arasında süni intellekt və təhsil sahəsində əməkdaşlıq imkanlarına dair keçirilmiş görüşlərin əhəmiyyətini xüsusi qeyd edib.

“Rəqəmsal əkiz texnologiyalarının praktik tətbiqinin genişlənməsi və bu sistemlərin real mühitlə daha dərindən inteqrasiyası yaxın gələcəkdə ölkənin rəqəmsal transformasiya proseslərinə əlavə impuls verəcək”, - deyə qeyd edən akademik Əli Abbasov bildirib ki, burada əsas məsələ insanın rəqəmsal əkizinin real şəxsin bilik, davranış və mövqeyini nə dərəcədə dəqiq əks etdirməsi, eyni zamanda bu texnologiyaların etik və hüquqi çərçivədə tənzimlənməsidir. Akademik Əli Abbasov ölkəmizdə ilk dəfə olaraq özünün süni intellekt əsaslı rəqəmsal əkizinin yaradıldığını da diqqətə çatdırıb.

Böyük dil modelləri əsasında Azərbaycan dili üçün məqsədyönlü, ixtisaslaşmış kiçik dil modellərinin hazırlanmasının vacibliyini vurğulayan məruzəçi, mətnin linqvistik strukturunun süni intellekt tərəfindən düzgün anlaşılması üçün müvafiq infrastrukturun formalaşdırılmasının zəruriliyini qeyd edib.

Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin AMEA-nın 80 illik yubileyindəki çıxışına istinad edən akademik Əli Abbasov kibertəhlükəsizlik, süni intellekt və milli dilin qorunması məsələlərinin dövlət səviyyəsində prioritet istiqamətlərdən olduğunu vurğulayıb. Bildirib ki, bu baxımdan Azərbaycanda aparılan tədqiqatlar süni intellekt infrastrukturlarının formalaşmasında mühüm fərqlər yaradır.

Akademik Əli Abbasov əlavə edib ki, 2025-ci il 19 mart tarixində Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının 2025-2028-ci illər üçün süni intellekt Strategiyası”, eləcə də “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası”na dair vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirə bu sahədə strateji yanaşmanın formalaşdığını göstərir. Bununla yanaşı, bu ilin 27 fevral tarixində “Rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026-2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı”nın təsdiqlənməsi institusional bazanın möhkəmlənməsində mühüm rol oynayacaq.

Qeyd olunub ki, dövlət qurumları, özəl sektor və akademik institutlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi süni intellekt sahəsində davamlı inkişaf üçün əsas şərtlərdəndir. Eyni zamanda, rəqəmsallaşma proseslərinin dərinləşməsi də kibertəhlükəsizlik risklərini də artırır. Bu səbəbdən süni intellekt sistemlərinin milli suverenliyinin təmin olunması aktual məsələ kimi ön plana çıxır.

Akademik Əli Abbasov çıxışının sonunda birgə səylər və koordinasiyalı fəaliyyət nəticəsində bu problemlərin effektiv həllinin mümkünlüyünə diqqət çəkib.

]]> Mehemmed Wed, 01 Apr 2026 13:31:40 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=16723 https://manera.az/index.php?newsid=16723 ]]>
MANERA.AZ Qarabağ Universitetinin rektoru Şahin Bayramovun APA-ya müsahibəsini təqdim edir.

- Şahin müəllim, Qarabağ Universitetinin ilk tələbəsi olmaq həm də nə vəd edir?

- Əvvəlcə, müsahibəyə görə təşəkkürümü bildirirəm. Sualınızın əhatəsini bir qədər də genişləndirərək qeyd etmək istərdim ki, işğaldan azad edilmiş doğma torpaqlarımızda yaradılan Qarabağ Universitetinin nəinki tələbəsi adını qazanacaq, eləcə də bu ali təhsil ocağının akademik və inzibati fəaliyyətinə qoşulacaq hər kəs bir ilkə imza atmış olacaq.

Bildiyiniz kimi, Qarabağda ilk ali təhsil ocağı 1969-cu ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun filialı kimi qurulub, 1973-cü ildən 1988-ci ilədək ali təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərib, ərazilərimizin işğalı dövründə isə fəaliyyətini dayandırıb. Böyük qürur hissi keçiririk ki, Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi, qəhrəman əsgər və zabitlərimizin şücaəti sayəsində artıq işğala son qoyulub, ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam təmin edilib. Hazırda Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda sürətlə və sistemli şəkildə davam edən irimiqyaslı quruculuq və bərpa işləri tarixi zəfərdən sonra qısa müddət ərzində bölgənin simasını tamamilə dəyişdirib. Zəngin mədəniyyətə, ənənələrə, milli-mənəvi dəyərlərə malik olan xalqımızın öz doğma torpaqlarına Böyük Qayıdış prosesi layiqli şəkildə həyata keçirilir.

Dövlət başçımızın 2023-cü il 28 noyabr tarixli müvafiq Sərəncamına əsasən Xankəndi şəhərində Qarabağ Universitetinin yaradılması tarixi əhəmiyyət və strateji önəm kəsb edir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, “Sentyabr ayından artıq Xankəndiyə də köç başlayır. Birinci köçən tələbələr və onların müəllimləri olacaqlar”. Beləliklə, hər şeydən əvvəl, tələbələrimiz və müəllimlərimiz Qarabağ Universiteti ailəsinin üzvü olmaqla Xankəndi şəhərinə ilk köç etmənin qürurunu və sevincini yaşayacaqlar. Bu, eyni zamanda, qarşımızda peşəkar mütəxəssis olmaq, layiqli vətəndaş kimi yetişmək, eləcə də Qarabağın dirçəldilməsi və sosial-mədəni həyatının inkişafında pay sahibi olmaq kimi çox böyük, şərəfli və məsuliyyətli vəzifələr qoyur.

İlk tədris ilində tələbələrimiz bir çox üstünlüklərdən faydalana biləcəklər. Qarabağ Universitetinə tələbə qəbulu yalnız dövlət sifarişi əsasında aparıldığından hər bir tələbə təqaüd alacaq. Eyni zamanda, Universitetimizə yüksəl bal toplayaraq qəbul olunan tələbələrə əlavə təqaüd verilməsi nəzərdə tutulur.

Həmçinin bütün tələbələr ödənişsiz mənzil tipli müasir yataqxana ilə təmin ediləcək, hər bir tələbəyə kompüter hədiyyə olunacaq. Tələbə və işçi heyətimizin ekoloji cəhətdən təmiz, təhlükəsiz, yaradıcı, maraqlı və işgüzar mühitdə təhsil alması, fəaliyyət göstərməsi və yaşaması üçün bütün zəruri imkanların yaradılacağını digər üstünlüklərimizdən biri olaraq qeyd edə bilərik.

- 2024/2025-ci tədris ilində Qarabağ Universitetinin bakalavriat səviyyəsinə bir neçə ixtisas üzrə tələbə qəbulu aparılacaq. Bu ixtisaslar sırasına hansı yeni ixtisaslar əlavə oluna bilər?

- Ölkənin və regionun ehtiyacları, eləcə də beynəlxalq əmək bazarının müasir trendləri nəzərə alınmaqla, ilkin mərhələdə Qarabağ Universitetində kadr hazırlığı 6 fakültədə aparılacaq: Pedaqoji, İncəsənət, Humanitar və sosial elmlər, İqtisadiyyat, Mühəndislik və Turizm. 2024/2025-ci tədris ili üçün ümumilikdə 27 ixtisas üzrə tələbə qəbulu həyata keçiriləcək.

Pedaqoji fakültədə “Riyaziyyat müəllimliyi”, “İbtidai sinif müəllimliyi”, “Xarici dil müəllimliyi (ingilis dili)”, “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi” ixtisasları üzrə tədris həyata keçiriləcək.

İncəsənət fakültəsi “Musiqi müəllimliyi”, “Dekorativ-tətbiqi sənət”, “Dizayn”, “İnstrumental ifaçılıq” və “Vokal sənəti” ixtisaslarını əhatə edir.

Humanitar və sosial elmlər fakültəsində “Beynəlxalq münasibətlər”, “Hüquqşünaslıq”, “Tarix” və “Psixologiya” ixtisasları üzrə kadr hazırlığı təşkil ediləcək.

İqtisadiyyat fakültəsində “Beynəlxalq ticarət və logistika”, “İqtisadiyyat”, “Maliyyə”, “Menecment”, “Mühasibat”, “Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi” ixtisasları tədris olunacaq.

Mühəndislik fakültəsində “Elektrik və elektronika mühəndisliyi”, “İnşaat mühəndisliyi”, “Kompüter mühəndisliyi”, “Logistika və nəqliyyat texnologiyaları mühəndisliyi”, “Mexatronika və robototexnika mühəndisliyi” ixtisasları üzrə kadr hazırlığı nəzərdə tutulub.

Turizm fakültəsində isə “Turizm işinin təşkili ixtisası” üzrə yüksək ixtisaslı mütəxəssis hazırlığına başlanılacaq.

Bundan əlavə, Universitetdə 8 ixtisas üzrə SABAH qruplarının yaradılması nəzərdə tutulub. Yerli ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsinin I kursunu müvəffəqiyyətlə bitirmiş tələbələr seçim prosesində uğurlu nəticələr göstərməklə, 2024/2025-ci tədris ilindən etibarən Qarabağ Universitetində “Riyaziyyat müəllimliyi”, “İbtidai sinif müəllimliyi”, “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi”, “Xarici dil müəllimliyi (ingilis dili), “Maliyyə”, “Mühasibat”, “Beynəlxalq münasibətlər” və “Hüquqşünaslıq” ixtisasları üzrə təşkil olunacaq SABAH qruplarında təhsillərini davam etdirə biləcəklər.

Təbii ki, əmək bazarının dinamik dəyişən tələblərinə uyğun olaraq növbəti illərdə ali təhsil proqramlarının davamlı təkmilləşdirilməsi, kadr potensialının inkişaf etdirilməsi və tədris infrastrukturunun daha da gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlərin görülməsi diqqət mərkəzində saxlanılacaq. Bütün bunlar isə yeni fakültələrin yaradılmasını, ixtisasların siyahısının yenilənməsini, yeni ixtisasların əlavə edilməsini də istisna etmir. Bu barədə müvafiq qərar qəbul ediləndə ictimaiyyətə məlumat veriləcək.

- Universitetdə təhsil yalnız əyani formada nəzərdə tutulub. Bəs gələcəkdə qiyabi təhsil də olacaq?

- 2024/2025-ci tədris ilində Qarabağ Universitetində yalnız əyanı formada təhsil xidmətləri göstəriləcək. Gələcəkdə digər formalarda təhsil proqramlarının tətbiq olunmasına baxıla bilər.

- Ödənişsiz təhsil imkanı və yataqxana ilə təminat çox gözəl və cəlbedicidir, bəs tələbələrə nə qədər təqaüd və əlavə təqaüd veriləcək?

- Dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına ali təhsil müəssisələrində təhsil alan tələbələrə verilən təqaüdlərin məbləği bütün ictimaiyyətə məlumdur və dövlət başçımızın müvafiq Sərəncamı əsasında müəyyən edilir. Qeyd etdiyimiz kimi, Qarabağ Universitetinə yalnız dövlət sifarişi əsasında qəbul nəzərdə tutulduğu üçün bu təqaüd bütün tələbələrimizə veriləcək. Yüksək bal toplayan tələbələrimizə əlavə təqaüd verilməsi meyarları və həmin təqaüdün məbləği barədə hazırda müzakirələr aparılır. Bu məsələyə dair müvafiq qərar qəbul edildikdən sonra əlavə məlumat veriləcək.

- Universitet ilə bağlı bukletlərdə qeyd edilib ki, burada “Yeni məzmunlu təhsil proqramı” tətbiq ediləcək. Tam olaraq nə nəzərdə tutulur? Qarabağ Universiteti tələbələrə hansı yeni məzmunları təklif edir?

- Universitetimizdə kadr hazırlığı həyata keçiriləcək bütün ixtisaslar üzrə təhsil proqramları qabaqcıl milli və beynəlxalq təcrübələr nəzərə alınmaqla yeni məzmunda həyata keçiriləcək. Hazırda hər ixtisas üzrə akademik məzmun dizayn olunur və bu zaman dünyanın qabaqcıl universitetlərinin müvafiq modelləri əsas götürülür. Məqsəd məzunlarımızın ixtisasları üzrə müasir dövrdə tələb olunan və yeni trendləri özündə ehtiva edən zəruri kompetensiyalara yiyələnməsini və hərtərəfli inkişafını təmin etmək, nəzəri biliklərlə yanaşı, onların praktiki bacarıqlarını da gücləndirmək və buna imkan yaradacaq yüksək keyfiyyətli maddi-texniki, tədris bazası və kadr potensialını formalaşdırmaqdır.

Yeni məzmun dedikdə, ilk növbədə, tələbəyönümlü, səriştə əsaslı və multidisiplinar xarakterdə tətbiq ediləcək təhsil proqramları nəzərdə tutulur. Təhsilalanlarda tədqiqat, innovasiya, sahibkarlıq, startap və layihə idarəetmə bacarıqlarının formalaşdırılması, eləcə də analitik düşüncə və dayanıqlı inkişaf təfəkkürünün gücləndirilməsi yeni məzmunlu təhsil proqramlarının xarakterik cəhətləri kimi vurğulana bilər.

- İstərdim bir az da müasir maddi-texniki bazaya sahib universitet kampusu haqda danışasınız ki, bu universiteti seçmək istəyən tələbələrin daha geniş təsəvvürü olsun.

- Bir daha bildirirəm ki, tələbələrin təhlükəsiz, sağlam, yaradıcı və işgüzar bir mühitdə təhsil almaları, maraqlı tələbə həyatı yaşamaları üçün universitetin kampusunda bütün imkanlar təmin olunacaq. Tələbələrimizin keyfiyyətli təhsil ala bilmələri üçün tədris binalarımız ən müasir auditoriyalar, laboratoriyalar, kitabxana və digər zəruri tədris infrastrukturu ilə tam təchiz olunacaq. Eyni zamanda, tələbələrin asudə vaxtlarını səmərəli keçirə bilmələri, idmanla məşğul olmaları, çoxsaylı tələbə təşkilatları və klublarına qoşulmaları, könüllülük fəaliyyətləri həyata keçirmələri üçün lazımi şərait yaradılacaq, bu istiqamətlərdə daimi əsaslarla çoxşaxəli proqramlar və layihələr icra olunacaq. Tələbələrimiz ödənişsiz olaraq mənzil tipli müasir yataqxanalarda yaşayacaqlar.

- Qarabağ Universitetinə tələbə qəbuluna dair təbliğat işləri aparılır. Bizə maraqlıdır, universitetə abituriyentlərin marağı necədir?

- Bəli, biz artıq təbliğat görüşlərinə start vermişik. İlk görüşümüz Qarabağ Regional Təhsil İdarəsinin Bərdə, Tərtər, Ağcabədi və Füzuli rayonları üzrə ümumtəhsil məktəblərindən məzun olan və buraxılış imtahanlarında yüksək bal toplayan abituriyentlərlə keçirilib. Dekanlarımızın da qatıldığı belə görüşlər bütün bölgələrimizdə olacaq. İlk təəssüratımız ondan ibarətdir ki, abituriyentlər, onların valideynləri və müəllimləri arasında Qarabağ Universitetinə çox böyük maraq var. Yüksək bal toplayan gənclərimiz Qarabağ Universitetinin tələbəsi adını qazanmaq arzusunda olduqlarını vurğulayırlar.

- Peşəkar yerli və əcnəbi professor-müəllim heyətinin cəlb edilməsi ilə bağlı işlər hansı mərhələdədir, bu istiqamətdə hansı stimullaşdırıcı tədbirlər nəzərdə tutulub?

- Hazırda peşəkar və təcrübəli yerli və əcnəbi professor-müəllim heyətinin Qarabağ Universitetində akademik fəaliyyətə cəlb olunması istiqamətində işlər davam etdirilir. Bu prosesdə Elm və Təhsil Nazirliyinin təşkilati və texniki dəstəyindən əhəmiyyətli dərəcədə faydalanırıq. Eyni zamanda, müvafiq dövlət proqramı ilə nüfuzlu xarici ali təhsil müəssisələrinin doktorantura səviyyəsində təhsil alan gənclərimiz də diqqət mərkəzində saxlanılır. Xaricdə yaşayan azərbaycanlı alimlər tərəfindən böyük maraq var. Şübhəsiz ki, burada ən böyük stimul mənəvi stimuldur, yəni uzun illər həsrətində olduğumuz doğma torpaqlarımızda yaşamaq, fəaliyyət göstərmək, elm və təhsil ekosisteminin qurulmasına töhfə vermək arzusudur. Maddi həvəsləndirmə barədə deyə bilərəm ki, professor-müəllim və inzibati heyət üzvlərinə rəqabətli əməkhaqqı verilməsi və işlədikləri müddətdə onların ödənişsiz mənzillə təmin olunması nəzərdə tutulub.

- Əməkdaşların seçimi necə aparılır? İlkin mərhələdə nə qədər işçinin cəlb edilməsi planlaşdırılır?

- İlkin mərhələdə zəruri olan vakansiyalar üzrə elanlar Elm və Təhsil Nazirliyinin rəsmi saytında və sosial şəbəkə hesablarında yerləşdirilir. Elanlarda konkret vakansiyalar üzrə irəli sürülən tələblər dəqiq göstərilir. Hazırda ilk tədris ilinə başlamaq üçün vacib olan inzibati, akademik və texniki heyətin formalaşdırılması həyata keçirilir. İlk tədris ilində Universitetdə böyük hissəsi akademik heyət olmaqla ümumilikdə təxminən 70-ə yaxın əməkdaşın çalışacağı gözlənilir.

- Hansı yerli və xarici universitetlər ilə ikili diplom və mübadilə proqramları həyata keçiriləcək?

- İkili diplom və mübadilə proqramlarının həyata keçirilməsi əsas prioritetlərimiz sırasındadır. Bu alətlərdən intensiv istifadə tələbələrimizin tədris müddətində digər universitetlərdə təhsil almasına, qabaqcıl ali təhsil müəssisələrindən professor-müəllim heyətinin cəlbinə, əməkdaşlarımızın beynəlxalq təhsil və tədqiqat təcrübəsinin davamlı artmasına, ən əsası isə kampusumuzda beynəlxalq təhsil mühitinin formalaşdırılmasına imkan verəcək.

Hazırda ikili diplom və mübadilə proqramlarının reallaşdırılması mexanizmləri hazırlanır. Tərəfdaş universitetlərlə müvafiq razılıqlar əldə olunduqdan sonra bu barədə daha detallı danışmaq imkanımız olacaq.

- Qarabağ Universitetində elmi-tədqiqat və startap layihələrinin dəstəklənəcəyi də açıqlanmışdı. Bu barədə məlumat verə bilərsiniz?

- Qarabağ Universitetində elmi-tədqiqat və startap layihələrinin dəstəkləndiyi ekosistemin qurulması başlıca məqsədlərimizdən biridir. Təbii ki, universitetdə elmi-tədqiqat və startap fəaliyyətlərinin təşviq edilməsi, eləcə də tədqiqat və innovasiya bacarıqlarının inkişafı istiqamətində müvafiq dəstəkləyici mexanizmlər tətbiq olunacaq. Bu sahədə qarşılıqlı faydalılıq prinsipinə əsaslanacaq universitet–sənaye və universitet–universitet əməkdaşlığı alətləri geniş tətbiq olunacaq. Başqa sözlə, Universitetin tədqiqat və innovasiya potensialının gücləndirilməsi məqsədilə konkret hədəfləri olan ikitərəfli və çoxtərəfli işbirliklərinin yaradılması nəzərdə tutulur.

- Qarabağ Universitetində müxtəlif sahələrə məsul fakültə dekanları – proqram rəhbərlərinin səlahiyyətləri nədən ibarət olacaq?

- Qarabağ Universitetinin digər əməkdaşları kimi dekanlarımızdan da böyük gözləntilər var. Dekanlarımıza tam akademik müstəqillik verilib. Dekan müvafiq fakültədə tədris prosesinin və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin təşkilini həyata keçirir, təhsil proqramlarının mövcud standartların tələbləri çərçivəsində icrasına cavabdehlik daşıyır. Dekanlar fakültələrin strukturunun formalaşdırılmasında, müvafiq ixtisaslar üzrə təhsil proqramları, tədris planları və digər tədris sənədlərinin hazırlanmasında fəal iştirak edirlər. Bununla yanaşı, dekan müvafiq fakültənin profili əsasında professor-müəllim heyətinə olan tələblərin müəyyən edilməsi və bu tələblərə uyğun şəxslərin işəgötürülmə prosesinin əsas iştirakçısıdır.

- Tələbələrin yalnız azad olunmuş ərazilərdə təcrübə keçməsi tələb olunacaq, yoxsa onların ölkənin müxtəlif yerlərində təcrübə proqramlarına qoşulması üçün şərait yaradılacaq?

- Məlumunuz olduğu kimi, Qarabağ Universitetinin yaradılmasında əsas məqsəd regionun sosial-iqtisadi ehtiyaclarına uyğun yüksəkixtisaslı kadr tələbatının ödənilməsi və tarixən mövcud olmuş təhsil ənənələrinin yaşadılmasıdır. Bu baxımdan, hazırda sürətlə qurulmaqda olan doğma Qarabağımızda tələbələrimizin təcrübə keçməsi üçün geniş imkanlar olacaq. Bununla bərabər, dövlət və özəl sektor ilə əməkdaşlıq çərçivəsində tələbələrin ölkəmizin digər regionlarında, eləcə də xarici ölkələrdə də təcrübə keçməsi imkanları yaradılacaq. ]]> Mehemmed Wed, 14 Aug 2024 07:20:04 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=16505 https://manera.az/index.php?newsid=16505 ]]>

"Təhsil sərgisi ilə universitetlərimizi Bakıda tanıtmaq istəyirik"

Bakıda səfərdə olan Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin milli təhsil naziri Nazım Çavuşoğlu araşdırmaçı jurnalist Şəhla Aslanla müsahibəsində ŞKTC-dəki təhsil imkanları, bu günlərdə Bakıda keçirilən Şimali Kipr universitetlərinin sərgisi, o cümlədən Kıbrıs Azərbaycan münasibətlərindən danışıb:

- Cənab nazir Azərbaycana ilk gəlişinizdir?...

- Bəli, Azərbaycana ilk səfərimdir.

- Təəssüratlarınız maraqlıdır...

- Gözəl duyğular hiss edirəm... Bakı küçələrini çox təmiz və müasirdir. Azərbaycan xalqı da, şəhər də gözəldir. Hər şey bizi məmnun edir. Azərbaycana Türk Dövlətləri Təşkilatının təhsil nazirlərinin 8-ci toplantısı və ŞKTC Ali təhsil sərgisi çərçivəsində gəlmişik. Azərbaycana gəlməkdən və burada qardaş ölkələrin bayrağını yan-yana görməkdən qürurluyam.

- Cənab nazir, Azərbaycan-Kıbrıs və Türkiyə arasında təhsil sahəsində yaxın gələcək üçün əməkdaşlıq planlarınızdan bəhs etmənizi rica edirəm.

- Azərbaycan və digər Türk dövlətləri ilə tələbə və müəllim mübadiləsini genişləndirmək istəyirik. Bu, təhsil sahəsində əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biridir.

Bu gün Şimali Kipr universitetlərinin azərbaycanlı həmkarları ilə görüşləri və təhsil sərgilərində iştirakları da bu ölkələr arasında təhsil imkanlarını tanıtmaq və əlaqələri gücləndirmək məqsədi daşıyır.

Şimali Kipr, Türkiyə və Azərbaycan arasında ortaq universitetlərin yaradılması və ya mövcud universitetlər arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi məsələsi də müzakirə olunur. Bu da təhsil sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli bir addımdır. Universitetlərlə münasibətləri daha da inkişaf etdirərək istər müəllim, istərsə də tələbə dəyişmə proqramları ilə ikili diplomlar təsis etmək mümkündür. Rektorlarımız sözügedən məsələ barədə də danışıqlar aparır.

Ayrıca, Şimali Kipr Azərbaycanda təhsil müşaviri təyin etməyi planlaşdırır, bu da iki ölkə arasında təhsil əlaqələrinin daha yaxşı idarə olunmasına kömək edəcək. Bütün bu məqamlar Şimali Kipr, Türkiyə və Azərbaycan arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq planlarımızdan bir neçəsidir.

- Bildiyim qədəriylə Azərbaycanlı həmkarınız Emin Əmrullayev ilə görüşünüz baş tutub. Görüşdə təhsil sahəsində hansı əməkdaşlıq layihələri müzakirə olundu?

- Bəli. Dünən Azərbaycanın təhsil naziri və təhsil adamlarıyla görüşüb fikir mübadiləsi apardıq. Bu görüş bilik və təcrübə mübadiləsi məqsədi ilə keçirildi. Görüşdə Azərbaycanla Şimali Kipr arasında perspektivdə təhsil sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri, müəllim və tələbə mübadilə proqramları müzakirə olundu. İxtisasartırma və müəllimlərin dəyişdirilməsi proqramlarını nəzərdən keçirdik. Düşünürəm ki, Azərbaycanın Elm və Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə həyata keçirəcəyimiz proqramlar müxtəlif mədəniyyətləri bir araya gətirməklə təhsil sahəsində əməkdaşlığa və inkişafa təkan verə, beynəlxalq əməkdaşlıq dostluqların qurulmasına və qorunub saxlanmasına töhfə verə bilər.

- Qeyd etdiyiniz kimi, bu günlərdə Bakıda Şimali Kipr universitetlərinin sərgisini keçirilir. Sərgini keçirməkdə əsas məqsədiniz nədir?

- Şəhla xanım, bildiyiniz kimi gənclərin birgə təhsil alması, dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq standartlara cavab verən xarici dil bilikləri iki dövlət arasında münasibətləri daha da möhkəmləndirir. Düşünürəm ki, gənclər arasında həmrəylik, maarifçilik birliyi gələcəkdə daha böyük uğurlara gətirib çıxaracaqdır. Gənclərin bir-birini dəstəkləməsi və motivasiya etməsi hər iki ölkənin gələcəyini işıqlandıracaqdır. Universitet dövrünün və o dövrdə qurulan dostluqların hər zaman qalıcı olduğunu düşünür və təhsil mərhələsində Azərbaycandakı qardaşlarımız üçün ən möhkəm təməlləri qoyacağımıza inanırıq.

Hesab edirəm ki, Bakıda təşkil etdiyimiz təhsil sərgisində universitetlərimizi daha geniş şəkildə tanıtmaq imkanı əldə edəcəyik. Bu çərçivədə Şimali Kiprdən gəlmiş rektorlarımız da azərbaycanlı həmkarları ilə görüşlər keçirir və yaxın gələcəkdə təhsil sahəsində atıla biləcək addımlarla əlaqədar müzakirələr aparırlar. Şimali Kiprdə 23 universitet mövcuddur. Bu gün 300-ə yaxın azərbaycanlı tələbə Şimali Kipr universitetlərində təhsil alır. Bakıda Şimali Kipr universitetlərinin sərgisini keçirməkdə məqsədimiz ölkənin təhsil imkanlarını tanıtmaq və orada azərbaycanlı tələbələrimizin sayını artırmaqdır. Bütün azərbaycanlı tələbələrimizi Kipr tələbə adasına dəvət edirik.



- Azərbaycanlı tələbələrə xüsusi təklifiniz var?

- Biz, həmçinin azərbaycanlı şəhid ailəsinin üzvü olan bir neçə tələbəyə təqaüd verməyi planlaşdırırıq. Hesab edirəm ki, Türkiyə, Azərbaycan və Şimali Kipr dostluğunun, “tək millət, üç dövlət” anlayışının sadəcə sözdən ibarət olmadığını göstərməliyik. Əminəm ki, bizim birliyimiz ölkələrimizi daha da güclü edəcək.

- Universitetlərinizdə olan digər xarici tələbə sayı necədir?

- Təhsil verdiyimiz tələbələrin 60 faizi əcnəbilərdir. Geriyə qalan 30 faiz türkiyəli, 10 faiz isə yerli tələbələrdir. Şimali Kiprdə Afrika, Avropa, ABŞ-dən də tələbələr təhsil alırlar. Universitetlərimiz dünya reytinqləri sırasında kifayət qədər yaxşı yerləri tutur və getdikcə yüksəlməkdədirlər. Bugünkü statistikaya baxsaq, Şimali Kiprdə 100 min tələbə təhsil alır. Kiçik bir ada ölkə üçün bu rəqəm kifayət qədər böyükdür.

- Sabah işğaldan azad etdiyimiz Qarabağ torpaqlarına - Şuşaya səfəriniz olacaq. Təəssüratlarınız necədir?

- Vətən müharibəsində qazanılmış böyük qələbəyə görə Azərbaycan xalqını və Prezident İlham Əliyevi təbrik edirəm. Bu qələbə türk millətini sevindirib, qürurlandırıb, başını uca edib. Milli mübarizədəki qələbə xeyirli və uğurlu olsun! Biz özümüzü Azərbaycan xalqı ilə bir görürük. Ona görə azərbaycanlıların sevinci və kədəri bizim ortaq duyğularımızdır.

- Cənab nazir, müsahibəyə vaxt ayırdığınız üçün təşəkkür edirəm!

- Mən təşəkkür edirəm!..

Söhbətləşdi:
Şəhla Aslan,
https://medianews.az/


]]> Mehemmed Fri, 31 May 2024 09:32:50 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=16891 https://manera.az/index.php?newsid=16891 ]]>

Araştırmacı gazeteci Şehla Aslan, Kıbrıs’ın Ankara’daki Eğitim ve Kültür Ataşesi Ahmet Arslan ile gerçekleştirdiği röportajda, Kıbrıs'ın eğitim politikaları ve kültürel projeleri üzerine önemli sorular sordu. Röportajda, Ahmet Arslan, Kıbrıs ile Türkiye arasındaki eğitim ve kültür iş birliği, aynı zamanda Azerbaycan-Kıbrıs ilişkileri hakkında fikirlerini paylaştı. Röportajı okurlarımızla paylaşıyoruz:

Şehla Aslan: Sayın müşavirim, 15 Kasım'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kuruluş yıl dönümü. Bu vesileyle, Kıbrıs'ın tarihi hakkında kısa bir bilgi verebilir misiniz? Özellikle Kıbrıs Türk halkının bağımsızlık mücadelesinin gelişimi ve bu süreçteki önemli olaylar hakkında neler söylemek istersiniz?

Ahmet Arslan: Şehla hanım, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kuruluş yıl dönümü, Kıbrıs Türk halkı için son derece anlamlı bir tarihtir. 15 Kasım 1983'te, Kıbrıs Türkleri, uluslararası alanda tanınmasa da kendi bağımsız devletlerini kurma kararlılığını göstermişlerdir. Bu, Kıbrıs Türk halkının kendi kimliğini ve kültürünü koruma mücadelesinin bir sembolüdür. Bu tarih, sadece bir kutlama değil, aynı zamanda bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin hatırlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca, Kıbrıs'ın tarihi, uzun bir geçmişe dayanmaktadır ve farklı medeniyetlerin etkisi altında şekillenmiştir. Ada, tarih boyunca birçok kez el değiştirmiş, farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir yer olmuştur. Kıbrıs Türk halkı, 20. yüzyılın ortalarında siyasi eşitlik talep etmeye başlamış ve 1974'teki olaylardan sonra, Kıbrıs'ın iki ayrı bölgeye ayrılmasına yol açan süreç başlamıştır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kuruluşu, bu zorlu süreçlerin ardından gelen bir bağımsızlık ve varoluş mücadelesinin sonucudur. Bugün, Kıbrıs Türk halkı, kendi kültürünü, dilini ve tarihini koruma çabalarını sürdürmektedir. Bu yıl dönümü, sadece bir kutlama değil, aynı zamanda bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin hatırlanması açısından da büyük önem taşımaktadır.

Şehla Aslan: Kıbrıs’ın kültürel kimliğini koruma ve tanıtma konusunda Ankara'da yürüttüğünüz çalışmalar hakkında bilgi verebilir misiniz? Hangi projeler ve etkinlikler bu bağlamda öne çıkıyor?

Ahmet Arslan: Şehla hanım, Kıbrıs’ın kültürel kimliğini korumak ve tanıtmak, misyonumuzun en önemli parçalarından biri. Bu amaçla, Kıbrıs’ın geleneksel sanatlarını, müziğini, edebiyatını yaşatacak çeşitli projeler yürütüyoruz. Gençlerimizin bu değerleri tanıması ve sahiplenmesi için, hem Türkiye’deki hem de Kıbrıs’taki eğitim kurumlarıyla iş birliği içinde çalışarak kültürel etkinlikler, sergiler gibi çeşitli programlar ve aktiviteler organize edilmektedir.

Bu çalışmalarla hem Türkiye’deki kardeşlerimiz hem de uluslararası izleyiciler, Kıbrıs’ın zengin kültürel mirasını daha yakından tanıma fırsatı buluyor. Amacımız, bu kültürel zenginlikleri gelecek nesillere aktarırken, Kıbrıs’ın kimliğini ve tarihini de diri tutmak. Bu tür projeler, Türkiye ile olan bağlarımızı daha da güçlendirirken, Kıbrıs kültürünü yaşatma hedefimize büyük katkı sağlıyor.

Şehla Aslan: Peki, Sayın Arslan, Kıbrıs’ın eğitim politikaları hakkında genel bir değerlendirme yapabilir misiniz?

Ahmet Arslan: Kıbrıs’ın eğitim politikaları, adanın sosyal ve kültürel yapısını destekleyen önemli bir unsurdur. Eğitim sistemimiz, hem nitelikli insan kaynağı yetiştirmek hem de gençlerimize uluslararası standartlarda eğitim sunmak üzerine kurgulanmıştır.

Kıbrıs, yüksek eğitim kalitesi ve uluslararası öğrenci topluluğuyla, gerçekten de bir öğrenci adası olarak kendini konumlandırmaktadır.
Kıbrıs’taki üniversiteler, kaliteli eğitim sunma hedefiyle çeşitli programlar ve fırsatlar sunmaktadır. Hem yerli hem de uluslararası öğrenciler, adanın sunduğu eğitim olanaklarından faydalanarak akademik ve kültürel bir deneyim yaşama şansına sahip olmaktadır. Bu çeşitlilik, Kıbrıs’ın çok kültürlü yapısını zenginleştirmekte ve öğrencilere farklı bakış açıları kazandırmaktadır. Türkiye ile olan iş birliğimiz de bu süreçte önemli bir rol oynamakta, öğrencilere sunduğumuz burs imkanları ve destekler sayesinde daha fazla gencin Kıbrıs'ta eğitim almasını teşvik etmektedir.

Şehla Aslan: Malum, Azerbaycan ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler son dönemlerde hızla gelişiyor. Bu ilişkilerin geleceği ve iş birliği alanları hakkında neler düşünüyorsunuz?

Ahmet Arslan: Azerbaycan ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler, tarihsel ve kültürel bağlarla şekillenmiş güçlü bir dayanışma üzerine kuruludur. Son yıllarda, özellikle siyasi alanda önemli gelişmeler yaşanmaktadır.

Karşılıklı ziyaretler, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu ziyaretler sayesinde, üst düzey yetkililer doğrudan iletişim kurma fırsatı bulmakta ve ortak projeler üzerinde fikir alışverişinde bulunmaktadır. Ayrıca, bu tür ziyaretler, iki ülkenin birbirine olan güvenini artırmakta ve stratejik iş birliklerinin geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır.

Son dönemlerde, eğitim alanında da iş birliğimiz artarak devam ediyor. Azerbaycanlı öğrencilerin Kıbrıs'ta eğitim alması teşvik edilmekte, bu da iki toplum arasında daha güçlü bağların kurulmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca, her iki ülkenin üniversiteleri arasında yürütülen ortak projeler ve akademik değişim programları, genç nesillerin birbirini daha iyi tanımasına yardımcı olmaktadır.

Bu ilişkilerin geleceği oldukça parlak; eğitim, kültür ve ekonomi gibi alanlarda daha fazla iş birliği yapılarak, iki ülke arasında kalıcı ve güçlü bağların oluşturulmasına katkıda bulunacaktır. Gelecek adına çok umutluyuz!..

Şehla Aslan: Röportaj için teşekkür ederim!

Ahmet Arslan: Ben teşekkür ederim, Şehla hanım! Kardeş Azerbaycan'a selamlar, sevgiler!..





"MedyaAnkara"

18.11.2023

]]> Mehemmed Sat, 18 Nov 2023 01:07:07 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=15634 https://manera.az/index.php?newsid=15634 ]]>

Türkiyənin Atatürk Universitetinin rektoru Prof. Dr. Ömər Çomaklı ilə müsahibə

- Hörmətli rektor, ilk növbədə müsahibə təklifimi qəbul etdiyiniz üçün sizə təşəkkürümü bildirirəm.

- Buyurun... Universitetimizə xoş gəlmisiniz!

- Hörmətli rektor, öncəliklə bizə iş fəaliyyətiniz haqda danışa bilərsiz?

- Əlbəttə. 1962-ci ildə Ərzurumun Aşkale rayonunda anadan olmuşam. İbtidai və orta təhsilimi burada başa vurdum. 1981-ci ildə İstanbul Texniki Universiteti Sakarya Mühəndislik Fakültəsi Maşınqayırma fakültəsini 1985-ci ildə bitirdim. 1986-cı ildə Atatürk Universiteti Mühəndislik Fakültəsi Maşın Mühəndisliyi Termodinamikası bölməsində elmi işçi kimi işə başladım.

1988-ci ildə Dokuz Eylül Universitetinin Mühəndislik fakültəsinin Maşınqayırma fakültəsinin Termodinamik-energetika bölməsində magistratura pilləsini bitirdim; 1991-ci ildə Qaradəniz Texniki Universiteti Mühəndislik Fakültəsi Maşın Mühəndisliyi bölməsində doktorantura təhsilimi bitirdikdən sonra həmin il Atatürk Universitetinin Mühəndislik fakültəsində dosent vəzifəsində çalışdım. 1993-1994-cü illər arasında ABŞ-ın Mayami Universitetində qonaq tədqiqatçı olmuşam. 1995-ci ildə Atatürk Universiteti Mühəndislik Fakültəsinin Maşınqayırma fakültəsinə dosent, 2002-ci ildə isə professor vəzifəsinə təyin olundum. Həmin şöbədə 1991-2016-cı illərdə şöbə müdiri olmuşam. Bayburt Universitetində Mühəndislik fakültəsinin dekanı (2009-2011), Bayburt Universitetinin prorektoru (2008-2011) vəzifələrində çalışmışam. 2013-2016-cı illər arasında Atatürk Universitetinin prorektoru vəzifəsində çalışmışam. Bir çox milli və beynəlxalq layihələrdə iştirak etmişəm. İndiyə qədər çap olunmuş 120-yə yaxın milli və beynəlxalq nəşrlərim, məqalələrim var.
12 avqust 2016-cı il tarixindən isə adını qürurla daşıdığımız Atatürk Universitetinin rektoru vəzifəsində çalışıram.

- Bəs Atatürk Universiteti necə yarandı?

- Ölkənin şərq bölgəsinin iqtisadi, sosial və mədəni inkişafına töhfə vermək düşüncəsi ilə yaranan universitetimiz hazırda ölkənin ali təhsilinə yüksək səviyyədə xidmət etməyə davam edir.
Bölgənin inkişafına öncülük etmək, Türkiyəni çağdaş sivilizasiya səviyyəsinə çatdırmaq və elm işığında addımlayacaq nəsillər yetişdirmək məqsədi ilə qurulan Atatürk Universitetində 500 tələbə, 6 min akademik və inzibati heyət, 23 Fakültə, 1 lise, 1 Konservatoriya, 13 Peşə məktəbi, 8 İnstitut və 45 Araşdırma Mərkəzi ilə Türkiyənin ən yaxşı universitetləri sırasında da öz yerini tutmuşdur. İstehsal etdiyi bilik və yetişdirdiyi insan qaynaqları ilə bölgədə istehsalı, kənd təsərrüfatını, sənayeni, heyvandarlığı və turizmi inkişaf etdirmək məqsədlə yoluna davam edir.



- Bildiyim qədər, Atatürk Universiteti Türkiyənin ən çox seçilən universitetlərindən biridir. Universitetiniz tələbələrə hansı imkanları təqdim edir?

- Təbiətlə dost olmaq vizyonunu mənimsəyən kampusumuzda yaşıl sahələr, geniş botanika bağları və velosiped yolları var. İlin hər fəslində tələbələrimiz yaşıllıq və qarın ecazkar mənzərəsini anbaan yaşayaraq, əyləncəli yay-qış proqramlarında iştirak edir, əyləncəli vaxt keçirirlər.
Tələbələrimiz və akademik heyətimizın təhsil və tədqiqat fəaliyyətlərini dəstəkləmək və kitab ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədiylə qurduğumuz 12 min kitabla xidmət göstərən Dr. Fuat Sezgin Kitabxanamız var.

Kitabxanamız 7350 m² qapalı sahədə təxminən 600 istifadəçiyə xidmət göstərə bilir.
Bundan əlavə kitabxanamızda kompüter/internet, yeməkxana, bufet və kserokopiya xidmətlər var. Girişdəki terminalar sayəsində kataloqların axtarılması sürətlə həyata keçirilir; self-check (avtomatik qaytarma) cihazı sayəsində növbə gözləmədən və heç bir personala ehtiyac olmadan alınan kitablar geri verilə bilir.

Universitetimizin Sağlamlıq, Mədəniyyət və İdman Departamenti/Qidalanma Xidmətləri Şöbə Müdirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən yeməkxanalarımız - 1 mərkəzi yeməkxana və 8 fərqli fakültələrdə yeməkxana ilə təxminən 10 min tələbəyə gündəlik yemək xidməti göstərir.
Gənclər və İdman Nazirliyinin Kredit və Yataqxanalar Baş İdarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən yataqxanalarımız universitetimizdə təhsil alan tələbələrimizin ümumi yaşayış ehtiyaclarını qarşılayır.

Kantin, mərkəzi TV yayın sistemi, internet şəbəkəsinə çıxış və pulsuz camaşırxana xidmətlərinin göstərildiyi yataqxanalarımızda giriş-çıxışlar HGS kart-barmaq izi mühafizə sistemləri vasitəsiylə həyata keçirilir.

- Bəs, idman imkanları necədir?

- Əlbəttə, idman imkanları da mövcuddur. Tələbələrimiz universitetimiz daxilində fəaliyyət göstərən idman klubları vasitəsilə iştirak etdikləri fəaliyyətlərlə ömür boyu idman vərdişi qazanır və bu yolla futbol, basketbol, voleybol, boulinq, stolüstü tennis, şahmat, və s. kimi sahələrdə keçirilən bir çox yarışmalarda iştirak edirlər.
Universitetimizdə 100-dən çox tələbə klubu fəaliyyət göstərir ki, bu dərnəklərlə tələbələrimizin fərdi bacarıqlarını inkişaf etdirməyə və təhsil həyatı boyu müxtəlif fəaliyyətlərə töhfə verməyi hədəfləyirik.
Tələbələrimiz maraq doğuran tələbə klublarının üzvü ola bilər və ya yeni maraqlar üçün klublar yaratmaq təşəbbüsü ilə çıxış edə bilərlər. Bu yolla tələbələrimiz dərslərin qalan hissəsində gördükləri fəaliyyətlər sayəsində bir çox sahədə təcrübə qazanırlar.

- Hörmətli rektor, “universitet” anlayışı sizin üçün nə ifadə edir?

- Təhsil müəssisələri və universitetlər ölkələrin gələcəyidir. Universitetlər ölkənin inkişafında, tərəqqisində və müasirləşməsində hərəkətverici qüvvə kimi çıxış edirlər. Demokratik mədəniyyətimizin, ümumbəşəri düşüncəmizin inkişafında universitetlərin üzərinə böyük vəzifələr düşür.
Sabahın böyüyən Türkiyəsi üçün elm yuvası olan universitetlərimizin daha da güclənməsini arzu edirik. Bu çərçivədə Atatürk Universiteti olaraq başladığımız “Yeni nəsil universitet sizayn və çevrilmə” layihəsi çərçivəsində inkişaf etdirdiyimiz işlər və layihələrlə yeni bir yol xəritəsi çəkməyi və gələcək nəsilləri daha müasir təhsillə yetişdirməyi planlaşdırırıq.

- Universitetlərin mühüm funksiyası var; bilik istehsal etmək...

- Doğru. Dediyiniz kimi, universitetlərin ölkənin insan kapitalını yüksəltmək və onu səriştəliləşdirməklə yanaşı, digər mühüm funksiyası da tədqiqat yolu ilə elmi biliklərin istehsalında milli və beynəlxalq səviyyədə söz sahibi olmaqdır. 2018-ci ildə bütün bölmələrimiz və çalışanlarımızla başladığımız yeni nəsil universitetinin vizyonuna uyğun olaraq, bakalavr və magistratura təhsilinin keyfiyyətini yüksəltməyi, proqramları akkreditasiya etməyi, ara kadrları deyil, axtarılan kadrları yetişdirməyi hədəfləyirik. Tələbələrin sayını əsas alaraq, ölkənin ehtiyaclarına və dövrün ehtiyaclarına uyğun kadrlar hazırlayırıq. Xüsusilə də beynəlxalq tələbələrin sayını artırmaqla fərqli strategiyalar həyata keçiririk.

- Bu istiqamətdə nə kimi strategiyalarınız var?

- Bildiyiniz kimi, 1957-ci ildə qurulan Atatürk Universiteti ölkənin ən hörmətli universitetləri sırasında öz yerini tutub. Universitetimiz illər keçdikcə budaqları güclənən, kökləri möhkəmlənən çinar kimi böyüməyə davam edir. Böyümək, inkişaf etmək, irəliləmək vizyonu ilə dünya universiteti olmaq hədəfinə doğru ciddi addımlar atır. Akademik və inzibati heyət və tələbələr olaraq ilk günkü həyəcanını itirmədən - həvəsli, həyəcanlı, qətiyyətli, maraqlı və qürurlu duruşumuzu pozmadan yolumuza davam edirik. Biz inanırıq ki, bu duyğuları tam şəkildə hiss etdikdə uğur qaçılmazdır. Bu inancla təhsil, araşdırma, səhiyyə və inkişaf üçün təyin etdiyimiz ölkəmizin təməl ehtiyaclarına həllər istehsal idealına uyğun olaraq xidmət edəcək ziyalılar yetişdirmək bizim borcumuzdur. Bu baxımdan milli və ümumbəşəri etik dəyərlərdən kənara çıxmadan ağıl və elmin işığında idarəçiliyə gəldik.
Missiyamız doğrultusunda müasir və yenilikçi bir “Atatürk Universiteti” üçün fədakar səylərimiz davam edəcəkdir.

- Hörmətli rektor, Türkiyə tarixində çox önəmli bir şəxsiyyətin adını daşıyan universitetin rektoru olmaq ayrıca məsuliyyət verirmi?

- Təbii ki, çiyinlərimizdə böyük məsuliyyət daşıyırıq. Bu şüurla Atatürk Universiteti olaraq mədəni kimliyimizin formalaşması və qorunub saxlanması, ölkəmizin, xüsusilə də bölgəmizin zənginliyinin akademik kontekstdə işlənməsi, çoxaldılması və qiymətləndirilməsi kimi böyük məsuliyyəti öz üzərinə götürürük. Qurulduğu gündən bu yana uğurlu tarixinin formalaşmasında göstərdiyi səy və xidmətlərin fərqində olaraq bu məsuliyyəti hər zaman böyük şərəflə daşımışıq və daşıyacağıq.

Ayrıca, mən həmişə fəxr etmişəm ki, belə mühüm bir təhsil mərkəzinin rektoru və belə böyük ailənin üzvüyəm.

- Hörmətli rektor, fürsət varkən, universitetinizdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin sayı və onların akademik göstəriciləri barədə danışsanız, şad olaram.

- Universitetimizdə azərbaycanlı tələbələrin ümumi sayı 6073 nəfərdir. Onlardan 3624-ü xanım, 2449-u isə oğlan tələbələrdir. Doktorantura təhsili alanların sayı 17, magistratura pilləsində təhsil alanların sayı isə 65 nəfərdir. Bakalavr pilləsində 5824, dosent pilləsində isə 167 tələbə təhsil alır.


- Bəs Azərbaycan universitetləri ilə əməkdaşlığınız necə?

- Azərbaycanda bir çox universitetlərlə ikitərəfli əməkdaşlığımız var. Bu universitetlər; Naxçıvan Dövlət Universiteti, Xəzər Universitet, Azərbaycan Tibbi Universiteti, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti, Azərbaycan Turizm İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Memarlıq və İnşaat Universiteti, Azərbaycan Dillər Universiteti, Bakı dövlət Universiteti və s. Əməkdaşlıq çərçivəsində qarşılıqlı əməkdaşlığımız davam edəcək.

- Hörmətli rektor, suallarımı cavablandırdığınız üçün sizə təşəkkür edir, fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram.

- Biz təşəkkür edirik. Sizə də uğurlar arzulayıram.

Şəhla Aslan,
Araşdırmaçı jurnalist
"Rektorla Söhbət"









]]> Mehemmed Thu, 08 Jun 2023 14:30:21 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=15442 https://manera.az/index.php?newsid=15442 ]]>

MANERA.AZ Yozgat Bozok Universitetinin rektoru Prof. Dr. Ahmet Karadağla müsahibəni təqdim edir:

- Hörmətli rektor Prof. Dr. Ahmet Karadağ, ilk növbədə söhbətimizə vaxt ayırdığınız üçün sizə təşəkkür edirəm.

- Xoş gəldiniz! Buyurun...

- İlk öncə sizi tanıyaq; Ahmet Karadağ kimdir ? Oxucularımız üçün təhsil və karyera həyatınız barədə danışsaz şad olarıq...

- Yozqatlıyam. Yozgatın Akdağ Maden rayonunda anadan olmuşam. İlk, orta və lisey təhsilimi Maden Akdağ'da aldım. Sonra universitet təhsili aldım. Kimyaçıyam. Samsun Ondokuz May Universitetində magistr təhsili almışam.

Magistratura, doktorluq təhsilimi bitirdikdən sonra əsgərliyə getdim. Əsgərliyimi bitirdikdən sonra 2004-cü ildə Tokat Qaziosmanpaşa Universitetində - o dövrdə kiçik dosent olaraq ifadə edilən ünvanla akademik həyata başladım. 2007-ci ildə dosent, 2013-cü ildə professor oldum.
2014-2017 -ci illərdə Tokatda müəllim işləmişəm. 2017-ci ildə bir professorumuz Bartın Universitetinin rektoru oldu. Məni Bartın Universitetində işləməyə dəvət etdi. Mən orada Sosial elmlər fakültəsində qısa müddət dekan vəzifəsində çalışmışam. İki ilə yaxın işlədikdən sonra 2019-cu ildə Yozgat Bozok Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin olundum. Bu tarixdən etibarən mən doğma şəhərdə - Yozgat Bozok Universitetinin rektoru vəzifəsində çalışıram. Bu mənim idarəetmə fəaliyyətimdə ilkdir.

- Yaxşı, Yozgat Bozok Universitetinin yaranması haqqında danışa bilərsiniz? Sizcə belə bir universitet nə üçün lazım idi?

- Prezidentimizin bir arzusu var idi; Deyirdi ki, hər şəhərlə bir universitet yaradılmalıdır. Həqiqətən də, hazırda səksən bir şəhərimizdə ən azı bir dövlət universitetimiz var.

Ankarada olduğu kimi İstanbulda, İzmirdə və hətta Kayseridə birdən çox dövlət universiteti, özəl universitet və vəqf universiteti var.

- Hər şəhərdə bir universitet... Bunun məqsədi nədir?

- Şəhərlərin bütün aspektlərdə inkişafı üçün baxış və hədəfi ortaya qoyur. Universitetlər bilik mərkəzləridir. Universitetlər dünyada informasiyanın yeniləndiyi və yeni məlumatların təqdim edildiyi yeganə qurumdur. Ona görə də, harada universitet varsa, orada bilik istehsalı da var. Deməli, AR-GE işləri, elmi araşdırmalar var. Digər tərəfdən, açılan fakültə və kolleclərlə bu ölkənin gələcəyinə töhfə verəcək peşəkar kadrların yetişdirilməsi var. Burada həm də assosiasiya və bakalavr proqramlarımız var. Ali təhsilimiz var. Ona görə də düşünürəm ki, hər bir vilayətdə bir universitetin vizyonu ölkənin daha güclü və çiçəklənməsi əsasında düşünülmüş və həyata keçirilən bir layihədir.

...Mən 1991-ci ildə magistraturaya başlamışam . O vaxtdan bəri Türkiyədə ali təhsildə nələrin baş verdiyini və nələrin olduğunu, Türkiyədəki universitetlərin vizyonunu, hədəflərini və o vaxtdan bəri çatdıqları nöqtəni çox yaxından izləyirəm. Həqiqətən də universitetlər şəhərlərə yeni baxış əlavə edirlər. Şəhərlərin inkişafına mühüm töhfələr verir. Bundan əlavə, Anadolu adlanan Orta Anadolunun tam ortasında, Yozgat kimi kiçik şəhərlərdə universitetlərin yaradılması bir tərəfdən şəhərin müasirləşməsinə və şəhərləşməsinə töhfə verir. Bu gün Türkiyənin hər yerindən tələbələrimiz var . Bu il eyni zamanda, potensialımızı və beynəlxalq tələbə sayını artırdıq.

Ona görə də, deyə bilərəm ki, biz şəhərimizi öz tələbələrimizə tanıtmaqla, mədəni dəyərlərimizi, şəhərimizin adət-ənənələrini öyrətməklə yanaşı, gələn tələbələrimiz də şəhərimizə gəldiklərində hər cəhətdən buraya dəyər qatırlar.
Türkiyənin hər şəhərində universitet açmaq vizyonu o mənada qiymətləndirilməlidir ki, bu universitetlər elmi ictimaiyyətə əhəmiyyətli töhfələr verir. Bu da hər il şəhərlərin inkişafında və böyüməsində mühüm rol oynayır.

İki min altıda qurulan bir universitet olaraq, universitetimiz Erciyes Universitetinə bağlı fakültələri ilə təxminən yarım əsrlik təcrübəyə malikdir. Hazırda, Ali təhsilə güclü qatqısı olan, Türkiyədə regional inkişafa yönəlmiş iyirmi iki ixtisaslaşmış universitetdən biridir. Yozgat Bozok Universiteti 2000-ci ilin əvvəlində ixtisas universiteti elan edilmişdir.

- Hocam, konkretləşdirsək, hər şəhərdə universitet olmalıdırmı? Beləcə universitetlərin keyfiyyətindən güzəştə gedilmir ki?

-10 ildən artıqdır ki, ali təhsili yaxından izləyirəm; Universitetlər bir-birini təkrarlayan qurumlar deyil, öz arenalarında fərqlilikləri üzə çıxarmaq kimliyini öz üzərlərinə götürürlər. Bölgənin prioriteti nə olursa olsun, məsələn, Yozgat əkinçilik və heyvandarlıq bölgəsi, biz kənd təsərrüfatı üçün ixtisaslaşmış bir universitetik. Yəni, bölgədəki universitetlər buranın potensialına uyğun olaraq töhfə verirlər. Türkiyədə 22 tədqiqat universiteti var. Biri Erciyes Universitetidir, məsələn bu Universitet Türkovac peyvəndini tapan universitetdir. Yozgat Bozok Universiteti də akademik sahədə ciddi işlər aparır. Biz istehsal etdiyinə iqtisadi dəyər qatan regional inkişafa diqqət yetirən bir universitetik.

-Yaxşı, bir sual verim; Siz rektor vəzifəsinə təyin olunandan sonra universitetdə dəyişməyə necə başladınız?

- Çox gözəl sual verdiniz... Mən vəzifəyə başlayanda dedim ki, biz ixtisaslaşdırılmış universitet olmalıyıq. Bizdən əvvəl 10 ali məktəb var idi ki, onlar ixtisaslaşdırılmış universitetlər idi. Layihə hazırladıq. 29 universitet müraciəti arasından seçildik və ixtisaslaşdırılmış universitet olduq. Arzumuz ixtisaslaşdırılmış universitet olmaq idi və buna nail olduq. Universitetdə bəyənmədiyimiz bir şüar var idi. Biz onu dəyişdik. “Qərarlılıqdan uğura.. ” etdik. Belə bir deyim var ki, inanmaq işin yarısıdır. Fikirləşdik ki, bu universiteti necə yaxşılaşdıraq ?.. Necə marka olaq? Biz onu beynəlxalq arenada necə görünə bilərik və b. Buna uyğun olaraq məqsədlərimizi müəyyənləşdirdik.

- İndi qətiyyətdən uğura gedən yolda nə edirsiniz?

- İnstitutumuzu yaratdıq. Biz bu sahədə elm şöbəsi yaratmışıq. Bu sahədə tədqiqat və inkişaf fəaliyyətlərinə başladıq. Biz fənlərarası tədqiqatları təqdim etdik. Hazırladığımız nümunələrlə geniş bir infrastruktur yaradaraq məhsullar hazırladıq. Biz bunu ümumi mənada etdik. Bu sahəyə sərmayə qoymaq istəyən iş adamları ilə görüşdük. İstehsal etdiyimizi təqdim etdik. Biz əməkdaşlıq etdik. Digər tərəfdən, biz də müəyyən sistemli araşdırmalar apardıq. Akademiya yaratdıq. Xarici layihələr həyata keçirmişik. Tələbələrimizə təhsildə özlərini daha da təkmilləşdirmək üçün imkanlar və proqramlar yaratmışıq. TÜBİTAK layihələri üzərində də ciddi işlərimiz var. Şagirdlərimiz layihələr həyata keçirirlər. Biz özümüzü daha da inkişaf etdirməyə davam edirik. İmtahan sistemini dəyişdik...

- Necə dəyişdiniz?

- Bakalavr təhsili dövründə aralıq imtahan keçirilir; Semestrin yeddinci həftəsində. Biz isə prosesdən asılı olaraq qiymətləndirmə aparırıq. Ümumilikdə üç tədbirimiz var. 14 həftə ərzində bu fəaliyyətlər imtahan şəklində ola bilər. Digər iki imtahan şifahi və ya tədqiqat yönümlü imtahanlar ola bilər. Məsələn, hansısa jurnalistika şöbəsində oxuyan tələbə müsahibə və ya reportaj hazırlayır, bu, onun üçün imtahan sayılır.
- Hocam, sizcə keyfiyyətli universitetdə necə olmalıdır?

- Universitetlər biliyin istehsal olunduğu yeganə qurumdur. Universitet dünyada söz sahibi olmaq istəyirsə, keyfiyyətli biliklər istehsal etməlidir . Elmi araşdırmaları ilə beynəlxalq aləmdə özünü göstərməlidir.

- Elmi tədqiqatlar... Bu universitetin keyfiyyət göstəricisi ola bilərmi?



- Yox. Tədris prosesinin idarə edilməsi də vacibdir. Beynəlxalq qiymətləndirmə proqramları var. Onlar bir neçə meyarla sıralanır. Məsələn, bu bir meyar ola bilər. Digər tərəfdən universitetdə çalışan akademiklərin keyfiyyətli tədqiqat işləri və b.
- Məzun keyfiyyətindən danışsaq, bu, daha ciddi amil olmazmı?

- Doğru. Məsələn, nüfuzlu universitetlərin fakültələrini, məsələn, ingilis dili fakültəsini bitirənlərin dil bilgilərinin zəif olduğunu görürük...
Fikrimcə, universitetin keyfiyyəti ilə bağlı digər mühüm məsələ istehsal olunan biliklərin texnologiyaya, sonra isə sənayeyə çevrilə bilməsidir. Bunu bacaran universitet mənim fikrimcə, keyfiyyətli universitetdir.

- Siz bunu edə bilirsinizmi?
- Bəli. Biz universitetimizin tarixində ilk dəfə olaraq universitet- sənaye əməkdaşlığını başlatdıq. Böyük bir şirkətin sahibi bizimlə protokol tərtib etdi. Qərb kampusumuzda müasir istixana tikilib və s. Biz hələ də regional inkişaf üçün investisiya planları hazırlayırıq.

- Bəs universitetiniz tələbələrə hansı imkanlar təqdim edir?

- Yozgat kiçik bir şəhərdir... Burada tələbələrin gələcəklə bağlı arzularını reallaşdırmaq üçün daha çox imkanları var. Tələbələrin daha az xərclə təhsil və təlimlərini davam etdirə biləcəkləri bir şəhərdir. Ona görə də, burada böyük şəhərlərin çətinliyi yoxdur; Bu bir üstünlükdür. Universitetimiz ixtisaslaşmış universitetdir. Davamlı olaraq özünü yeniləyən, yenilənən, güclü şəxsiyyət yaratmaq istəyən bir universitetdir. Tələbələrin xeyrinə dəyişikliklər edirik; Yaxşı kampusumuz var. Universitetimizin yaxınlığında yataqxanalar var. Biz Türkiyədə ən çox yataqxanası olan yeganə şəhərik. Ayrıca, universitetimizdə bizim öz idarəetmə sistemimiz - mobil proqramımız var. Yəni, biz tədris prosesində material baxımından rahatlıq təqdim edirik. Hər bir fakültəmizdə yeməkxanalarımız var. Mərkəzlərimizdə idmanın bir çox növləri ilə məşğul olmaq imkanı var. Tələbələrin özlərini təkmilləşdirmək üçün kurslar var. “Bozok Akademiyası” var; Tələbələr buradan müvafiq kurslar keçib özlərini inkişaf etdirə bilərlər. Bizim belə imkanlarımız çoxdur.



- Hocam, Sizcə, bir rektorda olması gərəkən mütləq bacarıqlar hansılardır?
- Məncə, rektor “bürokrat başı” ilə hərəkət etməməlidir. O, masa arxasında oturub sənədlərə qol çəkib, gələnlərə əmr verən adam olmamalıdr. Rektor alimdir ki, universitetin baxışı və məqsədləri nədən ibarət olduğunu yaxşı bilməlidir. O, universitetin məqsədlərini əsas götürən, missiyasını, baxışını reallaşdıran insan olmalıdır. Akademik dillə desək, rektor universitetin inkişafı və çevrilməsi üçün davamlı olaraq yeniliklər edən şəxsdir. O, açıq fikirli və bacarıqlı insan olmalıdır.
- Hörmətli rektor, Sizcə, bugünkü sürətli dəyişikliklər universitetlərə necə təsir edir?

- Birincisi, universitet rəhbərliyi dünyanı yaxşı izləməlidir. Digər bir məsələ də bilik istehsalındakı inkişafla ayaqlaşmağa çalışmalıdır. Başqalarının nə etdiyini ölçmək üçün deyil, öz universitetinin missiyasını əsas götürərək, brend universitet olmaq yolunda ciddi araşdırmalar aparmağı bacarmalıdır. Eyni zamanda universitetdə güclü professor-müəllim heyyəti də olmalıdır. Eyni zamanda universitetə rəhbərlik edən rektor bir alim kimi öz sahəsində akademik çalışmaları ilə nümunə olmalıdır. Necə ki, sağlam bədənin əsas orqanı beyindir. Beyin yaxşı işləyirsə, bütün orqanlar öz funksiyalarını uyğunlaşdırır...

- Bəs bir idarəçi kimi əməkdaşlarınızla ünsiyyət qurma məsələsini necə tənzimləyirsiz?
- Biz insan mərkəzli çalışırıq... Biz universiteti böyük bir ailə kimi görürük. Burada işləyən hər kəs zəncinin halqaları kimidir. Burada bir halqa da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bir nizamsızlıq, uğursuzluq yaranır. Bu da, öz növbəsində ümumi uğura təsir edir.
Universitet uğur hekayəsi yazırsa, bu, burada çalışan bütün insanlara verilən qiymətin ölçüsüdür. Bu baxımdan idarəetmə keyfiyyəti çox vacibdir. İdarəçi birləşdirici, qaynaqlayıcı olmalıdır. Yalnız bu zaman iş huzuru əldə edilə bilər.

- Fəaliyyətinizin təşkilati kültür hissəsindən bəhs etmənizi rica edəcəm... Nələr edirsiz bu sahədə?

- İdarəçi universitetə bürokratik təfəkkürlə yox, alim kimi baxırsa, O, universitet kültürünə ciddi töhfə verir. Universitetin kimliyinin formalaşması burada çalışan insanların hamısının nəyə inanıb-inanmamasından asılıdır. Məsələn, mənim arzum universitetinizi brend universitet etmək idi. Bu baxımdan biz beynəlxalq səviyyədə kriteriyaları əsas aldıq. İstər təhsil, istərsə də akademik baxımdan zəif cəhətlərimizi gücləndirməyə çalışdıq. Bu tədqiqatlar bu gün də müxtəlif ölçülərlə davam edir. Daim özümüzü yeniləməyə çalışırıq.

- Bəs Azərbaycanla, bizim universitetlərlə əməkdaşlıqlarınız varmı?

- Azərbaycanda bir neçə dəfə olmuşam. Universitetlərarası protokollar imzalamışıq. Bir neçə televiziya verilişində iştirak etmişəm. Azərbaycan bizim üçün çox önəmli ölkədir. Biz azərbaycanlı qardaş-bacılarımızı özümüzdən fərqli görmürük. Məsələn, mən vəzifəyə başlayanda burada bir nəfər də olsun azərbaycanlı tələbə yox idi. Mən şəxsən universitetimizi tanıtmaq üçün Azərbaycana getdim. Nəticə olaraq, indi bizim universitetdə müxtəlif fakültələrdə 736 azərbaycanlı tələbəmiz var. Əməkdaşlığımız bundan sonra da davam edəcək.

Şəhla Aslan (İbişova),
Araşdırmaçı jurnalist

MANERA.AZ ]]> Mehemmed Wed, 05 Apr 2023 21:29:13 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=15400 https://manera.az/index.php?newsid=15400 ]]>

Müsahibimiz jurnalist və yazar, Türkiyənin Qazi Universitetinin təhsil araşdırmaları üzrə doktorantı Şəhla Aslandır.

- Şəhla xanım, bilirik ki, “Təhsilin idarəedilməsi” ixtisası üzrə doktorantura təhsili alırsınız. İxtisaslaşmaq üzrə olduğunuz sahədə hazırkı vəziyyət necədir? Nə kimi yeniliklər və perspektivlər var?

- Qısaca bəhs etsəm, təhsilin idarəedilməsi bütövlükdə ölkənin təhsil sistemini analiz və sintez etmək məqsədi daşıyan fənlərarası elmdir. Elm sahəsi kimi təhsilin idarə edilməsinin əsas məqsəditəhsil müəssisələrini sosial sistem olaraq araşdırmaqdır. Təhsil idarəçiliyində elm və tədqiqatın son məqsədi isə öyrənilən mövzu ilə bağlı nəzəriyyələr hazırlamaqdır. Bu nəzəriyyələr, təhsil və məktəb həyatındakı qanunauyğunluqları bəzi anlayış və təriflərlə izah edərək, ümumiləşdirmələrə nail olmağa çalışır. Dissertasiya işimlə bağlı mən təhsilin idarəedilməsində liderlik, təşkilati kommunikasiya və kültür əlaqəsini araşdırıram.Tədqiqat sahəm çox maraqlıdır və idarəetmədə olduqca vacibdir. Ümid edirəm, araşdırmam bu sahənin gələcək tədqiqatçıları üçün faydalı mənbə olacaq.

- Türkiyədəki təhsil mühitinə dair müşahidələrinizi öyrənmək istərdik. Bu baxımdan, Azərbaycanla müqayisə etsək, hansı fərqlər diqqət çəkir?

- Məsələn,oradan başlayaq ki, Türkiyə universitetlərində “tələbə tapşırma” anlayışı yoxdur. Bu cür hal baş verərsə, ciddi problem yaranar. Bəlkə də, o tələbə müəllimi tərəfindən tədrisdən uzaqlaşdırılar. Təhsildə rüşvət məsələsindən ümumiyyətlə söz gedə bilməz. Yəni universitetlərdə bu mədəniyyət formalaşıb: çox çalışmalısan ki, uğurlu olasan. Buna görə də, Türkiyədə universitetlərə qəbul olunan çox tələbə, təbii ki, məzun ola bilmir.

Digər bir məsələ, tədris olunan materialların müasirliyi, faydalılığıdır. Tələbələrə günün tələblərinə uyğun, müasir iş dünyasının ehtiyaclarını qarşılaya biləcək yeni biliklər aşılanmağa çalışılır.Tələbələrin tədris zamanı öyrəndikləri nəzəri biliklərin praktikada tətbiqi üçün də şərait yaradılır. Bunun üçün böyük staj proqramları var. Staj zamanı isə tələbələrə maaş verilir.

Digər bir məqam budur ki, Türkiyə universitetlərində ciddi şəkildə “kampus kültürü” var. Nədir bu? Buna universitet şəhərciyi də deyə bilərik. Tələbələrin universitet daxilində vaxt keçirdikləri yer. Universitet şəhərciyində yataqxana, kitabxana, səhiyyə xidməti, kültür mərkəzləri, idman zalları, aptek, kiçik marketlər, köşk, poçt şöbələri, bankomat, laboratoriyalar və sağlamlıq mərkəzi və sair olur. Burada bəzi universitet kitabxanaları hər gün 24 saat açıqdır və tələbələrə müəyyən şəkildə qidalar da verilir. Bizim universitetin də yaxşı kampusu var.

- Bildiyim qədər Türkiyə universitetləri xarici tələbələrin çoxluğuna görə də fərqlənir...

- Bəli. Mövcud məlumatlara görə, Türkiyədə indi 198 ölkədən 300 mindən çox tələbə təhsil alır. Bu o deməkdir ki, dünyadakı xarici tələbə sayının yüzdə 3-ə yaxını Türkiyənin payına düşür. Aydındır ki, xarici tələbələr təhsil aldıqları ölkələrə həm iqtisadi gəlir, həm də insan kapitalı baxımından töhfə verirlər. Bu kontekstdə inkişaf etmiş ölkələr xarici tələbələrin say üstünlüyünə malikdir. Təhsilə ən çox üstünlük verilən ölkələrin iqtisadiyyatı araşdırıldığında bu ölkələrin xarici tələbələrdən ciddi gəlir əldə etdiyi görülür. Bu da onu göstərir ki, xarici tələbələrin təhsili məsələsinə dövlət siyasəti kimi baxılmalı və həyata keçirilməlidir.

Yeri gəlmişkən, xarici tələbə hərəkətliliyi baxımından Türkiyənin bir çox üstün xüsusiyyətlərini qeyd etmək olar.Keçmişdən bəri müxtəlif sivilizasiyalara ev sahibliyi etmiş Türkiyənin özünəməxsus təbiəti, tarixi, mədəni teksturası, dili, dini, irqi, mədəniyyəti ilə insanları heyran edəcək gözəllikləri var. Eyni zamanda, burada xarici vətəndaşları cəlb edən tolerant mühit mövcuddur. Türk insanının istər yerli, istərsə də xarici insanlara pozitiv yanaşması, qonaqpərvərlik və səmimiyyət kimi humanitar xüsusiyyətlərə malik olması xarici tələbələri heyran edən digər önəmli məsələdir.

- Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı tarix boyu fərqli önəmli hadisələrdə özünü göstərib. Ən müasir dövrdə isə Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsi və Türkiyədəki 6 fevral zəlzələsində yaşananlar, iki ölkənin bir-birinə dəstəyi bunu bir daha sübut etdi. Türkiyədən baxanda bu mənzərə necə görünür?

- Tarixə nəzər saldıqda görürük ki, Azərbaycan və Türkiyə dərin etnik, tarixi və mədəni bağlara malikdir. 1991-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini elan etdikdən sonra iki ölkə arasında əlaqələr daha dainkişaf etməyə başlayıb. Azərbaycanın neft və təbii qaz istehsalçısı, Türkiyənin isə bu sahə üzrə əsas istehlakçısı olması, eləcə də Azərbaycan resurslarının Qərbə daşınması üçün təhlükəsiz marşrut olması enerji sahəsində əməkdaşlığa yol açıb və iki ölkə arasında böyük layihələr meydana gəlib. Türkiyə Azərbaycanın ikinci ən böyük ticarət tərəfdaşına çevrilib və iki ölkə arasında ticarət həcmini artırmaq üçün yeni hədəflər müəyyən edilib.

Yaxın tarixə gəlsək, bildiyiniz kimi, 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın hücumu nəticəsində başlayan İkinci Qarabağ müharibəsi boyu Türkiyə Azərbaycana siyasi, diplomatik, texniki və ənəsası mənəvi dəstək verdi. Türkiyənin bu dəstəyi Azərbaycanın haqlı qələbəsində ciddi rol oynadı. Müharibə iki ölkə arasındakı münasibətləri fərqli bir müstəviyə çıxardı. Türkiyə beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın əsl müttəfiqi olduğunu bir daha sübut etdi.

Bu ilin 6 fevralında Türkiyədə baş vermiş “əsrin fəlakəti” olaraq xarakterizə edilən Kahramanmaraş mərkəzli zəlzələ isəhər bir azərbaycanlını kədərə boğdu, bunu öz dərdi kimi qəbul etdi. Türkiyənin çətin günündə ilk yardıma yetişməyə çalışan də Azərbaycan oldu. Bu, Azərbaycan xalqının Türkiyə vəfa borcu idi və layiqincə öhdəsindən gəlindi. Qısacası, bütün bunlar göstərdi ki, Türkiyə və Azərbaycan çətin gündə də, yaxşı gündə də bir yerdədir. Ancaq mövcud səviyyə ilə kifayətlənmək düzgün deyil. Odur ki, Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrini hər sahədə, xüsusən təhsil sahəsində daha da gücləndirməyə ehtiyac var.

- Türkiyədə təhsilinizi bitirdikdən sonra iki ölkəylə bağlı ortaq layihələr düşünürsünüzmü?

- Dünyada Türkiyə və Azərbaycan qədər bir-birinə bağlı ikinci ölkə yoxdur. Bu bağlılıq bizim böyük sərvətimizdir və biz onu qoruyub möhkəmləndirməliyik. Mənim iki Vətənim var, doğulub boya başa çatdığım, dövlət və milli maraqlarına hər zaman sadiq qalacağımAna Yurdum Azərbaycan və güclü duyğularla bağlı olduğum Türkiyə!.. Gələcəkdə imkanlarım və səlahiyyətim çərçivəsində iki ölkənin dövlət maraqlarını müdafiə etmək, həyata keçirilən ortaq layihələrdə iştirak etmək fəaliyyətimin əsas istiqaməti olacaq. Türkiyənin könül elçisi olaraq ölkələrimiz arasında istər siyasi, istərsə də təhsil, mədəniyyət və digər sahələrdə münasibətlərin daha da güclənərək davam etməsi üçün əlimdən gələni edəcəyəm.

Şahanə MÜŞFİQ
"525-ci qəzet"
]]> Mehemmed Sun, 19 Mar 2023 18:28:52 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=14784 https://manera.az/index.php?newsid=14784 ]]>
“ODTU dünya miqyasında elmi tədqiqatlara töhfə verib”

“Rektorla söhbət” rubrikasında budəfəki həmsöhbətim Orta Doğu Teknik Universitetinin rektoru Professor Dr. Mustafa Verşan KÖKdür

1960-cı ildə Çorlu-Tekirdağda anadan olub. İbtidai təhsilini Beynəlxalq Praqa Məktəbində (Çexiya) başa vurub. 1990-cı ildə ODTU Neft və Təbii Qaz Mühəndisliyi üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsini alıb. 1993-94-cü illərdə Fransada CNRS (INSA de Lyon) və ELF tədqiqat mərkəzlərində doktoranturadan sonrakı təhsilini həyata keçirib. 1995-2000-ci illərdə qonaq tədqiqatçı kimi hər il üç ay İngiltərə, Almaniya və Macarıstanda tədqiqatlar aparıb.

2001-2006-cı illərdə TÜBİTAK-da başqan müşaviri (Avropa İttifaqının 6-cı Çərçivə Proqramı Enerji, Nəqliyyat və Ətraf Mühitdən məsul) və “Mühəndislik Araşdırma Qrupu”nun rəhbəri vəzifələrində çalışıb. 20-dən çox yüksək nailiyyət mükafatına layiq görülməklə yanaşı, 2007 və 2008-ci illərdə “Yurd Mədənin İnkişafı Fondu” və “Prof. Dr. Mustafa Parlar Fondu”nun elm, 2008-ci ildə isə “Beynəlxalq lider elm adamı və mühəndisi” mükafatlarını (OIC) alıb.


Beynəlxalq indeksli jurnallarda (SCI) 212 məqaləsi dərc olunub, beynəlxalq konqreslərdə 83 məruzə təqdim edib. Enerji və ətraf mühit sahələrində 4 “Avropa İttifaqı Altıncı Çərçivə” layihəsində koordinator, 6 beynəlxalq layihədə və 15 TÜBİTAK layihəsində icraçı/tədqiqatçı kimi çalışıb. Beynəlxalq çalışmalarına 5100-dən çox istinad (WoS) edilib, WoS h-indeksi isə 45-dir.


2015-2016-cı illərdə Mühəndislik fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışıb. 2016-cı ildən Orta Doğu Texniki Universitetinin (ODTÜ) rektorudur.

28 fevral 2019-cu il tarixində Kazan Federal Universitetinin “Fəxri doktoru” adını alıb. Türkiyə Elmlər Akademiyasının (TÜBA) Baş üzvüdür.

- Hörmətli rektor, ODTU-nun yaranma tarixini gəlin birgə vərəqləyək...

- Orta Doğu Texniki Universiteti (ODTU) 1956-cı ildə Türkiyənin, eyni zamanda Yaxın Şərq ölkələrinin inkişafına töhfə vermək, xüsusilə təbiət və sosial elmlər sahələrində mütəxəssis yetişdirmək məqsədi ilə yüksək texnologiya institutu olaraq yaradılmışdır. İlk olaraq 1956-cı ildə Memarlıq, 1957-ci ildə isə Maşınqayırma kafedraları açılmışdır.

Türkiyədə ən yüksək balla tələbə qəbul edən ali təhsil müəssisələrindən biri olan ODTU bir çox sahədə ilkləri həyata keçirmişdir. ODTU Şimali Kipr Kampusu və Mersindəki Dəniz Elmləri İnstitutu ilə birlikdə üç kampusda təhsil verir.

66 illik tarixə malik olan ODTU hər sahədə qabaqcıl universitet olaraq yarandığı gündən üç əsas funksiyasını; təhsil, tədqiqat və sosial xidmətini dünya standartlarında həyata keçirmişdir. ODTU ümumbəşəri dəyərlərə, fərdi və sosial inkişafa əhəmiyyət verərək, elmi, texnoloji, mədəni və ekoloji dəyişiklikləri yaradıb davam etdirə bilən, sosial məsuliyyət şüurunun yaradılmasının qayğısına qalan, ömürboyu öyrənməyi prinsip kimi qəbul edən fərdlərin hazırlanmasına rəhbərlik etmiş, qabaqcıl təhsil anlayışını simvolizə edən beynəlxalq universitetə çevrilmişdir.

ODTU milli və beynəlxalq səviyyədə artan elmi təsiri və keyfiyyətli təhsili ilə ölkəmizin lider universitetidir. Universitetimiz müxtəlif beynəlxalq tədqiqat proqramları, ilk növbədə, Avropa İttifaqı fondları tərəfindən maliyyələşdirilən yüzlərlə layihə ilə dünya miqyasında elmi tədqiqatlara töhfə verib.

- Hocam, bildiyimiz kimi, ODTU Türkiyənin rəqabətədavamlı universitetlərindən biridir. Bəs, ODTU-da tələbə olmağın üstünlükləri, tələbələrə təklif olunan akademik və texnoloji imkanlar nələrdir?

- Bu gün universitet biliklərin yaradılması, istifadəsi və yayılması üçün üçtərəfli sütunu təşkil edir. Dəyişən, inkişaf edən cəmiyyətə və insan ehtiyaclarına uyğun formalaşan, ömürboyu öyrənməni davam etdirməyə, məkanın, ərazinin, şöbənin sərhədlərini aradan qaldırmağa qadirdir. Universitet müəyyən sahələrdə ixtisaslaşaraq tematik araşdırmalara diqqət yetirib, cəmiyyətə təsirinə görə transformasiya edən və qabaqcıl keyfiyyətlərə malik olmalıdır. Orta Doğu Texniki Universiteti bu çərçivədə tələbələrinə çoxşaxəli universitet təhsili təqdim etmək üçün bütün imkanlarını səfərbər edir.

Bundan əlavə, universitetə üstünlük verən amillər arasında onun təhsil anlayışında ümumbəşəri dəyərlərə sahib çıxma qabiliyyəti, ixtisaslı və səriştəli akademik heyətə, eyni zamanda, zəngin tədqiqat imkanlarına malik olması çox önəmlidir. Digər tərəfdən, universitet tələbə yönümlü olması, kampus həyatı və uğurlu məzunlar yetişdirə bilməsi ilə önə çıxır.

Universitetimiz tələbələrə təhsil həyatı boyunca öyrəndikləri nəzəri bilikləri möhkəmləndirmək üçün təklif etdiyi texniki və tədqiqat infrastrukturuna əlavə olaraq, sosial, mədəni və idman imkanları ilə hər cəhətdən özlərini inkişaf etdirmələrini təmin edəcək inteqrasiya olunmuş bir öyrənmə mühiti təklif edir.

30-dan çox tədqiqat mərkəzi, 465 təhsil və tədqiqat laboratoriyası ilə 27000-dən çox tələbə və 2000-dən çox professor-müəllim heyətinə ev sahibliyi edir. ODTU olaraq, verdiyimiz keyfiyyətli təhsil (həm yerli, həm də beynəlxalq miqyasda) və artan elmi nailiyyətlərimizlə tələbələrimizə keyfiyyətli təhsil və tədqiqat şəraiti təqdim edirik.

Tədqiqatın vacibliyinə inanaraq, biz bakalavr tələbələrinə də tədqiqat layihələrində iştirak etmək üçün müxtəlif imkanlar təklif edirik. Bakalavr tələbələri də professorların tədqiqat qruplarında iştirak edərək tədqiqat mərkəzlərində layihələrdə işləyə bilərlər. Eyni zamanda, öz layihələri üçün maliyyə dəstəyi tapa, nəşr, milli və ya beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak edə bilərlər. Bu da ODTU məzunlarına xüsusilə, araşdırma, inkişafetmə və texnologiya sahələrində üstünlük verir. Tələbələr fənlərarası komandalar yaradaraq, sənaye ilə qarşılıqlı əlaqə və əməkdaşlıqda yeni məhsulların hazırlanmasına imkan verən “Dizayn Fabriki”ndə, ölkəmizin qabaqcıl texnologiya mərkəzlərindən biri olan “ODTÜ Teknokent”də, tələbə cəmiyyətləri və idman komandalarımızla dərsdənkənar fəaliyyətlər vasitəsilə özlərini təkmilləşdirə bilərlər.



- Hörmətli rektor, istərdim ki, “Biz dünyanı dəyişə bilərik” şüarı ilə yola çıxan universitetinizin beynəlxalq performansından danışasınız...

- ODTU bir çox sahədə yeniliklərə imza atan bir təhsil müəssisəsi olaraq hər zaman Türkiyənin lider universiteti olub və bu iddiasını milli və beynəlxalq uğurları ilə nümayiş etdirib. ODTU dünyanın 11 aparıcı reytinq qurumunun hazırladığı “Dünyanın ən yaxşı universitetləri” siyahısının üçündə ilk 500-də yer alan yeganə Türkiyə universitetidir.

ODTU olaraq, uğurlarımızı gələcək illərdə də davam etdirməyi, qarşıdakı 3 ildə daimi olaraq ilk 500-də olmağı və sonrakı dövrdə də sıralamalarda yüksəlməyi hədəfləyirik.

Universitet-sənaye əməkdaşlığı baxımından beynəlxalq performansımız haqqında məlumat vermək gərəkirsə, Türkiyənin ilk texnologiya inkişaf bölgəsi olan və hər il “ən yenilikçi və təşəbbüskar “Teknokent” seçilən ODTU, 1,8 milyard dollardan çox ixrac gəliri və 23 milyard TL-dən çox texnologiya satışına sahibdir. Bundan əlavə, ODTU “Texnologiya Transfer ofisi”miz vasitəsilə son üç ildə 50-dən çox beynəlxalq patent qeydiyyatı əldə etmişik.

İnkişaf etmiş texnoloji infrastruktura malik araşdırma mərkəzləri ilə ODTU beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən maliyyələşdirilən yüksək əlavə dəyərli nəticələrə malik çoxlu sayda tədqiqat fəaliyyətinə ev sahibliyi edir.

ODTU-də professor-müəllim heyəti davamlı olaraq beynəlxalq indeksli elmi jurnallarda yayının sayını və keyfiyyətini artırır. ODTU tədqiqatçılarının elmi nəşrlərinin təqribən 45%-i beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində xarici tədqiqatçılarla həyata keçirilir. ODTU sənaye əməkdaşlığının nəşr nisbətinə görə də ölkəmizin universitetləri arasında birinci yerdədir.

- Hörmətli rektor, siz mühəndislik fakültəsinin məzunusunuz və hazırda təhsil idarəçiliyində çox mühüm vəzifədəsiniz. Sizcə, idarəçi olmağın öhdəlikləri nələrdir? Ümumiyyətlə, bugünkü təhsil sistemlərinin idarəçilərdən gözləntiləri nədir? Zəhmət olmasa, bu haqda bizə bəhs edin...

- Hansı qurumu idarə etməsindən asılı olmayaraq, yaxşı idarəçi olmaq üçün bəzi universal xüsusiyyətlər tələb olunur. Bir idarəçi təmsil etdiyi qurumun məqsəd və vəzifələrini, missiyasını, strategiyalarını, tarixini, korporativ prinsiplərini, dəyər mühakimələrini və mədəniyyətini çox yaxşı bilməli, işçilərini istiqamətləndirməli, hər bir qərarı qəbul etdiyində məsuliyyət daşıdığını unutmamalıdır. Eyni zamanda, qərarlarının arxasında möhkəm dayanmağın vacibliyini bilməlidir. Komandası ilə yaxın münasibət qurmalı, ətrafına güvənməli, davamlı öyrənməyə, özünü inkişaf etdirməyə açıq olmalı, komanda ruhu sayəsində meydana gələcək harmoniya nəticəsində yaranan sinerjidən qidalanmalı, ünsiyyət yönümlü və davranışlarıyla nümunəvi mövqe nümayiş etdirməlidir. Digər tərəfdən, planlaşdırma, təşkilatçılıq, koordinasiya və rəhbərlik daxil olmaqla nəzarət səriştəsinə, eləcə də, təmsil etmə qabiliyyətinə malik, konseptual və texniki məsələləri qavrayan biri olmalıdır.

Təhsil sistemləri baxımından isə, xüsusən də ali təhsil sektorunda elmi, texnoloji və sosial yenilikləri yaxından izləyən, sürətli dəyişikliklərə uyğunlaşa bilmək və təmsil etdiyi qurumu bu dəyişikliklərə uyğunlaşdırmaq bacarığına sahib, qabaqcıl və ünsiyyətcil cəhəti ilə həm komandasını, həm də təşkilatın ehtiyaclarına uyğun dəyişə bilən bir LİDER olmalıdır.

Məsələyə universitetlər prizmasından yanaşsaq, hesab edirəm ki, rektor eyni zamanda, çox uğurlu elm adamı olmalıdır. O, çox yaxşı tədqiqatçı və pedaqoq xüsusiyyətlərinə malik olmalıdır. İdarəetmə təcrübəsinin olması da çox vacibdir.


- Bildiyimə görə, ODTU Türkiyədə mərkəzi kompüter sistemi quran ilk universitet olub. Bundan əlavə, ODTU ilk dəfə Türkiyənin internet əlaqəsini qurma yeniliyini təqdim etdi. Yaxşı, hazırda universitetinizdə müasir texnologiya sahəsində hansı mühüm işlər aparılır?

- Türkiyənin ilk texnologiya inkişaf zonası olan ODTU “Teknokent”də proqram təminatı və informatika, elektronika, telekommunikasiya, tibbi texnologiyalar, qabaqcıl materiallar, kənd təsərrüfatı, qida, kosmik-aviasiya, enerji, avtomobil və ətraf mühit sahələrində AR-GE fəaliyyətləri həyata keçirir. Digər tərəfdən, yerli və milli texnologiyalar ODTU “Teknokent” nəzdində yaradılan Müdafiə Sənayesi Klasteri çərçivəsində işlərini davam etdirən müdafiə və texnologiya şirkətləri tərəfindən hazırlanır.

Universitetimiz Avropa Komissiyası tərəfindən hazırlanan Türkiyənin ən uğurlu araşdırma qurumları siyahısında; 2007-2013-cü illərdə Avropa Birliyinin Çərçivə Proqramlarında birinci, 2014-2018-ci illərdə Avropa İttifaqının “Üfüq 2020 Proqramı” çərçivəsində maliyyələşdirilən layihələrdə ikinci yeri tutmuşdur. Layihədə iştirak edən akademiklərimiz layihəəsaslı texnologiyanın inkişafına böyük töhfə verirlər.

- Hörmətli rektor, bilirik ki, ODTU məzunları arasında nazirlər, diplomatlar, icraçı direktorlar, musiqiçilər, yazıçılar və bir çox başqa peşələrdə tanınmış adlar var... ODTU-nün Türkiyənin elm sahəsinə verdiyi töhfələr haqqında nə deyə bilərsiniz?

- ODTU yarandığı gündən bəri biznes, siyasət, elm və incəsənət kimi həyatın bir çox sahələrində saysız-hesabsız liderlər yetişdirmişdir. Sayı 150 minə yaxınlaşan ODTU məzunları təkcə Türkiyədə deyil, bütün dünyada iş və elm dünyasındakı mövqeləri ilə cəmiyyətə töhfə verməyə, sənaye və texnologiyanı formalaşdırmağa davam edirlər.


Çox güman ki, universitet rektorlarından tutmuş bir çox elm adamının yetişməsində əməyi olan professorların professorlarına, Google, Intel və Meta kimi dünyanın ən böyük texnologiya şirkətlərində rəhbər vəzifələrdə çalışmış müxtəlif sahələr üzrə məzunlardan tutmuş, robototexnika sahəsində çox mühüm işlərə imza atan mühəndislərə qədər hər sahədə ODTU tələbəsi ilə qarşılaşmaq mümkündür.


Təkcə Türkiyədə deyil, bütün dünyada elm sahəsinə diqqət yönəldən, kimya, molekulyar biofizika, biokimya və riyaziyyat sahələrində önəmli çalışmaları olan Oktay Sinanoğlu, nəzəri fizika və riyaziyyat sahələrində dünyaca məşhur olan Feza Gürsey, riyaziyyatçı Cahit Arf və b. ODTU-nu bugünkü vəziyyətə gətirmiş, elm aləmində söz sahibi olan bir çox məzunumuzu yetişdirmiş mühüm dəyərlərdən yalnız bir neçəsidir.

- Hocam, səlahiyyət müddətinizin sonuna kimi daha nələr etmək istəyirsiniz? Universitetinizin gələcək perspektivi və strategiyası haqqında öyrənmək istəyirəm.

- ODTU rəhbərliyi olaraq dünyada və ölkəmizdə baş verənləri yaxından təqib edərək, bütün fəaliyyətləri diqqətə alan, ölçən, qiymətləndirən və ölçmə nəticələrini nəzərə alaraq siyasət (eyni zamanda tətbiqlərini) hazırlayan strateji idarəetmə yanaşmasını qəbul etmişik. Bu kontekstdə biz effektiv “Tədqiqat İdarəetməsi”ni tətbiq etməklə “Birlikdə Uğur”un əsasını yüksək səviyyədə saxlamağa çalışırıq. Bu istiqamətdə həyata keçirdiyimiz bəzi strateji addımları aşağıdakı kimi sadalaya bilərəm:

ODTU-nun beynəlxalq mövqeyini möhkəmləndirmək və inkişaf etdirmək məqsədilə 2021-ci ildə ilk olaraq akademik heyətin təyinatı və yüksəliş meyarlarını beynəlxalq standartlara çatdırdıq. Eyni zamanda, biz 2021-ci ildə ilk növbədə gənc akademiklər üçün yeni dəstək proqramlarını tətbiq edərək, nəşr təşviqi və dəstəyi nisbətlərini artırdıq. ODTU olaraq önümüzdəki illərdə də tədqiqat, təhsil, sahibkarlıq və ictimai xidmət sahələrində qabaqcıl rolumuzu davam etdirməkdə qərarlıyıq.

- Azərbaycanla təhsil sahəsində hər hansı əməkdaşlığınız varmı?

- 2-5 noyabr 2022-ci il tarixlərində Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində “5-ci Neft hasilatının artırılmasının beynəlxalq üsulları” mövzusunda konfrans keçirəcəyik. Azərbaycanın elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin dəstəyi ilə təşkil olunacaq bu konfransa Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin rektoru professor Mustafa Babanlı ev sahibliyi edəcək.

- Hörmətli rektor, hazırda ODTU-da nə qədər azərbaycanlı tələbəniz var?.. Azərbaycanlı tələbələriniz təhsildə necə performans göstərirlər?

- 2021-2022-ci il yaz semestrinə görə, azərbaycanlı tələbələr ODTU-da bakalavr və magistr proqramlarına daxil olan beynəlxalq tələbələr arasında birinci yerdədir (1272 beynəlxalq tələbənin 19%-i, onlardan 243-ü azərbaycanlıdır). Azərbaycanlı tələbələr universitetimizdə daha çox bakalavr proqramlarına üstünlük verirlər. Qeydiyyatdan keçmiş azərbaycanlı tələbələrimizdən 233 nəfəri bakalavr, 20 nəfəri isə magistratura proqramları üzrə təhsilini davam etdirir.

Universitetimizdə 35 müxtəlif proqram üzrə, ümumilikdə, 243 azərbaycanlı tələbə təhsil alır. Azərbaycanlı tələbələrin ən çox üstünlük verdiyi 10 şöbə: İqtisadiyyat, Kompüter mühəndisliyi, Riyaziyyat, Neft və təbii qaz mühəndisliyi, Elektrik-elektronika mühəndisliyi, Maşınqayırma, Sənaye mühəndisliyi, Statistika, Biznesin idarə edilməsi və Fizikadır.

Təəssüflə bölüşürəm ki, azərbaycanlı tələbələrimizin akademik göstəriciləri çox da yüksək deyil (CGPA orta 243 tələbə: 2.44 / 4.00).

ODTU ilə Azərbaycanın yeddi müxtəlif tədqiqat institutu arasında on müxtəlif ikitərəfli əməkdaşlıq müqaviləsi hələ də davam edir. Bizim Azərbaycanın elmi-tədqiqat müəssisələri ilə qarşılıqlı tələbə və kadr mübadiləsinə dair dörd, daha geniş əməkdaşlıq üçün altı müqaviləmiz var.


Müsahibəni təqdim etdi:

Şəhla ASLAN,
Tədqiqatçı yazar, təhsil araşdırmaları üzrə doktorant






]]> Mehemmed Sun, 16 Oct 2022 09:29:36 +0000