https://manera.az/ edebi - Manera.Az DataLife Engine https://manera.az/index.php?newsid=18272 https://manera.az/index.php?newsid=18272 ]]>
Ömrünü insanlara, sözünü Vətənə, qələmini dövlətçilik düşüncəsinə həsr edən bir qadın. Adı Zərifə Quliyevadır.

Onun haqqında yazanda göz önünə əvvəl kitablar gəlir, sonra həmin kitabların arxasında dayanan böyük zəhmət, həssas ürək, vətənpərvər ruh görünür. Zarife Zarifa xanımın qələmində ana qayğısı, ziyalı məsuliyyəti, dövlətə sədaqət və yurd sevgisi bir-birinə qovuşur.

Mayın 13-də Qərbi Azərbaycan İcmasında onun müəllifi olduğu “Heydər Əliyev irsi”, “Xariqələr yaradan qətiyyətli lider” və “Zəfər tariximizin fatehləri” kitablarının təqdimatı keçirildi. Bu təqdimat bir müəllifin yaradıcılıq hesabatı olmaqla yanaşı, bir Azərbaycan qadınının mənəvi dünyasının, Vətənə bağlılığının, dövlətçilik düşüncəsinin ifadəsi idi.

Tədbirin Qərbi Azərbaycan İcmasında keçirilməsi ayrıca duyğu yaratdı. Çünki Zərifə Quliyevanın ailə yaddaşı, kökləri, mənəvi bağlılığı Qərbi Azərbaycanla səsləşir. Həmin gün bu məkan onun üçün kitab təqdimatı ünvanından çox, yaddaşın, kökün, mənəvi borcun danışdığı doğma bir ocağa çevrildi.

Mərasim İcmanın foyesində təşkil olunan rəsm sərgisi ilə başladı. Qərbi azərbaycanlı gənc rəssamlar Arzu Novruzova, Sevinc Əhmədova və İsmayıl Hacıyevin Ulu Öndər Heydər Əliyevə və Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevə həsr edilən əsərləri tədbirin ruhuna xüsusi rəng qatdı. Rənglə söz, yaddaşla sənət, tarixlə bu gün həmin məkanda bir-birinə qovuşdu.

Akt zalında davam edən mərasimdə şəhidlərimizin və Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əziz xatirəsi ehtiramla yad edildi. Bu an zalda olan hər kəsə bir daha xatırlatdı ki, Zəfər tariximiz böyük fədakarlığın, milli birliyin, şəhid qanı ilə yazılan müqəddəs yolun nəticəsidir.

Çıxış edənlər Zərifə Quliyevanın yaradıcılığını, ictimai fəaliyyətini, milli-mənəvi dəyərlərin təbliği istiqamətində gördüyü işləri yüksək qiymətləndirdilər. Qərbi Azərbaycan İcmasının rəhbərliyi, dövlət rəsmiləri, millət vəkilləri, tanınmış ziyalılar onun kitablarında Heydər Əliyev irsinin, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan tarixi uğurların, Vətən müharibəsində əldə edilən möhtəşəm Zəfərin geniş yer aldığını vurğuladılar.
Zərifə xanımın yaradıcılığında bir xətt çox aydın görünür: o, yazdığı hər kitabda Azərbaycanı düşünür. Onun üçün qələm məsuliyyətdir, söz əmanətdir, kitab isə gələcək nəsillərə ötürülən mənəvi yaddaşdır.

Bu kitablar müəllifin Vətənə, dövlətə və xalqa bağlılığından doğub. “Heydər Əliyev irsi” Ulu Öndərin siyasi və mənəvi məktəbinə ehtiramdır. “Xariqələr yaradan qətiyyətli lider” Prezident İlham Əliyevin güclü liderlik yoluna, Azərbaycanı Zəfərə aparan qətiyyətinə işıq tutur. “Zəfər tariximizin fatehləri” isə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə, şəhidlərimizin ruhuna, qazilərimizin igidliyinə, ordumuzun şanlı mübarizəsinə sevgi ilə yazılmış mənəvi abidədir.
Tədbirdə səslənən fikirlər Zərifə Quliyevanın obrazını daha da bütövləşdirdi. O, həkimdir, yazıçıdır, publisistdir, ictimai xadimdir. Bütün bu adların fövqündə onun Azərbaycan qadını kimi daşıdığı böyük mənəvi missiya dayanır. O missiya insanlara faydalı olmaq, gənclərə yol göstərmək, şəhid ailələrinin və qazilərin yanında olmaq, milli dəyərləri qorumaq, dövlətçilik ideyalarını yaşatmaqdır.



Sonda Zərifə Quliyevanın öz çıxışı tədbirin ən səmimi anlarından biri oldu. O, kitabların yazılma prosesindən, apardığı araşdırmalardan, bu nəşrlərin əsas ideyasından danışdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümü ərəfəsində belə bir təqdimatın keçirilməsi onun sözlərinə xüsusi duyğu qatdı. Qərbi Azərbaycanla bağlı köklərindən bəhs etməsi isə zalda doğma və kövrək bir ovqat yaratdı.

Bəli, mən bu qadını tanıyıram...

Qadınlığında zəriflik, baxışında mərhəmət, ürəyində kövrəklik daşıyan bir qadın. Onun sözü də özü kimi həssas, isti və işıqlıdır. Zərifə xanım insan ağrısını ürəyində duyan, Vətən adı çəkiləndə duyğulanan, şəhid anasının sükutunda böyük məna hiss edən həssas qəlb sahibidir. Qələminə də elə həmin kövrək ürəyin işığı hopub. Yazdığı hər sətirdə ana nəvazişi, ziyalı məsuliyyəti, Vətənə bağlı bir ömrün səsi duyulur.

Onun yazdıqları kitab rəflərində qalacaq səhifələrdən artıq, gələcək nəsillərə uzanan mənəvi körpülərdir. Zərifə Quliyevanın ən böyük arzusu da bu körpülərin gənclərin yaddaşından keçərək sabaha çatmasıdır. O istəyir ki, bu kitablar oxunsun, duyulsun, hər səhifəsindəki dövlətçilik düşüncəsi, Zəfər qüruru və yurd sevgisi gənc nəslin ruhuna hopsun. Çünki onun qələmindən doğan bu əsərlər bu günün sözü olmaqla yanaşı, sabaha ünvanlanan mənəvi əmanətdir. Zərifə xanım üçün ən böyük təsəlli də həmin əmanətin gənclər tərəfindən yaşadılması, gələcək nəsillərə sevgi və ehtiramla ötürülməsidir.
Axı bu körpülərin üstündən tarix keçir, yaddaş keçir, Zəfər ruhu keçir, Azərbaycan sevgisi keçir.

Zərifə Quliyevanın qələmi səmimi ürəyin səsidir. O səsdə ana nəfəsi var, yurd həsrəti var, şəhid ruhuna ehtiram var, dövlətə sədaqət var. Bu səs uzun illər boyu oxucuların yaddaşında yaşayacaq...

Uğurlarınız bol, yolunuz açıq olsun, tanıdığımla hər zaman qürur duyduğum dəyərli qadın — Zərifə xanım Quliyeva.Sizin haqqınızda səslənən dəyərli fikirləri dinlədikcə içimdə böyüyən qürurun ölçüsü sözlərin sərhədini aşır; nə yaxşı ki varsınız, nə yaxşı ki mən Ulu Öndər irsinin layiqli davamçısı olan sizin kimi dəyərli bir xanımın təşkilatında mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri kimi çalışmaq, etimadınızı daşımaq və bu etimada layiq olmağın şərəfini yaşamaq nəsibinə sahibəm.

Qələminiz daim iti, sözünüz uca, ürəyinizdəki Vətən sevgisi hər zaman işıqlı olsun. Yazdığınız kitablar gənclərin yaddaşına yol tapsın, gələcək nəsillərə mənəvi əmanət kimi ötürülsün. Sizin kimi kövrək ürəkli, zərif ruhlu, dövlətinə və xalqına bağlı qadınların izi zamanın yaddaşında sevgi, ehtiram və minnətdarlıqla qalır.

Aygül Bağırova
Modern İnkişaf və Ailə İctimai Birliyinin Mətbuat və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri
]]> Mehemmed Thu, 14 May 2026 12:58:22 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18265 https://manera.az/index.php?newsid=18265 ]]>
(Aydan Nizamiqızının işıq üzü görmüş ilk ədəbi kitabının təqdimatı)

Son günlər ərzində işıq üzü görmüş yeni kitablardan biri də Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 saylı orta məktəbin dil-ədəbiyyat müəllimi, Cəlilabad ədəbi mühitinin istedadlı xanım nümayəndələrindən, eyni halda həm yazıçı, həm şair, həm də ədəbi təhlilçi və tənqidçilərindən olan, ədəbiyyat sahəsində "Aydan Nizamiqızı" imzası və təxəllüsü ilə tanınan Turan Yazarlar Birliyinin üzvü Aydan xanım Ələkbərlnin "Ədəbi misralar" adlı ilk kitabıdır.

Ümumi məlumat:
Kitabın adı: "Ədəbi misralar" (Aydan Nizamiqızının ədəbiyyat dünyasından bir damla) - Şeirlər və ədəbi təhlillər
Müəllif: Aydan Nizamiqızı
Redaktor və ön söz müəllifi: İlqar İsmayılzadə (fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, AYB, AJB və TYB-nin üzvü, yazıçı-publisist)
Nəşrə hazırlayan: "Həməşəra" mətbu orqanı
Naşir: "İmza" Nəşrlər Evi, Bakı
Nəşr olunduğu il: 2026
Çap növbəsi: Birinci
Kağız formatı: 60x90 1/16
Səhifə sayı: 112 səhifə.

Kitab barədə:
Cəlilabad ədəbi mühitinin istedadlı və yüksək intellek sahibi olan xanım nümayəndəsi Aydan xanım Nizamiqızının oxucularının görüşünə gəlmiş ilk kitabı iki ayrı fəsildən ibarətdir. Belə ki, kitabın ilk fəslində onun müxtəlif illər ərzində müxtəlif mövzularda və eləcə də fərqli formalarda qələmə aldığı səmimi və mənalı şeirləri, kitabının ikinci fəslində isə Azərbaycan ədəbiyyatının Nizami Gəncəvi, Mirzə Ələkbər Sabir, Məhəmmədhüseyn Şəhriyar, Xəlilrza Ulutürk, Hüseyn Cavid, Mikayıl Müşfiq, Bəxtiyar Vahabzadə, Fikrət Qoca, Nəriman Həsənzadə, Mirvarid Dilbazi və s. kimi tanınmış simalarının bəzi şeir nümunələri üçün qələmə aldığı qısa, amma mükəmməl ədəbi təhlillər yer almışdır. Ümumi baxımdan kitabda Aydan xanımın qələmə aldığı 34 şeir, həmçinin, 15 ədəbi təhlil mövcuddur. Məlumat üçün qeyd etmək lazımdır ki, Aydan Nizamiqızı Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli nümayəndəsi, Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 N-li ümumtəhsil tam orta məktəbnin direktoru, “Ziyadar” Mükafatı, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları laureatı, Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, filoloq, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, şair Şəhla xanım Rəvanın qızıdır.

Təşəkkür və arzular!
Burada fürsətdən istifadə edib Cəlilabad ədəbi mühitinin xanım nümayəndəsi Aydan xanım Nizamiqızına ilk ədəbi kitabının hazırlanması və nəşri sahəsində mənə göstərdiyi etimada görə səmimi minnətdarlığımı bildirir, işıq üzü görmüş ilk kitabı münasibətilə onu səmimi qəlbdən təbrik edir, ona uzun, sağlam və mənalı-məsud ömür, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram!
Bu arada kitabın yüksək keyfiyyətlə nəşrində rolu olmuş "İmza" Nəşrlər Evinin rəhbəri, dəyərli qardaşım Səbuhi Aslana və eləcə də kitabın peşəkar dizayneri Nigar xanım Sadıqovaya təşəkkürümü bildirir, onların hər birinin məsud olmasını arzulayıram!
Kitabın oxucular, xüsusilə də ədəbiyyat sahəsinin vurğunları üçün faydalı olacağı ümidi ilə!

İlqar İsmayılzadə
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, yazıçı-publisist ]]> Mehemmed Wed, 06 May 2026 18:57:06 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18264 https://manera.az/index.php?newsid=18264 ]]>
Rüfət Lətif oğlu Hüseynzadə 1951-ci il 4 mayda Naxçıvan şəhərində müəllim ailəsində doğulmuşdur.

Keçən əsrin ziyalı nəslinə mənsub olan atası Lətif Hüseynzadə (2008-ci ildə 106 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Allah rəhmət eləsin) Naxçıvanda əvvəlcə məktəb və mədrəsə təhsili görmüş, sonra yeni tipli, “Rüşdiyyə” məktəbində dövrünün böyük şəxsiyyətlərindən – Ttürkiyədə təhsil almış Hüseyn Caviddən türk dili, onun qardaşı Tehranda təhsil almış Şeyx Məhəmməd Rasizadədən ərəb, fars dilləri öyrənmiş, Qori Müəllimlər Seminariyasının məzunu Cavidin kiçik qardaşı Əlirzadan isə rus dili dərsləri almışdır.


Rüfət Hüseynzadə atası haqqında xatirələrdən danışarkən deyir ki, ailədə Hüseyn Cavid oxuduğu ölkənin dilində danışarkən türkcə kəlmələr işlədir, Şeyx Məhəmməd Rasizədə ərəbcə kəlmələr işlədir, Əlirza isə danışığında rusca sözlər işlədirdi. Anaları onlara həmişə deyirtdi balalarım ananınızın dilində danışın. Bu ailə yaxından tanış olan Cəlil Məmmədquluzadə “Anamın kitabı” əsərəni bu ailənin timsalında yazmışdır.

Daha sonra Bakıda Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində ali təhsil alarkən Abdulla Şaiqdən, Bəkir Çobanzadədən, Tağı Şahbazi Simurqdan, Rusiyadan dəvət olunmuş görkəmli alimlərdən - B.B.Komarovskidən, M. Makovelskidən, A. Marrdan, Seredinskidən dərs almış, Mikayıl Müşfiqlə tələbə yoldaşı olmuş, Əhməd Cavadla dost olmuşdur.



Ədəbiyyatşünas alim, dosent, “İstiqlal” ordenli “Əməkdar Müəllim” Lətif Hüseynzadə gənc nəslin təlim və tərbiyəsində, xalq maarifimizin inkişafında, yeni, orijinal əsərləri ilə ədəbiyyatımızın zənginləşməsində təqdirəlayiq xidmətlər göstərmiş və onun uzun illər xalq maarifinin inkişafında, gənc nəslin təlim və tərbiyəsində fədakar əməyi Ulu Öndərimiz Heydər Əliyev tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, “Lətif müəllim özü canlı tarixdir” – demiş və dövlət səviyyəsində onun 100 illik yubileyi keçirilmiş, dövlətimizin ən yüksək ordeni ilə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edilmişdir.

Rüfət Hüseynzadə belə bir alim-ziyalı ailəsində dünyaya gəlmiş və bu nəslini layiqli təmsilçisi kimi həm özü həm də oğlu Əkrəm Hüseynzadə (Filoloq alim, NDU nun dosenti, sonra yüksək dövlət qulluğinda çalışmış və 2024 – cü ildə dnüyasını dəyşimişdir) davam etdirmişdir.

R.L.Hüseynzadə 1971-ci ildə ADPU-nun pedaqoji fakültəsindən məzun olmuş, Abşeron rayonunda müəllimlik etmiş və 1974-cü ildə Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda (əvvəlki adları müxtəlif olmuşdur) əvvəlcə tərbiyə işləri metodkabinetində metodist, 1983-cü ildə pedaqogikanın nəzəriyyəsi və tarixi ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etdikdən sonra pedaqogika kafedrasına müəllim, daha sonra baş müəllim və dosent vəzifələrində çalışmışdır.

2000-ci ildə “Əlavə təhsil üzrə rəhbər pedaqoji kadrlar” fakültəsinə dekan vəzifəsinə təyin edilmiş, daha sonra isə institutun bakalavr pilləsində “Pedaqogika və filologiya” fakültəsinə dekan vəzifəsinə seçilmişdir.
R.L.Hüseynzadə 2007-ci ildə pedaqogikanın nəzəriyyəsi və tarixi ixtisası üzrə elmlər doktorluğu dissertasiyası müdafiə edərək, pedaqoji elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 2008-ci ildə isə Professor elmi adı almış. pedaqogika kafedrasına müdir və professor vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2009-cu ilin 07 dekabrında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə R.L.Hüseynzadənin şərəfli elmi - pedaqoji əməyi yüksək qiymətləndirilərək ona Respublikanın “Əməkdar Müəllim”i adı verilmişdir.
2025- ci ildə ADPU-nun “100 illiyi fəxri nişanı” ilə təltif edilmişdir.
2016-2017-ci tədris ilindən AMİ ADPU-ya birləşdirilmiş və R.L. Hüseynzadə ADPU-nun pedaqogika kafedrasının professoru vəzifəsinə seçilmiş və bu günə qədər orada elmi – pedaqoji fəaliyyətini davam etdirməkdədir.
Bir faktı xüsusi olaraq qeyd edək ki, R.Hüseynzadənin bir müəssisədə fasiləsiz olaraq çalışması (Yalnız müxtəlif vaxtlarda müəssisənin adı dəyişilmiş) yarım əsrdən çox edir. Yəqin ki, ADPU – nun ən stajlı əməkdaşı, professoru Rüfət Hüseynzadə hesab edilə bilər.

Rüfət müəllim tələbələrin sevimlisidir.Onun mühazirələri çox maraqlı və məzmunlu keçir. Dərslərində kompüter texnikasından, slaydlardan igeniş istifadə edilir. O daim tələbələrin qayğısına qalır, onları elmi-yaradııcılıq işlərinə həvəsləndirir, bədii- yaradıcılıq işlərinə, mütaliə ilə məşğul oilmağa ruhlandırır. Buna görə də Rüfət müəllimin tələbələri daim müvəffəq qiymətlər alır, yüksək təhsil nəticələri əldə edirlər.
Prof. R.L.Hüseynzadənin əsas tədqiqat sahəsi qədim və orta əsrlər dövründə Azərbaycanda tərbiyə, təhsil və pedaqoji fikir tarixinin öyrənilməsidir ki, bu sahədə bir çox dəyərli əsərlərin müəllifidir.

Onun 20-dən artıq monoqrafiyası, kitab, dərslik, dərs vəsaiti, metodik vəsaiti, 20-dən çox fənn proqramı və 300-dən artıq pedaqoji elmin nəzəriyyə və tarixinə dair elmi əsərləri Respublikamızda, Türkiyədə, Rusiyada nəşr edilmiş bir çox beynəlxalq və respublika konfranslarının, simpoziumların iştirakçısı, bölmə rəhbəri və məruzəçisi olmuşdur.

4 may 2026 cı il tarixində ADPU -nun II tədris binasında Universitet rektorluğunun rəhbərliyi, təşəbbüsü və yüksək təşkilatçılığı ilə Tarix coğrafiya fakültəsinin və Ümumi Pedaqogika kafedrasının birgə fəaliyyəti ilə Prof. Rüfət Lətif oğlu Hüseynzadənin 75 illik yubileyinə həsr edilmiş təntənəli yubiley tədbiri keçirilmişdir. Tədbirin təşkili və keçirilməsində Ümumi pedaqogika kafedrasının xüsusi fəallığını və təşəbbüskarlığını təqdırə layiq hesab edirik.

Tədbirdə ADPU-nun Rektoru prof. Cəfər Cəfərovun təbriki diqqətlə dinlənildi və alqışlandı.Tədbirdə Tarix -coğrafiya fakültəsinin dekanı Asif Axundov yubilyar haqqında geniş məruzə etdi. Sonra ADPU -nun Elmi işlər üzrə prorektoru, professor Asəf Zamanov, Tədris işləri üzrə prorektoru dos. Eldar Aslanov, ADPU- nun Həmkarlar İttifaqının Sədri Vaqif Əliyev, Ümumi pedaqogika kafedrtasının müdiri, Fəridə xanım Xudiyeva, Magistartura və doktorantura şöbəsinin müdiri Rəşad Sadıqov, Universitet YAP – nın sədri Sultanəli Qurbanov çıxış etdilər, yubilyarın ünvanına xoş sözlər dedilər və yubilyarı Universitet Rektorluğunun və Həmkarlar İttifaqının “Fəxri Fərman”ı ilə təltif etdilər.

Daha sonra BDU -nun kafedra müdiri prof. Ləzifə Qasımova, ADU- nun Pedaqogika kafedrasının müdiri dos. İranə Məmmədli, həmin kafedranın dosenti Vidadi Bəşirov, Psixologiya kafedrasının müdiri dos. Əzim Əliyev, Yasamal Qadınlar Şurasının sədri, “Carçı” jurnalının baş redaktoru, Gülnarə Əmirquliyeva, AQRA Elmin İnkişaf Fondu İctimai Birliyinin sədri Mirələkbər Seyiidov, ADPU-nun YAP- nın Sədri Sultanəli Qurbanov, ADPU – nun Məktəbəqədər təhsil kafedrtasının müdiri, professor, Müseyib İlyasov, Pedaqogika kafedrasının professoru İramin İsayev, dosenti, Əməkdar Müəllim Heydər Cəfərov, dos Sahilə Orucova, dos. Kəmalə Quliyeva, dos. Şuriyyə Azadəliyeva, dos. Emilya Hüseynova, dos. Fəridə Hüseynova, professor, Məktəbəqədər təhsil fakültəsinin dekanı, Əməkdar Müəllim, professor Şəhla Əliyeva, İbtidai təhsil fakültəsinin dekanı, professor Qızxanım Qəhrəmanova, elmlər doktorluğu üzrə dissertant Məhbubə Məmmədova, Tarix muzeyinin elmi işçisi dos. Həbibə Əliyeva, doktorant Xəyalə Ramazanova və başqaları çıxış etdilər, yubilyarın elmi pedaqoji fəaliyyəti haqqında dəyərli sözlər deyərək, onu təbrik etdilər.
Prof. Rüfət Hüseynzadənin 75 illik yubileyini təbrik edir, ona cansalığı və işlərində uğurlar arzulayırlıq.

Prof. R.L.Hüseynzadənin çap olunmuş əsərlərindən bəzi nümunələr aşağıdakılardır:

MONOQRAFİYALAR, DƏRSLİK, DƏRS VƏSAİTİ, METODİK VƏSAİT VƏ KİTABLAR

1. Yer üzünün ən şərəfli peşəsi – müəllimlik.Metodik vəsait. Bakı, Müəllim 2026.
2. Pedaqogika. Dərslik. 2 cilddə Bakı: Mütərcim, 2013.
3. Pedaqogika. Ali məktəb tələbələri üçün dərslik Bakalavr səviyyəsi, Bakı, Mütərcim, 2022
4. Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakalavr təhsil ssəviyyıəsi.Dərs vəsaiti Bakı: ADPU, 2021
5. Pedaqoji təcrübə.Metodik kitab. Bakı: Elm və təhsil, 2021
6. Pedaqoji prosesdə situasiyalar, metodlar, öyüd və nəsihətlərdən istifadə. Metodik vəsait. Bakı: Müəllim,- 2022. -532 s.
7. Sevə bilmək. Metodik vəsait. Ankara Türkiyə, 2026
8. Ögretmen-ögrenci ilişgileri.(Monoqrafiya) Türkiye, Adana, 1998
9. Məhəmməd Tağı Sidqi dilimiz və məktəbimiz haqqında. Bakı: Müəllim, 2005.
5. Qədim və erkən orta əsrlərdə Azərbaycanda tərbiyə, təhsil və pedaqoji fikir. (Monoqrafiya), Bakı: Nurlar, nəşriyyatı, 2007.
8. Magistr dissertasiyası.(Metodik vəsait). Bakı, Nurlar, 2009.
9. Tərbiyə işi və onun metodikası. (Dərs vəsaiti) Bakı: ADPU. 2012 .
10. Pedaqogika. Dərslik. 2 cilddə. Bakı: Mütərcim, 2013.
11. Məktəbdə pedaqoji prosesin təşkili. (Metodik vəsait). Bakı: Aktiv, 2013.
12. Педагогика. Учебник. Баку: АГПУ, 2015.
14. Tərbiyə: Hüquqi normativ əsaslar. (Dərs vəsaiti) Bakı: BDU, 2015 və
2022
15. Ailə pedaqogikası. Dəralik. Bakı: ADPU, 2016 .
16. “Müəllim hazırlığının aktual problemləri və modernləşdirilməsi”. Bakı:
Mütərcim, 2015
17. Şərqdə məktəb və pedaqoji fiukir. Dərs vəsaiti. Bakı: Müəllim, 2026.

PROQRAMLAR
1. Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakı, ADPU,2010.
2. Tərbiyə işinin metodikası. Bakı, 2010.
3. Pedaqogika elminin tarixi və metodologiyası(Təhsilin magistratura pilləsi üçün). Bakı, ADPU, 2010
4. Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi. (Təhsilin Bakalavr pilləsi üçün Proqram) Bakı: ADPU, 2010
5. Pedaqogika. (Təhsilin Bakalavr pilləsi üçün Proqram) Bakı: ADPU, 2010
6. Ali məktəb pedaqogikası. Magistr təhsili üçün Proqram Bakı, Avrasiya 2017
7. Azərbaycan Təhsil Tarixi. Bakalavr təhsil pilləsi üçün proqram. Bakı: ADPU , 2015
8. Tərbiyə prosesinin hüquqi-normativ əsasları. Magistr hazırlığı üçün Proqram. ADPU, 2015
9. Pedaqogika tarixi. Bakalavr təhsil pilləsi üçün proqram. Bakı: ADPU , 2010
10. Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi. Bakalavr təhsil pilləsi üçün proqram. Bakı: ADPU, 2010
11. “Təşkilat üçün praktik tətbiqlər və ərazi siyasətinin idarə edilməsi” magistr təhsil səviyyəısi üçün. Bakı 2021
12. “Sosial işdə tədqiqat metodları” – magistr təhsil səviyyəsi üçün. Bakı, 2021
13. Sosial pedaqogika – Bakalavr təhsil səviyyısi üçün. Bakı, 2022
14. ”Tədqiqatlar, kommunikasiya, və innovasiya” – Nagistratura təhsil səviyyəsi. Bakı, 2022
15. “Pedaqogikanın tarixi və metodologiyası”. PROQRAM Magistratiura təhsil səviyyəsi üçün. Sahilə Orucova ilə birlıkdə Bakı ADPU, 2021.
16. Sosial işin nəzəriyyəsi və təcrübəsi. Bakalavr səviyyəsi üçün fənn proqramı. Bakı:ADPU, 2026
Məqalələr
1. Oğuznamələr və onların pedaqoji əhəmiyyəti . AMİ-nin Xəbərləri.2007, № 4
2. Mövlana Cəlaləddin Rumi və Mövləvilikdə mənəviyyat aləmi. Bakı Slavyan Universiteti "Humanitar elmlərin öyrənilməsinin aktual problemləri. 2008, № 1.
3. Məhəmməd Tağı Sidqinin yeni Əlyazmaları və pedaqoji fikirləri.Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Xəbərlər”i, 2009, № 2.
4. Yaşlıların təhsilində məktəb və pedaqoji fikir tarixi irsindən istifadə. Bakı Slavyan Universiteti. "Humanitar elmlərin öyrənilməsinin aktual problemləri". jurn. 2009, № 3
5. Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının naxçıvanlı məzunları. Azərbaycan məktəbi 2010 № 1.
6. Bektaşilik və Bektaşilikdə mənəviyyat. Bakı Dövlət Universiteti. Dil və ədəbiyyat. Seriyası. Beyəlxalq Elmi –nəzəri jurnal. Bakı, 2010, № .3 (74).
7. Bakı milyonçusu, maarifpərvər xeyriyyəçi H.Z.Tağıyevin Sultana hədiyyəsi. Azərbaycan məktəbi, 2011, № 3
8. M.Ə. Sabirin pedaqoji görüşləri. Azərbaycan dili və ədəbiyyat tədrisi 2011, № 3
9. Gənclərimizin mənəvi tərbiyəsində Heydər Əliyev fenomeni. Bakı Avrasiya Universiteti.Heydər Əliyev və gənclər siyasəti. Heydər Əliyev 90 illik yubileyinə həsr olunmuş respublika Elmi Praktik Konfransı. Bakı, 3 may 2013
10. Heydər Əliyev nəzəri irsində müəllim şəxsiyyəti. “Azərbaycan məktəbi” 2013 № 2.
11. Возможности дистанционного обучения в учебном процессе. Язык и литература . БГУ Баку, 2014, № 2
12. Azərbaycan Respublikasında Təhsilin inkişafı üzrə Dövlət strategiaysı” və səriştəli müəllim kadrları hazırlığı problemi. AMİ. XƏBƏRLƏR. 2014, № 2.
13. Təhsil strategiyası Heydər Əliyev ideyalarının məntiqi davamı kimi. Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 92 –ci ildönümünə həsr olunmuş Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri. VI beynəlxalq elmi konfransın proqramı. Bakı Slavyan Universiteti 5-7 may 2015.
14. Təhsil- tarixi inkişaf prosesində. Təhsilin beşiyi - Naxçıvan, Gəmiqaya. "Azərbaycanda təhsil quruculuğunun prioritetləri: Müasir yanaşmalar. Beynəlxalq elmi konfrans. ARTPİ, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu. Naxçıvan , 5-6 iyun, 2015.
15. Təhsil tarixi inkişaf prosesində. Məktəbəqədər və ibtidai təhsil. 2015 № 4
16. BDU-nun ilk mətbuat orqanı-"Student-jurnalist" qəzeti. BDU. Sosial Elmlər vı psixologiya fakültəsinin 25 illik yubilryinə həsr olunmuş "Çağdaş dövr və sosial elmlərin aktual problemləri" mövzusunda Ümumrespublika elmi-praktik konfransın Materaiallları. 19 dekabr, 2016
17. Görkəmli pedaqoq, həkim və yazıçı - Yanuş Korçak. ADPU. XƏBƏRLƏR. 2017 №1


]]> Mehemmed Wed, 06 May 2026 18:49:56 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18224 https://manera.az/index.php?newsid=18224 ]]>
Yazıçı Kənan Hacının "Tut ağacının itmiş yaddaşı" kitabı çapdan çıxıb.

Kitaba müəllifin eyni adlı romanı daxil edilib.

Əsər bir məhəllənin tarixçəsidir.

Roman müəllifin Uşaqlıq adlı Vətəninə ömrün qürbətindən ötdüyü nisgilli bir nəğmədir. ]]> Mehemmed Tue, 21 Apr 2026 14:14:19 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18219 https://manera.az/index.php?newsid=18219 ]]>
AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin müdiri, aparıcı elmi işçi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, AYB-nin üzvü Gülnar Səmanın “Nar” adlı şeirlər kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb.

Kitabın nəşriyyat redaktoru “Liz yayınları”nın rəhbəri Ramazan Seydaoğludur (Karataş). “Nar” kitabı da “Liz yayınları” tərəfindən çap olunub. Kitabın üz qabığındakı rəsm əsərinin müəllifi rəssam Nəvai Metindir.

Elmi və publisistik yaradıcılıqla da məşğul olan Gülnar Səmanın (Qasımlı Gülnar Vaqif qızı) bir neçə dəfə şeir kitabları işıq üzü görüb. Bu sıraya “Mən sehrli səmayam” (2001), “İçimdəki söhbətlər” (2011) və “Gül” (2016) kitabları daxildir.

Müəllifin 40 illik yubileyinə töhfə olaraq nəşr edilən bu kitab əsasən lirik şeirlərdən ibarətdir. ]]> Mehemmed Sun, 19 Apr 2026 19:45:13 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18145 https://manera.az/index.php?newsid=18145 ]]>

Aytəkin Əzizin şeirlərini ilk dəfə hələ o, Lənkəran Dövlət Universitetinin tələbəsi ikən 21 may 2023-cü ildə kiçik bir ön sözlə “Manera.az” saytına təqdim etmişəm və desəm ki, on doqquz yaşından çox-çox “yaşlı” olan bu şeirlər oxucular tərəfindən də maraqla qarşılanıb, yəqin ki, mübaliğə olmaz. Və ən qəribəsi o idi ki, Aytəkinin özü də tortun üzərində yazılan on doqquzunun üzünə özünəməxsus bir nəzakətlə ağ olurdu:

“Sevinin” dünyaya gəldiyim günə,
Siz cavan görürsüz indi bu qızı.
Mənim yaşım deyil, tortun üstünə
On doqquz yerinə yazılan yazı...

Burada Aytəkinin subliminal mesajı göz qabağındadır, bəlkə də heç özü də hiss eləmədən şüuraltı olaraq öz mövcud yaşına etiraz edir, çünki məhz ona məlum idi ki, duyğuları, düşüncə və qavramları haradasa yaşıdlarından fərqlidir və hətta boyca da onun özündən böyükdürlər bu şeirlər və durmadan qabağa “qaçırlar.”

Mən Aytəkinə müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatından dərs demişəm. Elə ilk məşğələlərdən hiss eləmişəm ki, onda olan istedad individual olmaqla yanaşı, həm də çox təbiidir, mütaliədən gələn ifrat dekorativlik ona yaddır, hətta bir qədər də heyrətlənmişəm ki, dillə bu cür sinkretik rəftar ona haradan gəlir?! Cavabını özümçün aydınlaşdırmışam: Onun daxilində təzahür edən təbii qabiliyyətinin - anadangəlmə fitri istedadının hesabına...

Atalar doğru deyib söyləyirik biz, amma
Hər atalar deyən də doğru çıxacaq sanma.
“Yalan ayaq açdısa çox yeriməz”, inanma!
Məndən daha bərk qaçan yalanlardan bilirəm...

Göründüyü kimi, hamıya məlum olan dil vahidlərindən hörülmüş “yalan ayaq tutar, amma yeriməz” ata sözü divarı sonuncu misrada ifadə olunan sadə bir həqiqətlə yıxılıb yerlə yeksan olur.
Marina Svetayevanın sözüdür: “Şairin öz həyatı poema deyilsə, o, şair deyil”.
Buna qədər də S.Yesenin yazırdı ki, mənim şeirlərim tərcümeyi-halımdır. Bu fikirlərin hər ikisini Aytəkinə də aid etmək olar. Əksinə, deyərdim ki, Aytəkinin şeirləri onun çox da zəngin olmayan tərcümeyi-halına təkrarolunmaz “dizayn” veməklə yanaşı, spesifik bir nəfəs genişliyi - poetik diafraqma bəxş edir:

Niyə heyran olurlar sözlərimə bu qədər?
Mən ki şair deyiləm, şair olan həyatdı.
Bir misrayam sadəcə həyatın şeirindən,
Mənim yaşadıqlarım özü ədəbiyyatdı...

Burada ədəbiyyatla həyatın sərhədləri, daha dəqiq desək, sərhədsizliyi çox aydın və şəffaf bir şəkildə təqdim olunur. Bu fikir elmi-nəzəri cəhətdən də qəbullanır; istər-istəməz Hüseyn Arifin məşhur şeiri yada düşür:
Kim deyir şerin meydanı dardır?
Sonu görünməyən bir ilk bahardır.
Neçə ki, həyat var, şeir də vardır,-
Həyatın nəfəsi şeir deyilmi?!
(“Şeir deyilmi?”)

İstənilən gənc istedadın tərcümeyi-halı yeni ədəbi faktlarla zənginləşə-zənginləşə, yepyeni mənalarla; ağrı-acılarla, sevgi və ayrılıqlarla, yalan və gerçəkliklərlə dola-dola Marina Svetayevanın məlum fikrinə bəraət qzandırmış oluruq; həqiqətən, əsl şairin həyatı sonda poemaya çevrilir. Aytəkinin hələ tam bərkiməmiş həssas, kövrək həyatına anasızlıq kimi heç nə ilə doldurulması mümkün olmayan nəhəng bir gaha - travma daxil olursa, biz artıq mozaik qəm-qüssədən deyil, epik ağrı-acıların nəhayətsizliyindən danışmalı oluruq:

Bax yenə axşam düşür, yenə zülmət çökəcək,
Bu gecə də ürəyim Sənsizlikdən çəkəcək...
Axı daha nə qədər gözlərim yaş tökəcək?
Qurban olum qayıt gəl, əriyirəm, Anacan...

Getdin, geri dönmədin, bilmədin ki xəstəyəm,
Sən idin pənah yerim, kimdən kömək istəyəm?
Ayağa durdum deyə sanma ayaq üstəyəm,
Mən yıxıla-yıxıla yeriyirəm, Anacan...

Bu şeirin yaratdığı ağır ab-havadan sonra məndən soruşsalar ki, poeziya nədir, yəqin ki, cavab verə bilməyəcəyəm, nə qədər istəsək, banal cavablar tapmaq olar, fəqət onlar da tam olmyacaq. Məsələn, cavablardan biri elə yuxarıdakı cümlənin özündədir: əgər poetik parça mövcud ab-havanı anidən dəyişə bilirsə, deməli, poeziyadır. Bəs “yıxıla-yıxıla yeriməyin özü?!”
Aytəkinin şeirlərini idealizə eləmək fikrindən çox-çox uzağam. Bugünkü ədəbi gəncliyə xas olan nöqsanları onda da görmək olur. İlk növbədə, poeziya bir incəsənət faktıdır və biz onu ümumi kontekstdən ayıra bilmərik. Tərif kimi hamı qəbul edir ki, ədəbiyyat incəsənətin bir növüdür, amma yazı prosesində səs, rəng və işarə vəhdəti unudulur. İkincisi, mütaliə məhdudiyyəti ənənəvi poetik dekorları dəyişməyə açıq-aşkar mane olur. Üçüncüsü, ədəbi ambissiyanın avtokratlığı didaktikliyə yol açır. Dahi Oskar Uayld “Dorian Qreynin portreti” romanın əvvəlində yazırdı: “Sənətkar əxlaq dərsi demir. Əgər sənətkarın belə bir niyyəti və cəhdi varsa, onda onu bağışlamaq olmaz; o, süni üslub yolu tutan adamdır.”
Aytəkinin istedadı danılmazdır. İstedad isə yalnız fasiləsiz zəhmətlə cilalanır. Uğurlar, Aytəkin!

Mehman Qaraxanoğlu

Ana

Kök salıb “sən” adlı yaram dərində,
Həsrətin gözümdən yaş olub düşür.
Sənin yatağında, sənin yerində
Yoxluğun başıma daş olub düşür…

Sənin qucağının o hənirtisi
Mənim yatağımda buz olub indi.
Nə inad eləyir, nə çıxır səsi,
Qızın sözəbaxan qız olub indi…

Sınaqdan keçməsəm, günahımdan keç
Qəlbim həyat ilə bağın qırarsa…
Bu dağ sağalmasın ürəyimdə heç,
Əgər səni mənə unutdurarsa…

Sənin qədər kövrək deyiləm düzü,
Ümid yuxulara çox inandırır.
Deyirlər, soyuqdur torpağıb üzü,
Nə üçün bəs məni belə yandırır?

Sənin öyrətdiyin yerişi indi
Daha unuduram gələndə sənə.
Sənin qıymadığın hər işi indi
Həyat bircə-bicə etdirir mənə…

Hər gecə yuxuma haram qatırsan,
Balan yoxluğundan yıxılır yerə.
Torpağın altında niyə yatırsan,
Sənə ürəyimdə yer sərə-sərə?

Qar adam

Yağış məni döymədi,
Mən də dolu gözlədim...
Səni boş-boşuna yox,
Dolu-dolu gözlədim...

Sənsə nə yağış oldun,
Nə də dolu qışıma.
Yazda qara çevrilib
Çox yağmısan başıma...

Elə yarım qalmışam,
Nə zaman yarla gəzdim?
Sən başıma yağandan
İçimdə qarla gəzdim...

Ürəyimdən qovanda
Yerimək bilməyirsən...
Necə qarsan, əzizim,
Ərimək bilməyirsən...

Odda yanmayan ürək
Qar altda yandı yaman...
Səndən sonra qar ilə
Oynamadım heç zaman...

Üşüməz heç bir ürək
Yardan adam olanda...
Mən üşüdüm, sevdiyim
"Qar"dan adam olanda...


Rahat olun...

Mən sizə yük olmaram, ömürlük rahat olun,
Onsuz yıxılan kimi yox olur sağın, solun.
Hər ağrını bilirəm, mən dindirməyin yolun
Bilməyə yer gəzirəm…

Sayrışır saçlarımda az yaşımın ağ dəni,
İndi özüm də görsə tanıya bilmir məni.
Elə çarəsizəm ki, yuxularımda səni
Görməyə yer gəzirəm…

Gözüm hələ yaşlıdı, ürəyim hələ xəstə,
Təsəlli axtarıram qulağımdakı səsdə.
Sanırlar ki qalxmışam, bilmirlər ayaq üstə
Ölməyə yer gəzirəm…

Unuda bilməyəcəksən…

Ağlın var, boşuna yorma özünü,
Sən məni unuda bilməyəcəksən…
Ha baxma üzümə, çevir gözünü,
Sən məni unuda bilməyəcəksən…

İndi yaddaşına xəyanət elə,
İndi adımı da gətirmə dilə,
Nə qədər unutmaq istəsən belə
Sən məni unuda bilməyəcəksən…

Özü can incidən inci xatirə,
İnsanın əzabı, dinci xatirə.
Evin hər bucağı-küncü xatirə,
Sən məni unuda bilməyəcəksən…

Bəlkə də içində var neçə ocaq,
Yoxsa da, həsrətim sızıldadacaq.
Hər kəs hər bir kəsi unudar, ancaq
Sən məni unuda bilməyəcəksən…

Ömründən çox qadın gəlib, keçəcək,
Sevgisi üzünə gülüb keçəcək.
Xatirəm bağrını dəlib keçəcək,
Sən məni unuda bilməyəcəksən…

İndi qəlb isidən odsan, ocaqsan,
İndi bilinməyir neçə qucaqsan.
Bir gün lap özünü unudacaqsan,
Sən məni unuda bilməyəcəksən…


Nə fərqi var…

Gözümün yaşını öz əlim silir,
Olsan nə fərqi var, olmasan da nə…
İndi varlığın da yox kimi gəlir,
Olsan nə fərqi var, olmasan da nə…

Kədərim toplanıb, canım çıxılıb,
Sənin də yanında ruhum sıxılıb.
Qəlbim əllərindən elə yıxılıb
Olsan nə fərqi var, olmasan da nə…

Yanıb alışanda belə bir odda,
Sən də tərk elədin, doğma da, yad da.
Məcnun da, Kərəm də, indi Fərhad da
Olsan nə fərqi var, olmasan da nə…

Qəlbim çox güclüdü, dözər bu dərdə,
Yenə aşiq olar, yenə sevər də.
Bundan sonra mənlə indi hər yerdə
Olsan nə fərqi var, olmasan da nə…

Tərəfinə…

İçimdə gül deyil, neçə dağ bitir,
Nəbadə birini tut dilə, gətir.
Hamı bircə-bircə gözümdən itir,
Çatanda bu dağın çən tərəfinə…

Əvvəldən istədim hər şeyin azın,
Nə edək qismətə keçməyir nazın.
Mən öz içimdəki balaca qızın
Düşə bilmirəm ki, şən tərəfinə…

Ona yetirəmmi, buna bəsmiyəm?
Deyə düşünmürəm, daha rəsmiyəm.
Mən indi hər kəsə həmin kəsmiyəm?!
Buraxım özümün “Mən” tərəfinə?!

Qəlbə elə böyük bir ağrı endi,
Nə bir az səngidi, nə bir az dindi.
Mənim saçlarım da oxşayır indi
Sənin saçlarının dən tərəfinə…

Bircə bu ayrılıq olmayaydı kaş,
Gəl indi həsrəti yenə adla, aş.
Ovcuma tökülür yaş yavaş-yavaş
Baxanda qəlbimin sən tərəfinə…

Ana

Deyirlər, yığın ki, ölənin gərək
Evdə geyiminin qalmasın biri.
“Ölən daha ölüb”, bəsdirin görək,
Mənim ürəyimdə deyilmi diri?

Bəlkə başım biraz qarışar deyə
Yolumu bazardan salıb keçirəm…
Bu, mənim anama yaraşar deyə
Hələ də səninçün paltar seçirəm…

Beləyəm

Uşaqlıqdan beləyəm, asan yola gəlmirəm,
Məndən ötrü ölənçün heç bir zaman ölmürəm.
Qəlbimin sütunların yıxanları bilmirəm
Mən nə üçün çəkirəm şeirimin sətrinə?

Nə zaman ki ürəyə dərd toxumu əkilər,
Sanma ki dözmək ilə ağrı biraz çəkilər.
İnsanın dünya deyil, onsuz içindəkilər
Həmişə bilə-bilə dəyməyirmi xətrinə?

Dili acı olmayır acını dadanların,
Özü ağıllı olur taleyi nadanların.
Göz yaşımın altında məni isladanların
Yağış nədir yağanda sığınım ki çətrinə…

Bir oda, bir bəlaya, bir günə salır həsrət,
Verəndə ağrı verir, alsa can alır həsrət.
İnsan kimi sevirsə nə üçün qalır həsrət
Axırda ömür boyu sevdiyinin ətrinə?

Qoyma məni yoxluğun bu qədər əyə daha,
Qoyma bir “Ana” sözü xətrimə dəyə daha.
Gözümlə yol çəkirəm, gələsən deyə daha
Bundan artıq neyləyim, axı səndən ötrü nə?..


Öyrəşirsən…

Zaman sağalda bilmir, alışdırır sadəcə,
Bitişməyən yaranı bölməyə öyrəşirsən…
O qədər ağlayırsan otağında hər gecə,
Ürəyin yana-yana gülməyə öyrəşirsən…

Bu yanda can verirsən, dik gəzirsən o yanda,
Böyüyürsən sevdiyin adam sənə qıyanda.
Bu həyat şirin-şirin süfrənə qəm qoyanda
Hər ağrının dadını bilməyə öyrəşirsən…

Zamansız axtaranda, vaxtsız qədir biləndə,
Bir də diriltmək olmur onu ürək öləndə.
Gözlərinin yaşını tək başına siləndə,
Ömründən insanları silməyə öyrəşirsən…

Var idi, yenə də var, var olacaq bu zülm,
Özün mənə deyirdin “gözün qorxmasın, gülüm”…
Əlbəttə verməz əzab bir gün gələndə ölüm,
Hər gün ölüb-dirilib ölməyə öyrəşirsən…

Deyirdim unutmaram, unutmaq olmursa bəs,
Niyə mənə yadlaşır yavaş-yavaş doğma səs?
Bir məzarın içində yatanda sevdiyin kəs
Elə qorxduğun yerə gəlməyə öyrəşirsən… ]]> Mehemmed Fri, 20 Mar 2026 06:39:27 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18099 https://manera.az/index.php?newsid=18099 ]]>
Vəliyev Ərşad Qiyas oğlu ( Ərşad V. Oğuz) 2006-cı ildə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonunda anadan olub. Hal-hazırda “Hüquqşünaslıq” ixtisası üzrə əyani təhsil alır. Yaradıcılığa VII sinifdən başlayıb. İlk dəfə 8-ci sinifdə oxuyarkən “525-ci qəzet”də çap olunub. “Cızma-qara” şeir kitabının müəllifidir.

MANERA.AZ "Yeni İmza" layihəsində Ərşad Oğuzun şeirlərini təqdim edir.

Sənli və sənsiz

Mən belə deyildim əvvəl, sevgilim,
Özüm də bilmirəm bu necə işdir?
Mən belə deyildim əvvəl, sevgilim,
Məni sən dəyişdin, sevgin dəyişdi.

Mən əvvəl duyğusuz, hissiz biriydim,
Nə bilim eşq nədir, bağlanmaq nədir?
İndi mən o qədər bağlıyam sənə,
Sənli də sənsizlik məni göynədir…

Mən əvvəl sevməzdim, kimsə danışsın,
Mən də qulaq asım, yox idi aram.
Amma sən danışsan saatlarla da,
Oturub sakitcə qulaq asaram.

Mən sənsiz əsəbi, qəzəbli idim,
Nə həkim çarəydi nə dərman nə pir.
Elə ki mən səni sevdim o gündən,
Adi gül dərməyə əlim də gəlmir.

Mən elə bilirdim sevə bilmərəm,
Ürəyi şaxtalı sevgisi qışam.
Sən çıxdın qarşıma anladım səhvəm,
Mən səni sevmək üçün demə varmışam.

Dərdin var ver mənə alım çiynimə,
Dərdimin üstündə daşıyım gülüm.
Yetər ki bir ömür bilim mənləsən,
Razıyam, dərdinlə yaşayım, gülüm.

Keçir

Bir göz qırpımında ömür puç olar,
Zaman tez ötüşür, vaxt birdən keçir.
Həyatda nə qədər xoş günlər ki var,
Hər biri dözümdən, səbirdən keçir.

Arzular kəməndə tuş olub gedir,
Hamı bir karvana qoşulub gedir.
Köçənlər həyatdan baş alıb gedir,
Qalanlar alovdan, kömürdən keçir.

Vurma heç bir zaman daşa ömrünü,
Vermə heç bir zaman boşa ömrünü.
Yaşa, dolu-dolu yaşa ömrünü,
Hər anın, saatın ömürdən keçir.

Axır dayanmadan zaman axarı,
Bir qışa dəyişdik min bir baharı.
Varlı da kasıb da üzüyuxarı,
Gedəndə kəfənlə qəbirdən keçir.

Səndən ayrılmaq

Sənsizlik qəlbimi yandırır mənim,
Gecələr oyağam, səhər bilmirəm.
Qayıtsan, bəlkə də, barışar qəlbim,
Amma əvvəlkitək sevər? Bilmirəm...

Yox, yox!
Bu sözü duymasın ürək,
Bir daha nə zərbə, nə zədə bilsin.
Onsuz da qəlbimi elə qırmısan,
Çətin ki, sevgini hiss edə bilsin.

Yalandan demə ki, sevirəm səni,
Sus ki, səsindəki yalan dayansın.
Bir vaxt param-parça elədiyin qəlb,
İndi sevdiyinə necə inansın?


***
Şair bir çəməndir, şeirlərsə gül,
Çəmən nə gərəkdir, gül bitirməsə.
Qəlbini qəm odu yandırar, yaxar,
Kədər gözlərindən yaş gətirməsə.

Dünyanın düz işi, lüzumu olmaz,
Susuz bir tənəyin üzümü olmaz.
İnsanın çətinə dözümü olmaz,
Əgər çox çalışıb, çox itirməsə…

Bir ömrü ömürtək yaşayar hamı,
Qəlbində xoşbəxtlik daşıyar hamı.
Həyatdan ikiəlli yapışar hamı,
Həyat ömrümüzdən vaxt götürməsə…

Ərşad, haqqa sığın, yolunu düz get,
Möhnətə sinə gər, bunlara döz, get,
Əl çək bu dünyadan, əlini üz get,
Allah da səsinə səs yetirməsə…

Vəsiyyət

İnsan oğlu fanidir,
Hər günün anında olmur.
Bu gün sənlə olanlar,
Sabah yanında olmur.

Bu əzəldən belədir,
Olub, belə olacaq.
Bu gün gedən yerinə,
Sabah gələn olacaq.

Fərqi yox, ağıllısan,
Və yaxud da dəlisən.
Sənə verilən canı,
Sonunda verməlisən.

Ölüm baxmır, şairdir
Bu alimdir, bu pirdir.
Səndən geriyə qalan,
Üzü soyuq qəbirdir.

Bunu niyə deyirəm?
İndi işdir, əzizim.
Bir də gördün mənim də,
Yasım düşdü, əzizim.

Çalış onda ağlama,
Sil gözünü yaşını.
Mən bilib qucaqlama,
Məzarımın daşını.

Məni qəlbində yaşat,
Mən qəlbində diriyəm.
Yoxsa mən də qəbirdə,
Yatanlardan biriyəm.

De: ” Allahın işidir”
Möhkəm saxla özünü.
Yaxınına buraxma,
Ayrılığı, hüznü.

İstəmərəm üzündə,
Nə qəm olsun, nə kədər.
Ağlasan, dözəmmərəm —
İstərəm ki, silim
Gülüm, gözəl gözünü,
Allaha acıq gedər…

Tural Adışirinin təqdimatında.. ]]> Mehemmed Sun, 22 Feb 2026 20:49:13 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18080 https://manera.az/index.php?newsid=18080 ]]>
Nicat Hunalpın təqdim olunan şeirləri onun təkcə duyğulu deyil, həm də və milli kökə söykənən bir şair olduğunu göstərir. Mingəçevir ədəbi mühitinin yetirməsi kimi o, sözə məsuliyyətlə yanaşır, ənənə ilə müasir duyumu birləşdirə bilir. Bu şeirlər əsasında demək olar ki, Nicatın yolu artıq öz poetik istiqamətini tapmış gənc qələm sahibinin yoludur.

“Söykən çomağına, eloğlu” şeirində şair köçərilik ruhunu, çöl mədəniyyətini, çoban həyatının fəlsəfəsini poetik kodlara çevirir. Çomaq burada sadəcə dayaq olmaqla yanaşı, həm də kimlik, yaddaş və dirəniş rəmzidir. “Dəyirman yuxular, unlu yuxular” kimi obrazlar xalq təfəkküründən süzülüb gələn ifadələrdir və şairin dili ilə yenidən canlanır. Bu şeir göstərir ki, Nicat milli ruhu qoruyaraq onu çağdaş poetik forma ilə təqdim etməyi bacarır.

“Qara çadır dastanı” şeirində Oğuz mifologiyasına, Dədə Qorqud dünyasına istinad edən şair tarixlə polemikaya girir. Alp Aruz obrazı üzərindən həm taleyin yazısı, həm də xalqın faciəvi bölünməsi poetik dillə ifadə olunur. Bu, gənc yaşda böyük mövzulara müraciət etmək deyərdim ki, cəsarətli addımdır. Nicat burada təkcə şair kimi yox, həm də düşünən, sorğulayan bir vətəndaşdır.

“Bayquş kədəri” və “Ölüm kədərliydi o axşam çağı” şeirlərində isə fərdi ağrı ön plana keçir. Xüsusilə sonuncu şeirdə ölüm mövzusu çox təbii və təsirli təsvir olunur. Məişət detallarının – saatın, şalın, qayçının, siqaretin – poetik mətnə daxil edilməsi itkini daha real və sarsıdıcı edir. “Adam nənədən də yetim qalarmış” misrası isə yadda qalan, oxucunun içində iz buraxan səmimi etirafdır.

Bu şeirlər Nicat Hunalpın poetik üfüqünün geniş olduğunu göstərir. O, həm epik nəfəsə, həm lirizmə, həm də fəlsəfi dərinliyə malikdir. Ən önəmlisi isə odur ki, onun səsi imitasiya deyil – özünəməxsusdur. Bu özünəməxsusluq qorunduğu və zəhmətlə cilalandığı halda Nicat Hunalp əminəm ki, Azərbaycan ədəbiyyatında öz möhkəm yerini tuta biləcəkdir.

Ona uğurlu yol arzulayarkən bir daha deyərdim: söykəndiyi çomaq möhkəm, yazdığı söz isə uzunömürlü olsun. Çünki istedad var – indi bu istedadın davamlı zəhmət və böyük ədəbiyyat sevgisi ilə daha da püxtələşməsi zaman məsələsidir.

Tural ADIŞİRİN
AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzinin
"Ədəbi-mədəni mühit və folklor" şöbəsinin elmi işçisi

______________________________

NİCAT HUNALPIN ŞEİRLƏRİ...

Söykən çomağına eloğlu

Taleyin yazılıb bu çölə, düzə,
Bəxtin dəyənəyə, çomağa düşüb
Hay- haray salmısan köçü Arana,
Gah yolun yaylağa, gah dağa düşüb

Söykən çomağına , söykən eloğlu,
Quşgözü seyr elə bu çölü - düzü
Görən kim ağladıb bu buludları,
Göyün ayağını yerdən kim üzüb

Səni də sabaha tez çıxaracaq ,
Qoyunlu yuxular, yunlu yuxular
Hələki üyüdür dərdimizidə,
Dəyirman yuxular, unlu yuxular

Bu qaşqa təkələr, bu azman qoçlar,
Hələ ac saxlamaz tox saxlar bizi
Birdən göy otlara yuxu satarıq,
Çəpişlər, quzular sorağlar bizi

Uzat ayağını bu çöl düzündə,
Birazca ayağın dinc qalsın belə
Çomağ qorxusu var qoynun canında,
Ölmək qorxusu var gözündə hələ

Söykən çomağına, söykən eloğlu,
Dərdini qoyuna - quzuya denən
Dişinin dibində sıx - saxla hələ,
Dərdini Tanrılı yazıya denən

Ovut kədərini çöllərdə ovut,
Qurut köynəyini buludun üstə
Açıb qollarını göylərə sarı,
Uzan bu Tanrılı göy otun üstə,
Söykən çomağına, söykən eloğlu
Dayan bu qarğıdan boz atın üstə,
Söykən çomağına, söykən eloğlu

Qara çadır dastanı

Bu qara çadır mənə borc olsun dedi Alp Aruz

Gəlmişəm sözümü dinlə ay dədə,
Min ildir ruhumda gör nələr yatır
Oğuzun başına bəla gətirdi,
O qara qovurma, o qara çadır

Buyruğu beləydi Bayandur xanın,
Üç çadır qurulsun ağ, qızıl, qara
Ağrısı getməyib həmin yurtanın,
O çadır Oğuzun qəlbində yara

Küsəndə obadan,eldən Alp Aruz,
Dış Oğuz, İç Oğuz oldular düşman
Alma tək içindən oyuldu Oğuz,
Axırda Oğuzu tutdu həmin qan

Həmin qan Oğuzu yuxuya verdi,
Həmin qan Oğuzu daşa çevirdi
Tanrı qara yazdı bəxtin Oğuzun ,
Tanrı baharını qışa çevirdi

İndi haqqı deyim, mən haqqı Dədə,
Tutalım kökümüz lap qurddan gəlir
Bizim başımıza gələn bəlalar,
Elə sən Dədəmiz Qorquddan gəlir

Tanrı yazmayırmı taleyi, bəxti?
Tanrı vermir məgər oğulu- qızı?
Bəs niyə sındırdı bəy qürurunu,
Ulu xan babamız o Alp Aruzun

Tutdu gözümüzü o qarğış, o ah,
Babamız etdiyi səhv tutdu bizi
Neçə il ulu xalq, bəy xalq , sultan xalq,
Deyə - deyə babam ovutdun bizi

Züryətsiz olmağı günahı deyil,
Tanrının Aruza yazan yazıydı
O vaxtdan bu yurdda bütün sonsuzlar,
Talecə , qismətcə Alp Aruzuydu

Olarda qınandı eldə, obada ,
Oğulsuz dedilər qızsız dedilər
Toya çağırmayın uğursuzluqdu,
Sən Allah yan elə, sonsuz dedilər

İçində göynədi yarası Dədəm,
Kimsə nə çəkirdi Aruz ,bilmədi
Uçmağa vardıda , qəbridə itdi,
Qara çadırdakı Aruz ölmədi

Daşıdı içində sonsuzluq dərdin,
Min ildir yerində daşlaşıb qalır
Baybican, Bəybura, Qılbaş , Alp Aruz,
O qara qovurma ,o qara çadır

Bayquş kədəri

Həmin yay gecəsi dərd üstəmiydi?
Dərdini danışsın deyə gəlmişdi
İlahi, gilənar budağı üstə,
Oturan, o bayquş nəyə gəlmişdi?

Taleyin əlində başı qovğada ,
Nə yeri verdilər, nə göyü ona
Xaraba yerlərə yazıldı bəxti,
Tanrıda qıymadı bir öyü ona

O gün nə düşmüşdü yadına görən,
Yarasın beləcə nə tərpətmişdi?
Gecənin yarısı dərdin bölməyə,
Qapımı bayquşa kim göstərmişdi?

Tanrı qonağıydı , Tanrı qonağı,
O bayquş görəsən nəyə gəlmişdi,
Bir kəlmə demədi, heç danışmadı,
Bəlkə də , Tanrıydı hələ kim bilir?
Öldümmü? , sağammı ? deyə gəlmişdi

Ölüm kədərliydi o axşam çağı

Ölüm kədərliydi o axşam çağı ,
Ölüm qoxuyurdu evin hər yanı
Atamın saatı ,anamın şalı,
Babam tüstülədən son siqarıda ,
Nənəm düyünçəyə yığıb aparıb

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Gecənin ən yalqız, ən kürən vaxtı
Nənəm hazırlaşır burdan köçməyə
Xalam gözlərini divara dikmiş,
Anam qayçı gəzir kəfən biçməyə

Ölüm kədərliydi o axşam çağı ,
Hələ onda bildim otuz yaşımda ,
Adam nənədən də yetim qalarmış
Hələ də gözümün önündən getmir,
Taleyin üzünə çəkdiyi qırış

Ölüm kədərliydi o axşam çağı
Sən getdin saçından düşən bircə tel,
Yorğanın üstündə evsiz üşüyür,
Sən getdin bir yolluq pəncərəndə gül,
Otağın darıxıb sənsiz üşüyür

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Boynuma asdığım kərgədan dişi,
Fikrimdə yas tutub sənə bir şaman,
Diksindim gördüm ki, papaqlı kişi,
Məzarın üstündə oxuyur Quran

Ölüm kədərliydi o axşam çağı,
Tənha məzarlığın ən axırında ,
Özümlə danışdım başdaşın üstə
Sənə gətirdiyim nərgizgülünün,
Solan çiçəkləri məzarın üstə
Ruhumu bürüyüb qaranlıq kölgə,
Yorğun addımlarım yol alır öyə
Gecələr ölülər danışır bəlkə,
Şəkillər daşlardan baxırlar göyə ]]> Mehemmed Tue, 17 Feb 2026 11:37:04 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18073 https://manera.az/index.php?newsid=18073 ]]>
MANERA.AZ Orxan İsmayılovun "Əbədiyyət arzusu" hekayəsini təqdim edir.

Hələ gəncliyimin ilk illərindən ruhumun əbədiliyinə sarsılmaz bir inam bəsləyirdim. Bu ruhu müqəddəs, qiyməti heç bir var-dövlətlə ölçülməyən ilahi bir əmanət sayır, buna görə həm sonsuz fərəh, həm də gizli bir qürur duyurdum. Tez-tez öz-özümə pıçıldayırdım:

“Bu yaşadığım ömür qaranlıq və ağrılı bir röyadır. Gün gələcək, mən daha gerçək, daha dərin mənası olan başqa bir yuxudan oyanacağam. Sonra o yuxudan üçüncüsünə, dördüncüsünə... Və hər yeni oyanış məni həqiqətə bir addım da yaxınlaşdıracaq. Həyatın o incə, o sirlərlə dolu hikməti də elə həqiqətə doğru bu sonsuz yürüşdə gizlənib”

Ölməz ruhumun qatlarında elə bir xəzinə yatırdı ki, nə onu itirmək qorxusu vardı, nə də kimsə onu borca-xərcə görə müsadirə edə bilərdi. Bu tükənməz mənəvi sərvətin verdiyi arxayınlıqla həm özümü, həm də başqalarını düşünmədən xərcləyir, bir şahzadə ədasıyla varlığımı israf edirdim.

Lakin günlərin birində dostlarımla birlikdə özümü zər-zibaya bürünmüş, elektrik işıqlarının bərq vurduğu dəbdəbəli bir salonda tapdım. Bu parıltının ortasında döşəmədən sanki üfunətli bir çürümüşlük qoxusu gəlirdi. Səhnədə üz-gözü boyanmış iki gənc qız və qırışlarını "suvaqla" gizlətməyə çalışan yaşlı bir qadın rəqs edirdi. Orkestrin iniltili sədaları, gurultulu alqışlar və toqquşan qədəhlərin cingiltisi altında bu mənzərəni seyr edirdik. Həm içir, həm də ruhun ölməzliyindən dəm vururduq.

- Boş xülyalardır hamısı! - deyə məndən yaşca böyük olan şair dostum Aqşin sözümü kəsdi. - Ruhun ölməzliyinə inanmaq axmaqlıqdan başqa bir şey deyil. Bax o qoca, murdar rəqqasəyə: bir anlıq ayaq saxlayan kimi əl-ayağı əsməyə başlayır. Onun nə qədər eybəcər, yazıq və dəyərsiz olduğu gün kimi aydındır. Üstəlik, hər ötən gün daha da çirkinləşir, çürüyür. İndi belə bir canlının ölməz ruhu olduğunu təsəvvür etmək gülünc deyilmi? Əslində, məsələ təkcə o deyil; mən də, sən də, hamımız eyni kökdəyik. Bizim kimi fani məxluqlara əbədiyyət bəxş etmək taleyin ən rəzil zarafatı olardı!

Mən dərindən köks ötürüb aramla cavab verdim:

- Bilirsən, Aqşin, sənin dediklərində məni incidən ruhun ölməzliyini inkar etməyin deyil, bu inkardan aldığın o qəribə həzzdir. İnsanlar uca divarlarla əhatə olunmuş bağçada oynayan uşaqlara bənzəyirlər. Arada o divardakı darvaza açılır və uşaqlardan biri ordan keçib gedir, bir daha geri dönmür.

Qalanlara isə deyirlər ki, o uşağı daha böyük, daha çiçəkli bir bağa apardılar. Uşaqlar buna sakitcə inanır, yenidən güllərin-çiçəklərin arasında qaçışmağa davam edirlər.

İndi təsəvvür et ki, uşaqlardan biri dözmür, divarın o tərəfində nələr baş verdiyini görmək üçün yuxarı dırmaşır. Aşağı düşəndə isə yoldaşlarını başına yığıb deyir: “Qapının o biri üzündə böyük bir div oturub, ordan çıxan uşaqları bir-bir udur!” Və hər birimiz gec-tez o qapıdan keçməliyik...

Bax, sən həmin o oğlansan, Aqşin. Amma mənə qəribə gələn odur ki, sən gördüyünü sandığın bu dəhşətli mənzərəni böyük bir çarəsizliklə yox, sanki başqalarından daha çox şey bilirmişsən kimi, bir növ təkəbbür və sevinclə danışırsan.

- O qızların kiçiyi çox gözəldir, - Aqşin quru, ruhsuz bir səslə dilləndi.

- Məhv olub getmək dəhşətdir, amma məhv ola bilməmək də bir o qədər qorxuludur, - deyə dostlarımızdan biri söhbətə qoşuldu.

Aqşin bu fikri göydə qapıb davam etdi:

- Bəli, - dedi, - burada bir orta yol tapmaq lazımdır. Gərək belini bərk bağlayıb zamanla əbədiyyət arasındakı o gizli keçidi axtarmağa çıxasan. Kim o cığırı tapsa, yeni bir dinin təməlini qoya bilər. Çünki onda insanların ruhunu ovlamaq üçün bir balıqçının sahib ola biləcəyi ən cazibədar yem olacaq.

Orkestr qəfil bir gurultu ilə susdu. Salonun qızılı parıltısı tütün tüstüsünün dumanında boğulur, getdikcə solurdu. Aşağıdan - döşəmənin altından gələn o kəsif çürümüşlük qoxusu isə getdikcə ağırlaşır, nəfəs kəsirdi.

Məclis dağıldı, hərəmiz bir səmtə yol aldıq. Mən xeyli vaxt küçələrdə veyil-veyil dolaşdım. Elə döngələrə çıxdım ki, nə əvvəllər oralarda olmuşdum, nə də sonralar bir daha rast gəldim - kimsəsiz, bomboş, qəribə küçələr idi. Elə bil evlər hər addımımda mənə yol açmaq üçün geri çəkilir, mən keçən kimi arxamca yenidən birləşib qapanırdılar. Hara getdiyimi kəsdirmədən, birdən özümü yaşadığım binanın girişində gördüm.

İçəri girib pillələri qalxmağa başladım. Pilləkən qəfəsinin pəncərəsində ayaq saxlayıb göyün üzünə - aya baxdım. O gecəyə qədər ayın işıq saçdığını heç hiss etməmişdim. Amma nə o vaxta qədər, nə də ondan sonra mən ayı bir daha elə görmədim. Ona işıqlı deməyə dilim gəlmirdi. Boz, solğun və qeyri-təbii dərəcədə nəhəng görünürdü. Yorğunluqdan ayaq üstə dura bilməməyimə, yuxunun məni basmasına baxmayaraq, xeyli vaxt gözümü o aydan çəkə bilmədim.

Mən binanın üçüncü mərtəbəsində yaşayırdım. İkinci mərtəbəni arxada qoyanda ürəyimdə şükür elədim ki, bircə mərtəbəlik yolum qalıb. Amma
sonuncu pilləkən qəfəsinə çatanda gördüm ki, dəhliz həmişəki kimi zülmət deyil - aşağıda olduğu kimi, bura da o solğun ay işığına bürünüb. Halbuki binada cəmi üç mərtəbə vardı, ondan yuxarı yalnız çardaq gəlirdi; deməli, bu dəhliz qaranlığa qərq olmalı idi...

“Yəqin damın ağzını, çardaq qapısını açıq qoyublar,” - deyə öz-özümə pıçıldadım. - “İşıq ordan süzülür. Komendantın bağışlanmaz səhlənkarlığıdır; ora hər yetən girə bilər, oğrusu var, əyrisi var...”

Lakin yuxarı baxanda olduğum yerdəcə donub qaldım: orada heç bir çardaq qapısı-filan yox idi. Digər mərtəbələrdə olduğu kimi, adi, geniş bir pilləkən yuxarı ucalırdı. “Yəqin huşum başımdan çıxıb, mərtəbələri səhv saymışam,” - deyə özümü inandırmağa çalışdım, - “hələ bir mərtəbə də qalxmalıyam”.
Amma o mərtəbəyə də çatanda qəfil qopan nərəm boğazımda düyünləndi. Bu dəhliz də həmin solğun işığa qərq olmuşdu. Yenə nə çardaq gözə dəyirdi, nə də damın qapısı. Pilləkənlər sonsuz bir inadla göyə ucalırdı. Pəncərədən isə yenə o boz, ölgün, qeyri-təbii dərəcədə nəhəng ay baxırdı.

Artıq düşünmək qabiliyyətimi itirmişdim; özümü pilləkənlərin ixtiyarına verib yuxarı şığıdım. Bir mərtəbəni bitirib digərinə keçdim, daha birini, birini də...

Sayı çoxdan itirmişdim. Bağırıb bütün binanı oyatmaq, ətrafımda bircə insan görmək üçün can atırdım, amma boğazım elə bərk sıxılmışdı ki, səsim çıxmırdı.

Birdən ağlıma gəldi ki, qapıların üstündəki nömrələrə baxım. Görüm bu ucu-bucağı bilinməyən sirli labirintdə hansı mənzillər yerləşir. Ayın ölgün işığı yetmirdi; titrəyən əllərimlə bir kibrit çəkib qapının yanındakı bürünc lövhəyə yaxınlaşdırdım.

Orada rəqəm əvəzinə, çoxdan rəhmətə getmiş uşaqlıq dostumun adını oxudum. Elə həmin an dilimin bağı açıldı, dəhşət içində fəryad qopardım:

- Kömək edin! Amandır, kömək edin!

Bu qışqırıq mənim nicatım oldu, çünki məni o vahiməli əbədiyyət yuxusundan oyatdı. ]]> Mehemmed Sat, 14 Feb 2026 17:16:16 +0000 https://manera.az/index.php?newsid=18067 https://manera.az/index.php?newsid=18067 ]]>
MANERA.AZ Gülər Natiq İsaqın "Yeni səhifə" hekayəsini təqdim edir.

Mədət bu səhər yuxudan oyanmaq istəmirdi.

Yüngül depressiya halı yenə də onu özünə qapanıq etmişdi.

Gecənin dərin qalmış yuxusundan gözünü güclə açdı.

Yerindən qalxmaq həvəsində deyildi.

Oyanır-oyanmaz son günlərində adət halını almış vərdişlərinin heç birini etmək istəmirdi; nə siqaret tüstülətmək, nə acqarına ən çox sevdiyi gilasını soyuq şəkildə yemək, nə maşını ustada olduğu üçün ağır-ağır avtobusa qalxıb-düşmək, nə də bir-birini az qala tapdaya-tapdaya yeriyən adamların içindən zorla sivişərək, yerüstü keçidi keçmək həvəsində idi...

Yastığını qucaqlayıb, xumarlanmaq istəyəndə telefonuna zəng gəldi. Həm yaxın dostu, həm də iş yoldaşı Rüfət idi. Qulağının Mədətin fısıltılı səsinin içindən güclə seçdiyi "alo" kəlməsini eşidər-eşitməz asta səslə dedi:

- Ayə, saboun xeyir, sən hələ də yatmısan? Gülya xanım yenə otaqları gəzir. Mühəndislərin işdə olub-olmamasını yoxlayır. Tez ol, dur gəl...

Mədət "hə, yaxşı", ardınca da, "sənin də sabahın xeyir " kəlməsini əsnəyə-əsnəyə pıçıldadı. Sağ əlini yastığının altından çıxarmağa ərindi, telefonun sensoruna dodağı ilə toxundu, "no" əmrini verib çarpayının ortasına tulladı.

Həvəssiz-həvəssiz qalxıb, əynini geyindi. Şirkətdə kadrlar üzrə mütəxəssis işləyən "Gülya xanım" deyə cağırdıqları Gülnarənin əsəbiləşəndə hədəqəsindən çıxan gözlərini xəyalına gətirdi. Yuxudan gec oyanmağı, işə getmək istəmədiyi üçün özünü haqqlı çıxarmağı bir yana qalsın, özlüyündə "sənin səhərin gözü açılmamış bizim mərtəbədə nə işin var" deyib, görəndə gözünü gizlətdiyi bu xanımı ürəyində xeyli asıb kəsdi...

Hələ şirkətin həyətində gözətçi işləyən Loğmanın son günlər "şeir yazmaq" azarına düşməsi, yazdıqlarını da ona zorla dinlətməyi yadına düşəndə əti ürpəndi.

Bu boyda yolu da avtobusla getmək gözünə durdu.

Öz-özünə "usta da bir xəbər demədi. Görəsən, bu maşının aqibəti necə oldu" deyib ustaya zəng etdi.

"Yarım saata gəlin" sözünü eşidən kimi gözlərindən hələ də getməyən yuxusu çəkildi. Dolabın güzgüsü önündə dayanıb bir neçə saniyə özünə baxdı, gözlərini iki dəfə açıb yumdu. Az öncə az qala ayaqüstə yuxulayırdı. İndi isə yarımçıq qalmış yuxusunun təsirindən əsər-əlamət qalmamışdı. Taxtın yanında yerləşdirdiyi - arada gecə lampasının işığında oturub kitab oxuduğu kreslosunun başına keçirdiyi köynəyinin cibindən siqaret qutusunu götürdü. İki-üç dənəsini çıxarıb döş cibinə qoydu.

Balkona çıxdı, on dəqiqə ərzində cibindəki siqaretləri tələsə-tələsə tustülədib otağa daxil oldu. Soyuducunu açdı, şəffaf selofandakı soyuq gilasları görüb gözünə işıq gəldi. Boş nimçəyə dolduraraq, suyun altında yarım-yamalaq yudu. Gilas dolu nimçəni qucağına alıb mətbəxdə küncdə qoyulmuş kiçik divanda əyləşdi. Şirkətə gedəndə, Loğmanın gözündən necə yayınacağını düşünə-düşünə soyuq gilaslari acqarına dodağını büzə-büzə yedi...

Loğman Mədətin mühəndis vəzifəsini icra etdiyi şirkətdə iki il olardı ki, işləyirdi. Təxminən 50-52 yaşlarında, hər kəslə mehriban ünsiyyəti olan Loğman əslində təkliyə meylli insan idi. Nədənsə həmişə çöhrəsi gileyli, qayğılı görünən insan son aylarda dəyişib bambaşqa adam olmuşdu; daha hüzn dolu gözlərində yorğunluqdan əsər-əlamət qalmamışdı. Şirkətdə işləyənlərlə danışanda mövzunun fərqliliyinə baxmayaraq, gözlərinin içi gülürdü. Özünün dediyinə görə, doğulduğu və iki il öncəyə qədər yaşadığı rayonda, onun heç nədə bəxti gətirməmişdi. Övladı olmadığı üçün həyat yoldaşından ayrılandan sonra Bakıya üz tutmuşdu. Loğmana elə gəlmişdi ki, son ümid yeri, həyatdan umacağı mədətini elə bu şəhərdə tapacaqmış...

O, bunların hamısını Mədətlə söhbət edəndə ona da demişdi. Hələ söhbət əsnasında "qaqası" dediyi Mədətə yeni tanış olduğu Rəna adlı xanımdan da söz açmışdı. Mədət də Loğmanın dəyişkən halının "sirrini" onun söhbətlərindən beləcə aça bilmişdi.

Amma neynəsin ki, Loğmanın yazdığı "şeirlər", gah uzaqdan çalınan davul səsi, gah da küt ağrı kimi onun başına düşürdü. Xətrinə dəyməsin deyə, səbrini basıb sona qədər dinləməyə məcbur olurdu...

... Mədət maşınını şirkətin arxa həyətində saxladı ki, Loğman onu görməsin. Amma çifayda. Onun məsum istəyi bu dəfə də baş tutmadı. Loğman elə həyətdə haqladı. Özü də bekar deyildi, həyətdə gül kollarını səliqəyə salıb qayçılayırdı. Mədəti görən kimi coşdu:

- Ə, sən Allah, getmə, bu gün bir şeir də yazmışam Rəna xanımıma...

Mədət istidən tərləmiş alnını cibindən çıxardığı quru salfetka ilə silib dedi:

- Loğman, quzu kəsim sənə, tez ol de, tələsirəm.

O da cibindən beş yerə qatladığı kağız parçasını çıxardı. Sürpriz hədiyyəymiş kimi oynada-oynada açdı, ağzını Mədətin qulağına yaxınlaşdırıb fısıldadı:

- Sən canın səbrini bas, diqqətlə dinlə...

Mədət onun bu şən əhvalına özündən ixtiyarsız xısın-xısın uğundu. Loğman da Mədətin alnının qırışığının açıldığını görüb ürəkləndi:

- Gəl, məni incitmə, ay Rəna xanım,
Ay sənin gözünün qadasın alım.
Gözləri sürməlim, başına dönüm,
Bircə arzun nədir, de, mən də bilim,
Sənin istəyin nə, de bir, ay gülüm,
Yıxılım, ayağının altında ölüm...

Mədət Loğmanın son sözü ağzından çıxmamış dəli madyan kimi kişnədi:

- Ə, yekə kişisən, bu nədi yazırsan? Xanımdan xoşun gəlir, yaz ki, səndən xoşum gəlir. Ya hə deyəcək, ya da bloka atacaq səni. Belə şeirə hansı xanım ram olar? Sən canın, tələsirəm. Get, çay dəmlə, yarım saata gələcəm yanına. Sən dünya görmüş kişisən, səninlə bir-iki məsələ haqqında məsləhətləşmək istəyirəm.

Bu şeiri zadı da boş ver, deyib, şirkətin qapısına doğru irəlilədi...

İkinci mərtəbənin dəhlizində Gülnarə xanım Mədəti görüb uşaq kimi danlamaqla başladı:

- Həə, Mədət, neyləyək səninlə? Bağışla ki, yuxudan oyatdıq, əziyyət verdik sənə. Bu boyda yolu gəlib çıxdın...

Mədət üzünə belə baxmaq istəmədiyi bu xanımdan eşitdiyi sözlərdən sonra ürəyi sıxıldı, köynəyinin üst düymələrini açıb, sağ əlinin barmaqları ilə üzünü yellədi. Üzr istəyib, otağına doğru getmək istəyirdi ki, Gülya xanım benzini bitmiş, qara tüstü buraxan maşın kimi yerində tormozladı:

- Sənnənəm e, eşidirsən məni? Ay Mədət... - deyib davam etmək istəyəndə Mədət onun sözünü kəsdi:

- Deyiləcək bir sözüm yoxdu, Gülnarə xanım. Məni neçə vaxtdır anlayışla qarşıladığınız üçün təşəkkür edirəm. Rasim müəllimə Rüfət də məlumat verib. Ailə problemlərimlə bağlı işə adaptasiya ola bilmirəm. Öz ərizəmlə işdən çıxmaq qərarına gəlmişəm...

Gülnarə xanım sanki indi ayıldı. Bayaqdan tarıma çəkilmiş əsəbləri ipək ip kimi nazildi, üzünü Mədətə tutub dedi:

- Sən yaxşı mütəxəssissən, Mədət. Qara qaşına, gözünə aşiq deyiləm mən. Neçə vaxtdı, sənə güzəştə gedirəm. İşdən çıxmaq nədi? İşdən çıxıb neyləyəcəksən?

- Bilmirəm, Gülnarə xanım, yəqin evimi satıb rayonların birinə köçərəm. Sonrası da, Allah kərimdir...

- Yoldaşınla barışmağa yer qoymusan?

Mədət çiynini çəkdi. Susub, gözlərini divar boyu düzülən rəsmlərdə gəzdirdi...

Gülnarə onu peşiman baxışlarını süzüb, bir az da Mədətə doğru yaxınlaşdı:

- Qulaq as, Mədət, Türkiyədə yeni ofis açılır. Ora baş mühəndis lazımdır. Mən Rasim müəllimə səni təklif etmişdim. Baş ofisdən də razılıq cavabı gəlib. Əmrini veriblər bəlkə də. Get, bir həftə dincələ-dincələ sənədlərini hazırla, yavaşdan düş yola. Kollektivə təqdim olunub işə başlamalısan...

- Axı, ay Gülnarə xanım?

- Mədət, barışmaq istəmirsən?

Mədət başını razılıq əlaməti ilə yelləyib asta səslə dedi:

- İstəyirəm....

- Nə gözləyirsən onda? Bundan gözəl fürsət? Get, denən ki, yeni ölkədə yeni həyata başlayacağıq. Pis nə varsa hamısı burda qalacaq. Gör, necə uça-uça gəlir?

Mədət sevincindən Gülnarəni qucaqlayıb, alnından öpdü. Özündən biixtiyar dedi:

- Sən ürəksən, Gülya, heyif ki, qədrini bilmirik biz...

Gülnarə onu astaca özündən geri itələdi, "özünə gəl ə, arvadın deyiləm sənin " deyib , Mədətin uşaq kimi nadinc hərəkətinə gülməkdən özünü güclə saxladı.

Mədət tələsə-tələsə ofisdən çölə çıxdı. Həyətə düşməzdən öncə cibindən telefonunu çıxardı, vatsap tətbiqinə girdi, arvadının nömrəsinin üstünə vurdu. Yazmağa hövsələsi çatmayıb, mikrafon işarəsinə toxundu və

danışmağa başladı.

- Salam necəsən? Xahiş edirəm nahar fasiləsində görüşək, səninlə işim var.

Sonra ondan cavab gözləyənə kimi, təsəvvüründə sevimli həyat yoldaşını İstanbulun ən gözəl restoranına apardı. Sevib, evləndiyi Günelinin yumru yanaqlarını ovucları arasına alıb dodağından öpdü, saçının qoxusunu nəfəsinə çəkib, ürəyində dedi:

- Hər şey yenidən başlayır, həyatım, iri hərflərlə, abzasdan...

Bu sözlər Günelin onun dilindən eşitdiyi ən sevdiyi cümlələr idi...

Bu xəyallar içində heç bir dəqiqə keçmədi ki, yoldaşından cavab məsajı gəldi:

- Yaxşı. Olar...

Mədət sevinc içində şirkətin çıxış qapısına tərəf addımlayanda Loğman əl qolunu ölçə-ölçə özünü ona yetirdi:

- Mədət, ədə, hara gedirsən bayaqdan səni gözləmirəm?

- Loğman, sənə qurban, tələsirəm. Bir iş dalınca gedirəm, alınsın axşam qardaşın

sənə ürəyin istəyən bir qonaqlıq verəcək.

- Ə, mənə qonaqlıq lazım döör, o şeiri təzədən düzəltdim...

Mədət gördü ki, Loğmanın yaxasından qurtula bilməyəcək. Çar, naçar qalıb, üzülmüş halda dedi:

- Yaxşı de, görüm.

Loğman əda ilə cibindəki kağızı çıxarıb, şəstlə oxumağa başladı:

- Aç, qucağını mənə, gözəl Rənam,
Ey, həyatımdakı həzin mənam.
Durnam, qağayım, tutum, ey huri-sənəm.
Səni bu dünyada sevən Loğman mənəm...

Mədət əlini günün altında işləməkdən üzünün turşusu çıxmış Loğmanın çiyninə qoydu, gözlərini ayaqqabısının ucuna zillədi, asta-asta nəfəs alıb, onun üzünə tərəf baxmadan dedi:

- Loğman, mənim sabaha olmayan ümidim var e, elə bilirdim o yoxdu. Mən onu "öldü" bilirdim. Ìkimizin canı, sənin şeirlərində yaşayırmış, ay Loğman. Sən ölməyəsən, sənə görə hər gün işə gələcəm. Hələ Türkiyəyə də gedəcəm... ]]> Mehemmed Fri, 13 Feb 2026 16:56:45 +0000